#212 - BFK: Poimprezowy wywiad z Radosławem Bolałkiem

Bałtycki Festiwal Komiksu miał miejsce co prawda dobry miesiąc temu, ale dziś jeszcze - po raz ostatni na Kolorowych - wrócimy do pamiętnych dni końcówki czerwca. Ostatni wpis z naszej BFKowej relacji to ponownie wywiad z jednym z organizatorów, Radosławem Bolałkiem - bez zbędnego przynudzania zapraszam na jego lekturę!

Witaj Radku! Na początek chciałbym na Twoje ręce złożyć gratulację związane z BFKą, która we wszystkich miejscach o których mi wiadomo jest wychwalana niemal pod niebiosa. Pierwsze pytanie więc jest takie - czy spotkałeś się w ogóle z negatywną opinią Waszego festiwalu? I jak Ty sam oceniasz całą imprezę?

Dziękuję, za miłe słowa i przy okazji dziękuję również wszystkim innym, którzy składali nam gratulacje (głównie na łamach Internetu).
Negatywne opinie płynęły głównie z ust osób związanych z tzw. „fandomem mangowym”. Wynikało to przede wszystkim z odmiennej formuły, niż konwenty, do których byli przyzwyczajeni. Nie było atrakcji jakimi cechują się imprezy mangowe (np. cosplay). Ludzie nie spędzali całego czasu na imprezie, jestem w stanie zaryzykować, że były osoby, przychodzące na tylko jeden punkt programu (i to nie koniecznie na gości zagranicznych!), więc w ich oczach wyglądało to wszystko ubogo. A szkoda, że ta grupa nie zainteresowała się kilkoma punktami, jak chociażby wernisażem wystawy „Komiks japoński – bogactwo stylów, bogactwo treści”, czy też spotkaniem z panem Mizuo (w końcu nie często można porozmawiać z kimś, kto był producentem takich hitów, jak „Akira” czy „Gits”). Również warsztaty były skierowane do wszystkich, nie zależnie jakiego typu komiksy tworzą czy czytają. Mam nadzieję, że w przyszłym roku uda nam się przekonać więcej osób z tej grupy do naszej imprezy.
Ja natomiast, jako organizator, czuję pewien niedosyt i zapewne nigdy nie będzie inaczej. Już przed rozpoczęciem wiedziałem, że niektóre rzeczy trzeba będzie poprawić, a w tym roku już nie starczyło czasu lub środków. To co natomiast bardzo wysoko oceniam, to przygotowanie prowadzących. Oczywiście obowiązki nie pozwoliły mi brać udziału w spotkaniach, ale z różnych źródeł słyszałem, że wszystkie punkty były prowadzone na wysokim poziomie, a uczestnicy świetnie się bawili. Oczywiście cała impreza nie byłaby tak dobra, gdyby nie rewelacyjni uczestnicy, którzy również pracowali na klimat całej imprezy.

A jak podobała się ona gościom z zagranicy - chodzi mi tu zarówno o część oficjalną, jak i mniej oficjalne Interparty z Bitwami Komiksowymi na czele?

Goście byli zachwyceni, zwłaszcza Gdańskiem i atmosferom panującą na całym BFK. Z Guy`em nie miałem okazji za dużo porozmawiać później, ale na blogu Kultury Gniewu, można było przeczytać, że jednym z największych wydarzeń była dla niego kolacja z regionalnymi pomorskimi przysmakami. Natomiast David spędził jeszcze cały poniedziałek w Gdańsku. Był pod wrażeniem twórczości polskich komiksiarzy. Degustował również dużo trunków (w szczególności upodobał sobie Goldwasser).

Przy okazji naszej poprzedniej rozmowy nie chciałeś za bardzo wyrażać swojego zdania na temat komiksowej blogosfery, ze względu na prowadzoną przez Ciebie na BFK dyskusję "Blogerzy kontra serwisy komiksowe". Czy teraz mógłbyś zdradzić swoje poglądy na tę bardziej niezależną stronę komiksowej publicystyki?

Tak myślałem, że mnie o to spytasz. Wydaje mi się, że sytuacja blogowania komiksowego, jest zupełnie inna, niż blogowania w ogóle. Nie oszukujmy się, ale procent wartościowych blogów w sieci jest nikły. I tutaj jest pewien paradoks, gdyż poziom tak zwanych „blogów komiksowych” jest niesamowicie wysoki. Mówię „tak zwanych”, bo obecnie ciężko dokonać ścisłego podziału, co jest blogiem, a co nie. Może wyjdę od trochę innej strony: idealny serwis komiksowy powinien mieć – najświeższe newsy z całego świata, publicystykę informacyjną (wywiady, szczegółowe omówienie tematów itd..), recenzje i felietony. Jak to obecnie wygląda? Nie chcę wchodzić w szczegóły, ale nie ma jednego miejsca, które nawet w 25% spełniałoby te warunki, dlatego jedynym wyjściem obecnie są RSSy, które pozwalają sobie stworzyć, korzystając zarówno z serwisów, jak i blogów, swój własny pakiet – z takimi informacjami i autorami, jakimi sobie życzymy. To naprawdę temat na niejedną dyskusję. Póki co, nie wyobrażam sobie sieci komiksowej, bez jednych czy drugich.

A jak oceniłbyś samą dyskusję - czy wyglądało to tak jak to sobie wyobrażałeś i zakładałeś? Pytam, ponieważ brakowało mi w niej pewnej spontaniczności i większego pola do dyskusji pomiędzy uczestnikami.

Mi też tego brakowało, a przede wszystkim brakowało czasu. Jeśli puściłbym dyskusje wolno, obawiam się, że zostałaby zdominowana przez jednego, czy dwóch bardziej charyzmatycznych uczestników, a chciałem, aby każda ze stron (bo każdy reprezentował zupełnie inny rodzaj publicystki komiksowej) miała możliwość się wypowiedzieć. Największym problemem było to, że do momentu, kiedy nie przywitałem uczestników, nie wiedziałem kto weźmie w niej udział. Rok temu prowadziłem pierwszą dyskusje z tej serii (bardziej ogólnie o dziennikarstwie komiksowym) i udział obiecało kilka osób, a pojawiły się właściwie dwie. W tym roku wszyscy zgłaszali się w ostatnim momencie, a Darek z Alei został zwerbowany właściwie w ostatniej sekundzie. Okazało się, że wszyscy mają bardzo dużo do powiedzenia. I tutaj chyba trochę ja zawiodłem, gdyż powinienem od początku narzucić limity czasowe na wypowiedzi, to byłby też czas na większą interakcję. Po drugim pytaniu właściwie się okazało, że już czas nas goni nieubłaganie…

Kontynuując jeszcze sprawę blogów, które wciągnęliście do promocji imprezy - czy Twoim zdaniem spełniły one swoje zadanie? Czy jako jeden z organizatorów jesteś zadowolony z tej współpracy?

Bez sprzecznie to zadanie zostało wypełnione. Ale muszę powiedzieć, że nie do końca akcja wyglądała tak, jak miała wyglądać. Gdyż większość blogowiczów wspierała imprezę, bo byli przekonani, iż biorą udział w czymś fajnym, a nie dlatego, że w zamian otrzymywali możliwość promocji swojej twórczości. Dużo osób nawet się nie zgłosiło do nas z informacją o promocji BFK, po prostu to robili. Do tego doszły rewelacyjne relacje z imprezy, które nam, organizatorom, pozwoliły poczuć, że nasza praca nie poszła na marne.


Jeśli chodzi o promocję, ale poza środowiskiem komiksiarzy, to co mnie zaskoczyło, to w zasadzie jej brak w samym Gdańsku. Jedynie na drzwiach biblioteki w której odbywała się impreza widziałem plakat promujący festiwal. Przy okazji kolejnych edycji BFK warto by chyba powalczyć również o potencjalnych uczestników spoza komiksowych klimatów? Bo nie można co prawda powiedzieć, żeby frekwencja była niska, ale tak samo nie można powiedzieć żeby była jakoś zaskakująco wysoka.

W kwestii lokalnej promocji nie mogę się z Tobą zgodzić. Mówisz to jako osoba, która przyjechała do Gdańska tuż przed imprezą, a promocja rozgrywała się głównie wcześnie. Lokalnie z promocją zrobiliśmy również, co było w naszej mocy na ten rok. Plakatów poszło w miasto około 500. Były informacje w bibliotekach. Lokalne media (radio, prasa, portale internetowe) również puszczały newsy na temat imprezy. W Gazecie Morskiej (dodatek do Gazety Wyborczej) codziennie były paski komiksowe reklamujące festiwal! Po mieście jeździły riksze z plakatami. Gdańsk, jako kandydat na stolicę kultury w roku 2016 również puszczał informacje swoimi kanałami. Oczywiście zawsze chciałoby się, by byłoby lepiej, ale wszystko jeszcze przed nami.
Pytanie o promocję prowadzi jeszcze do innej kwestii, a mianowicie do popularności komiksu. W Polsce ciągle komiks nie jest zjawiskiem powszechnym. Jego postrzeganie ostatnio zmieniło się nieco, ale nie do końca chyba w dobrym kierunku. Obok częstego stwierdzenia, że komiksy są dla dzieci, pojawiła się nowsza wersja, że są to twory dla hiper intelektualistów. A gdzie w takim razie są komiksy dla przeciętnego człowieka? Przecież komiksy są i dla dzieci, i dla everymana i dla intelektualisty, tylko trzeba to pokazać. Niestety nie ma jakiegoś szeroko zakrojonego programu „edukacji komiksowej” a bardzo by się przydał, ale to już temat na zupełnie inną rozmowę.

W takim razie przepraszam za swoją niewiedzę. Chociaż muszę dodać, że rozmawiałem z kilkoma mieszkańcami Gdańska i byli oni zaskoczeni, że taka impreza ma miejsce w ich mieście, bo wcześniej o tym nigdzie nie czytali / nie słyszeli.
Kiedy rozmawialiśmy przed imprezą, wspominałeś o twórcach, którzy teraz co prawda nie mogli przyjechać, ale wstępnie wyrazili chęć uczestnictwa w BFK 2010. Czy mógłbyś uchylić chociaż rąbka tajemnicy, kim mogą być goście przyszłorocznego festiwalu?

Na razie nic nie mogę powiedzieć. To, kto przyjedzie, zależy w dużej mierze od wydawców i sponsorów. Nie zapominajmy, że goście w tym roku to nie tylko zasługa organizatorów (chociaż Komisja Europejska – przedstawicielstwo w Polsce było jednym z głównych sponsorów ich przyjazdu), ale również wydawcy (Kultura Gniewu i Post) oraz Gdańsk w ramach kandydowania na europejską stolicę kultury 2016. Także tutaj nie wszystko w naszych rękach. Oczywiście mamy już pewne szlaki przetarte, więc prościej będzie nam pozyskać gości, ale na razie za wcześnie, żeby mówić. Jako wydawca widziałbym kogoś ze stajni Hanami. Jednak, pomijając koszty tego przedsięwzięcia, to nasi twórcy są dość zapracowani, więc ciężko nam cokolwiek obiecać.

To co moim zdaniem było dużym plusem BeeFKi, to oddanie pola do manewru młodym twórcom oraz publicystom, którzy mieli szansę poprowadzić warsztaty komiksowe, czy zaprezentować swoje poglądy na temat tej gałęzi sztuki. Czy ten trend będzie kontynuowany również w przyszłych edycjach?

Jak najbardziej. Gwiazdy zagraniczne przyciągają ludzi, ale głównie tych, co już są zainteresowani komiksem. O tych gościach napiszą ogólnopolskie media i na tym się ich rola skończy. Natomiast nasi młodzi twórcy i publicyści cały czas pracują nad tym, by coraz to nowe osoby interesowały się tym medium. W Internecie coraz trudniej być zauważonym, dlatego tego typu imprezy powinny ich promować. Jestem w stanie zaryzykować, że poniekąd to zrobiły. Miłym zaskoczeniem dla mnie były maile i telefony z pytaniami o konkretne punkty programu – ludzie, którzy nigdy nie byli na imprezie komiksowej chcieli wiedzieć, czy można przyjść na poszczególne warsztaty, bo to dla nich była największa atrakcja!
Poza tym BFK ma być zawsze festiwalem, gdzie wszyscy po części czują się gospodarzami i współodpowiedzialnymi za jakość imprezy. W tym roku wszyscy spisali się świetnie.

Końcówka czerwca 2010 w kalendarzach wielu miłośników komiksu jest już pewnie zaznaczona na czerwono z adnotacją "BFK". Co chciałbyś zachować z tegorocznego BFK, a co chciałbyś definitywnie zmienić?

Po pierwsze to chciałbym zachować BFK. Bardzo mi zależy, żeby ta impreza się odbyła za rok, ale rzeczywistość może się okazać okrutna. Ale nie martwmy się na zapas…
Co było dobre? Na pewno atmosfera – bezcenna. Również wspomniane prelekcje i warsztaty – tutaj za wszelką cenę chcielibyśmy zachować wysoki poziom, a nawet podnieść poprzeczkę. Dlatego raczej nie będziemy iść w ilość atrakcji, a jedynie robić wszystko by było jak najbardziej dopięte na ostatni guzik. Dobrze by było mieć równie sympatycznych gości z zagranicy, jak w tym roku. Jakaś ciekawa dyskusja o publicystyce komiksowej też byłaby mile widziana.
Co zmienić? Może lokal na Interparty, bo nie każdemu odpowiadał (zwłaszcza ochrona i teksty o kurtach, które ja pamiętam jeszcze z liceum!)? Może nie tyle jeszcze zmieniać, co dodać pewne rzeczy – jakiś mini bufet na terenie imprezy (w tym roku nie było zbytnio możliwości zrobienia takowego); do tego może jakąś jeszcze atrakcje na mieście typu tegoroczny wernisaż.
Trzeba cały czas podnosić poprzeczkę i mam nadzieję, że nam się to uda!

W takim razie trzymam kciuki i do zobaczenia (oby!) za rok!

+++

To tyle od nas, jeśli chodzi o relację z Bałtyckich Spotkań Komiksowych 2009 - mamy nadzieję, że również za rok będziemy mieli okazję przeprowadzić podobną akcję, tyle że w jeszcze lepszym stylu. Na koniec ciekawostka - kilka dni temu, niedaleko mojego żoliborskiego lokum pojawił się poniższy banner, który przez jakiś czas będzie mi przypominał o Gdańskiej imprezie.

Każdy z czterech wyrazów przyozdobiony jest grafikami twórców komiksowych związanych z Pomorzem. Są nimi: Unka Odya, Marek Lachowicz, Igor Wolski i Jakub Babczyński.

#185 - BFK: Wywiad z Radosławem Bolałkiem

Równo za dwa tygodnie o tej porze w Gdańsku, Bałtycki Festiwal Komiksu będzie trwał w najlepsze. Postanowiliśmy więc z tej okazji wziąć na „spytki” Radosława Bolałka (wydawnictwo Hanami), jednego z organizatorów pomorskiej imprezy i dowiedzieć się nieco więcej na temat tego bardzo ciekawie zapowiadającego się festiwalu. Mamy szczerą nadzieję, że dzięki temu uda nam się zachęcić jeszcze niezdecydowanych do podróży do Gdańska w ostatni weekend czerwca. Kolorowe Zeszyty będą na samym festiwalu reprezentowane przeze mnie, więc po udanym (mam nadzieję) dwudniowym komiksowym maratonie, możecie spodziewać się obszernych relacji. Ale póki co, zapraszamy na wywiad!

Za dwa tygodnie startuje Bałtycki Festiwal Komiksowy, którego jesteś głównodowodzącym. Powiedz nam, na jakim etapie zaawansowania są prace nad imprezą – czy wszystko jest już dopięte na ostatni guzik, czy może jest jeszcze kilka niewiadomych, nad którymi pracujecie?
Z tym głównodowodzącym, to bym nie przesadzał, są również osoby z Pracowni Komiksowej i Komisji Europejskiej – przedstawicielstwo w Polsce, które zajmują się tym projektem, lecz w innych aspektach. Nasza firma (Hanami) zajmuje się głównie współpracą z mediami i sponsorami, a nawet w tym zakresie funkcje są podzielone. Ja kontaktuje się z „ludźmi od komiksu” (portale, blogi, wydawnictwa itd.), bo większość z Was znam osobiście, dlatego przypadła mi ta rola.
Prace nad BFK wkraczają w fazę wyhamowania, niewiadomych już raczej nie ma. Program jest gotowy, jedynie musimy uzyskać potwierdzenia od wszystkich prowadzących, czy godziny im pasują. Potem już tylko druk materiałów i promocja.

Dużym zaskoczeniem była informacja, że na Pomorzu pojawią się twórcy takiego formatu jak Delisle czy Lloyd - wydawałoby się, że zarezerwowani dla Międzynarodowego Festiwalu Komiksu w Łodzi czy Warszawskich Spotkań Komiksowych. Tym samym jasno chyba dajecie znać, że BFK aspiruje do dołączenia do wspomnianej dwójki, jako trzeci stały punkt corocznych pielgrzymek dla polskich komiksiarzy?
Chcielibyśmy, aby to był stały punkt w kalendarzu komiksowym. Osobiście uważam, że jest miejsce na 4 duże imprezy ogólnopolskie – na każdą porę roku jedna. Dla BFK i Trójmiasta lato wydaje się być najodpowiedniejsze, gdyż nie tylko można spędzić czas przy komiksach oraz piwie ze znajomymi, ale również wybrać się nad morze czy na spacer po mieście. Mało było mówione o tym, ale już rok temu mieliśmy nazwiska uznane na arenie międzynarodowej (ale niekoniecznie w Polsce), tylko trochę z innego pola, mianowicie – badań nad komiksem.

A czym w założeniach i praktyce pomorski festiwal ma się wyróżniać od innych polskich konwentów, przede wszystkim wspomnianego duetu MFK i WSK?
Przede wszystkim ma być to impreza łącząca, a niedzieląca środowisko komiksowe. W tym roku (podobnie, jak w poprzednim) staraliśmy się zaprosić do współpracy wszystkie wydawnictwa komiksowe bez względu na pochodzenie wydawanych przez nich tytułów. Również w samym programie nie robimy podziału – dla nas goście europejscy, japońscy czy polscy są równi. Wiadomo, że zagraniczni mogą liczyć na trochę więcej czasu ze względu na to, że z nimi jest mało okazji do rozmów w Polsce, ale zrobimy wszystko, by i nasi rodzimi nie czuli się gorsi.
Chcielibyśmy, aby impreza była okazją do aktywizacji środowiska komiksowego. Jednym z punktów są tradycyjne konkursy komiksowe (przy okazji zapraszam do nadsyłania prac na „Pasek w pomorskich klimatach”). Będą również bitwy komiksowe (tutaj również zapraszamy do udziału). Do tego sama promocja imprezy rozgrywa się między innymi na blogach ludzi związanych z komiksem. Każdy, kto coś tworzy mógł do nas napisać, że chciałby zaprezentować swoje dokonania albo plany na przyszłość, a my udostępniliśmy czas na spotkanie i miejsce wraz z niezbędnym sprzętem. Chcemy, by środowisko komiksowe (rozumiane jako zbiór aktywnych fanów, twórców i wydawców) czuło, że to nasza wspólna impreza. W dużej mierze, jak to się uda i jak wszyscy będą się tam czuć zależy od nas wszystkich.
Tych wyróżników, które sobie założyliśmy, jest jeszcze dość sporo. Na pewno warto wspomnieć też o popularnonaukowym charakterze części spotkań. Będzie sporo na temat teorii komiksu. Niektóre spotkania zostaną poświęcone aspektom twórczości pojedynczych autorów, inne jakimś konkretnym zagadnieniom, ale wszystko podane „dla ludzi”, bez zbędnego naukowego zadęcia, ale z dużą dawką zaangażowania prowadzących. Do uczestnictwa we wszystkich zachęcam, lecz chciałbym zwrócić uwagę na spotkanie z panem Yoshimasą Mizuo, który pracował przy takich hitach, jak „Akira” czy „Ghost in the Shell", Podczas BFK opowie on o tym, jak japońskie wydawnictwo komiksowe wygląda od środka.

Powszechnie narzeka się, że krajowe konwenty komiksowe nie służą promocji komiksu w Polsce, będąc bardziej nastawionymi na zadowolenie stałych czytelników, niż przyciągnięcie i zainteresowanie nowych. Jak to będzie wyglądało w przypadku BFK? Jakimi atrakcjami zamierzacie kusić ludzi, niemających nic wspólnego z komiksem na co dzień? Jak będzie wyglądała promocja festiwalu?
Hanami, jako wydawnictwo, stara się wychodzić do nowych czytelników. Otrzymujemy nawet informacje, że są osoby, które od naszych tytułów zaczęły przygodę z komiksem, a niektóre wróciły do ich czytania po długiej przerwie. W ciągu roku organizujemy otwarte spotkania czy prelekcje na temat kultury Japonii, z których spora część poświęcona jest komiksowi. Na nie często przychodzą osoby ich nieczytające, o bardzo słabej świadomości bogactwa tego medium.
Festiwal też ma na celu wyjście do nowych ludzi. Dlatego zaplanowaliśmy atrakcje dla osób w różnym wieku i różnym stopniu znajomości komiksu. Począwszy od zabaw dla najmłodszych, poprzez warsztaty (rysunku, kompozycji itd.), spotkania z twórcami, panele dyskusyjne, a na wcześniej wspomnianych popularnonaukowych prelekcjach skończywszy.
Promocja festiwalu już wygląda. Oczywiście przede wszystkim ważne są standardowe działania promocyjne. Chociażby, cały czas przesyłamy coraz bardziej szczegółowe informacje do mediów. W przyszłym tygodniu odbędzie się konferencja prasowa w Warszawie (zainteresowanych dziennikarzy prosimy o kontakt). Niedługo pojawią się plakaty z imprezą. Do tego dochodzi promocja w środowisku komiksowym.

Wracając jeszcze do gości z zagranicy - jak organizatorom udało się sprowadzić Guya Delisle`a i Davida Lloyda, komiksowych artystów z najwyższej przecież półki?
Zostali zaproszeni przez organizatorów BFK (czyli Pracownię Komiksową i Hanami we współpracy z Komisją Europejską – przedstawicielstwo w Polsce) i to wystarczyło. W wypadku Guya Delisle’a do zaproszenia i pomocy w sprowadzeniu dołączyła się Kultura Gniewu. Natomiast jeśli chodzi o Davida Lloyda to dołączyli się „Gdańsk 2016 – europejska stolica kultury – kandydat” oraz Wydawnictwo Post, a w szybkim kontakcie z autorem pomógł nam Łukasz Stokowski – właściciel sklepu Komikslandia.

Obaj twórcy w swoich pracach podejmowali problematykę totalitaryzmu (Delisle choćby w „Phenianie”, a Lloyd w skrajnie różnym „V jak Vendetta”) i obaj spotkają się w Gdańsku, który przynajmniej stereotypowo uchodzi za symbol walki z komunistycznym reżimem. Czy ta problematyka w jakiś sposób pojawi się na festiwalu?
W przypadku Davida Lloyda, nie jest to przypadek, gdyż hasło Gdańska, jako europejskiej stolicy kultury brzmi „wolność kultury – kultura wolności”, a sam gość będzie opowiadał o swoim najbardziej znanym dziele. W przypadku Guya Delisle’a z pewnością aspekt problematyki totalitarnej będzie się również przewijać.

Przy okazji promocji festiwalu, zdecydowałeś się do wciągnięcia w to komiksową blogosferę. Nawiązując więc do niedawnej dyskusji u nas na Kolorowych, powiedz nam jak Ty postrzegasz zjawisko blogoizacji polskiej sieci.
Blogi w środowisku komiksowym to dość specyficzny temat. I to temat, na który mam swoje zdanie, ale wolałbym go nie ujawniać, gdyż podczas BFK będę prowadzącym spotkanie „Mówić i pisać o komiksie - blogi kontra serwisy komiksowe”. Mogę jednak powiedzieć, że nie jest to pogląd jednoznaczny. W każdym razie, cały czas zapraszam osoby piszące o komiksie do zgłaszania się do debaty.

Podczas ostatnich Warszawskich Spotkań Komiksowych sobota była dniem przeznaczonym dla dorosłych czytelników komiksów, natomiast niedziela dla tych nieco młodszych. Jako, że i część pomorskiej imprezy będzie przeznaczona młodym fanom kadrów i dymków, powiedz proszę czy podział tematyczny poszczególnych dni będzie podobny do tego z wueski, czy może w przypadku BFK, będzie on bardziej płynny?
Cały czas będzie osobna sala, gdzie odbywać się będą atrakcje dla dzieci. I tu też jest pewne novum w komiksowym świecie, gdyż będzie to miejsce, w którym rodzice mogą zostawić swoje dziecko bez obaw. Milusińscy będą mogli pod okiem prowadzących wysłuchać bajek z różnych stron świata, na podstawie których będą rysować komiksy lub za pomocą komiksu uczyć się języków. W planie również wiele innych atrakcji.

Czy można się spodziewać podczas festiwalu jakichś premier komiksowych od Hanami?
Oczywiście. Pierwszą z nich będzie „Zoo zimą” autorstwa, znanego już polskim czytelnikom, Taniguchiego. Powieść między innymi o tym, jak trudno jest zostać twórcą komiksów w Japonii – nie zabraknie tu motywów autobiograficznych. Druga nowość to „Król wilków” – około 400-stronicowy tytuł o charakterze fantastyczno-rozrywkowo-historycznym, którego autorami są Kentrō Miura (Berserk) i Buronson (Fist of the North Star, Heat).
Będzie giełda, na której nie zabraknie również nowości innych wydawców – Kultury Gniewu, timofa oraz (nie do końca potwierdzone) Postu.

Wracając jeszcze do samego programu imprezy – czy poznaliśmy już wszystkie główne punkty imprezy, wszystkie „duże nazwiska” które pod koniec czerwca będą gościć w Gdańsku, czy może do ostatniej chwili czekacie z kolejnymi „armatami”?
Muszę, niestety, zmartwić wszystkich, że to już raczej koniec (nie dostaliśmy ostatecznej odmowy od kilku artystów, ale termin jest tak bliski, że już raczej się nie zdecydują). Jednak, warto również przyjechać dla tych wszystkich polskich gości (i jednego japońskiego). Mogę też od razu wspomnieć, że kilku zapraszanych gości nam odmówiło, zaznaczając, że jeśli tylko ich zaprosimy w przyszłym roku z pewnością przyjadą.

Dla wielu stałych bywalców tego typu festiwali, ważną częścią imprezy jest afterparty, o których dyskutuje się równie często co o samej imprezie. Jak to będzie w przypadku bałtyckiego festiwalu – czy po tych wszystkich spotkaniach i prelekcjach fani na własną rękę będą musieli kombinować sobie miejsce, gdzie będą mogli się integrować, czy też planujecie coś jako organizatorzy?
Będzie impreza, ale nie afterparty, tylko interparty, gdyż odbędzie się po pierwszym dniu imprezy, a w drugim również przewidzieliśmy wiele atrakcji! Integracja będzie miała miejsce w Irish Pubie w zabytkowym Ratuszu Staromiejskim. Jeśli chodzi o rozrywki dla ducha, będą miały miejsce Bitwy Komiksowe (ponownie zachęcam do aktywnego udziału), a poprowadzi je Bartek Sztybor. Dodatkowo dla wszystkich uczestników BFK piwo w cenie 5 zł (normalnie 7 zł).

Na koniec prosilibyśmy o kilka słów zachęty dla niezdecydowanych co do przyjazdu na Bałtycki Festiwal Komiksowy czy też narzekających na odległości i inne przypadłości..
Tych których nie przekonają goście (zarówno polscy, jak i zagraniczni), może przekonają interesujące prelekcje. A jeśli i to nie, to może ciekawe wystawy (Komiks japoński – bogactwo form, bogactwo treści, Komiks bałkański, Komiks skandynawski). A może chociaż giełda z promocyjnymi cenami. Jeśli jednak nie przekona ich nawet interparty, to niech wpadną na chwilę i pójdą zwiedzać Trójmiasto albo poleżeć na plaży. Gwarantujemy świetną pogodę, a jeśli będzie padać zwracamy za bilety wstępu na BFK! Na koniec może kogoś przekona to, że wstęp jest gratis… A i jeszcze jedno: we wtorek 30 czerwca zagra w Trójmieście Sepultura, więc może ktoś przy okazji…