Kolorowe Zeszyty vol.2

#960 - Ból

2012-02-02T23:50:00.000+01:00

Piotr Harmaciński i Kamil Boettcher w swoim albumowym debiucie porwali się na komiks niemy. To forma, która powszechnie uchodzi za jedną z najtrudniejszych, ale obaj autorzy zdecydowali się na dość tradycyjną narrację, pozbawioną całkowicie jakichkolwiek znaków werbalnych.

Ale obyło się bez formalnego wyrafinowania czy jakichś nieszablonowych rozwiązań – to po prostu komiks bez słów. Podobnie jest w przypadku fabuły, która nie grzeszy oryginalnością, "Ból" jest opowieścią o inwazji z kosmosu opowiedzianą à rebours. Tym razem to ludzie przybywają na planetę, którą mieszkańcy mogą nazywać swoją ziemią, i zgodnie z tradycją praktykowaną od setek lat rozpoczynają inwazję. Zakuci w metalowe zbroje i uzbrojeni w wielkie spluwy, podbijając obcą planetę, dopuszczają się zachowań, o których nie można powiedzieć, że są ludzkie. Z perspektywy obcych jesteśmy bezosobowym złem przybyłym z gwiazd. Czytelnik poznaję fabułę z punktu widzenia jednego z autochtonów – najpierw zrozpaczonego świadka, w którym wkrótce zacznie budzić się bunt.

Po lekturze komiksu nie do końca jestem pewien powodów inwazji. Nie wiadomo, czy powodem masowych eksterminacji są jakieś złoża wartościowych surowców, znajdujące się na owej planecie, czy jest to po prostu radosna orgia zniszczenia. Niby w tle jednego z kadrów dymi jakaś fabryka, przemawiająca na rzecz pierwszej hipotezy, ale brakuje sceny mówiącej o tym wprost. Tak czy inaczej, poparte jakimiś mniej lub bardziej racjonalnymi przesłankami, działania ludzkich najeźdźców są po prostu złe.

Kreskę Kamila Boechttera umieściłbym gdzieś pomiędzy najbardziej turpistycznym Maciejem Pałką a stylem Jakuba Kiyuca. Ciosane grubymi konturami rysunki są komunikatywne – to plus. Minus – pozbawione są wszystkiego, co zmusza czytelnika do dłuższego zatrzymania się na danej stronie. Oprócz tego oprawa wizualna momentami jest mało czytelna. Fabuła graficznie poprowadzona jest poprawnie – tylko i aż. Jest płynnie i bez zgrzytów, ale trudno o zachwyt.

Biorąc do ręki album Harmacińskiego i Boechttera, byłem zaskoczony jego wysokim standardem edytorskim. Czasy ksero, kleju i domowego samizdatu już dawno minęły – satysfakcjonującej jakości druk, odpowiednio nasycona czerń, miły w dotyku papier. Hej, niektóre zeszytówki z Semika były wydane znacznie gorzej!

Autorzy "Bólu" zaczęli z wysokiego pułapu i właściwie udało im się z grubsza osiągnąć to, co chcieli – opowiedzieli całkiem zgrabną historyjkę science fiction. Schematyczną do bólu, nieprzełamaną żadnym oryginalnym akcentem, ale zawsze. I właściwie na tym muszą skończyć się pochwały – Harmaciński ma jakiś warsztat, umie rozplanować historię, ale na razie nie ma za wiele do powiedzenia. Konwencja s.f. może być metaforą – nie inaczej. Ludzi są źli i okrutni – naprawdę? Przed Boettcherem jeszcze sporo pracy, jeśli ze swoim stylem chce prowadzić narrację, a nie malować obrazy.

#959 - Biały Orzeł #01

2012-02-01T10:00:00.010+01:00

Reklamowana jako „pierwszy komiks o polskim superbohaterze” seria „Biały Orzeł” to kolejna polska próba zaadaptowania amerykańskiego modelu superherosa na rodzimym rynku. Bez parodystycznego ujęcia w stylu „Wilq”, robiona całkiem na poważnie.

Komiks autorstwa Macieja i Adama Kmiołków wspomaganych przez Darię Wiedermańską-Spalę napisany jest zgodnie z regułami superbohaterskiej konwencji. Mamy zatem pozytywnego bohatera, Aleksa Poniatowskiego, któremu przydarzył się wypadek i tylko eksperymentalna kuracja mogła uratować mu życie. Jest wątek straconego rodzica (zaginiony ojciec), nastoletniego side-kicka (komputerowy geniusz Hudini), nie braknie wreszcie arcyłotra z armią pomagierów, w dodatku stojącego na czele potężnej korporacji. Pomimo tych wszystkich boleśnie wytartych klisz, rzecz opowiedziana jest całkiem poprawnie, w dynamicznym tempie.

Nie jestem tylko przekonany, czy sposób, w jaki fabuła została poszatkowana i podzielona na trzy epizody (które składają się na premierową historię zatytułowaną "Pierwszy lot"), jest odpowiedni. Kmiołek, prowadząc dwie równoległe narracje (jedną jest origin Orła, a drugą – jego współczesne przygody), ciągnie kilka wątków, mnoży tajemnice, słowem – łapie kilka srok za ogon. Wolałbym, żeby postawił na jeden z nich i na nim się skupił. Zresztą rozwiązania zagadek z przeszłości, które mają pojawić się w kolejnych zeszytach, można się domyślić albo zostały one wyjaśnione na ostatniej stronie okładki, która… zdradza przyszłe (czy raczej przeszłe) wydarzenia. Wiemy, że Aleks przeżyje i dzięki surowicy stanie się bohaterem, wiemy, że będzie walczył ze swoim przyjacielem Wiktorem Rossem, wiemy, że jego ojciec zaginie w dziwnych okolicznościach – a to, jak przypuszczam, będzie tematem przyszłych odcinków.

Adam Kmiołek to zaginiony brat Jima Lee i Roba Liefelda, który po wielu latach odnalazł się gdzieś w Polsce, na początku drugiej dekady XXI wieku. Graficznie rzecz biorąc, Biały Orzeł to rzecz wyjęta żywcem z początku lat dziewięćdziesiątych, z całym dobrodziejstwem inwentarza. Wśród tych wszystkich kwadratowych szczęk, niepotrzebnych kieszeni (sprawdźcie kombinezony sługusów Wiktora) i niemożliwie anatomicznie zgrabnych kobiet zabrakło mi umiłowania szczegółów. Kmiołek, w przeciwieństwie choćby do Jima Lee z jego najlepszego okresu (przełom "X-Men" i "Wild C.A.T.S."), idzie bardziej w uproszczenie. Nieźle radzi sobie z opowiadaniem obrazem, choć mógłby nieco bardziej urozmaicić wybór kadrów, pograć perspektywą, zrobić coś nieoczywistego. Mógłby również popracować nad tłami.

Rysownikowi Białego Orła nie można odmówić niezłego warsztatu w kategorii amerykańskiego mainstreamu. Potrafi rysować stopy, a to już coś – taki Liefeld po wielu latach pracy w branży wciąż ma z nimi problemy. Wciąż jednak wiele pracy przed nim, jeśli chce doszlusować do poziomu prezentowanego przez średniej klasy wyrobników zza Oceanu. Inna sprawa, że dziś już nie robi się komiksów tak, jak narysowany jest "Biały Orzeł". I nie bez przyczyny. Życzliwie polecam Kmiołkowi podpatrzenie, jak z materią komiksową radzi sobie na przykład John Cassaday, choćby w dostępnym na polskim rynku "Astonishing X-Men".

Zwykle w przypadku serii zeszytowych trudno jest oceniać historię po pierwszym odcinku, który często stanowi jedynie mniej lub bardziej zamknięty fragment większej całości. Ale żeby sięgnąć po kolejne numery, ten pierwszy musi mieć w sobie coś, co sprawi, że sięgnę po następne. Coś, dzięki czemu z pewną dozą niecierpliwości będę oczekiwał na premierę kolejnego zeszytu. W Białym Orle nic takiego nie znalazłem. W naszych specyficznych rynkowych warunkach to jednak żaden zarzut – tak samo było w przypadku innych serii zeszytowych, takich jak "Konstrukt", "Henryk Kaydan" czy stylistycznie całkiem nieodległy "Kamień przeznaczenia". Wspólne dzieło tercetu Maciej Kmiołek, Adam Kmiołek, Daria Widermańska-Spala wykonane jest zgodnie z prawidłami gatunku i jeśli tylko będzie wydawane regularnie, to z pewnością znajdzie sobie grono stałych czytelników, spragnionych superhero.

#958 - Trans-Atlantyk 173

2012-01-30T21:00:00.001+01:00

Wśród amerykańskich zapowiedzi na rok 2012 w w kategorii "graphic novel" można znaleźć kilku tytułów, nad którymi pracują najważniejsi współcześni artyści komiksowy. W pierwszym rzędzie należy wspomnieć o nowej książce Alison Bechdel, która w pierwszym rzucie ukaże się w nakładzie 100 tysięcy egzemplarzy. "Are You My Mother?" zostanie wydany w oficynie Houghton Mifflin i będzie bezpośrednią kontynuacją "Fun Home". Jak sam tytuł wskazuje utwór będzie skupiał się na relacjach narratorki/głównej autorki/bohaterki ze swoją matką. W Pantheonie ukaże się nowy zbiór komiksów Chrisa Ware`a "Building Stories", zbierających jego krótsze prace z "ACME Novelty Library" i "New York Timesie". Jego premierę zaplanowano na jesień. Kolejny z gigantów amerykańskiego przemysłu Eddie Campbell pracuje nad opowieścią o ludziach i pieniądzach zatytułowanej "The Lovely Horrible Stuff" (pozycja znajduje się w grafiku Top Shelf). Oprócz premierowych rzeczy nie braknie również reprintów, a wśród nich znajdzie "Skippy" vol. 1 Percy`ego Crosby`ego (IDW), którego wśród swoich najważniejszych inspiracji wymienia ojciec "Fistaszków", fanów vintage super-hero ukontentuje nie tyle kolejny, ile nieznany komiks Jacka Kirby`ego "Spirit World" (DC). Do sprzedaży trafi również wznowienie komiksu Chestera Browna "Ed the Happy Clown". Jest w czym wybierać, a tyo tylko wierzchołek góry lodowej!

Oprócz tego, że IDW Publishing będzie kontynuowała przygody najnowszej generacji Transformerów na łamach dwóch on-goingów "More than Meets the Eye" i "Robots in Disguise", wydawnictwo na prośbę fanów pozwoli Simonowi Furmanowi dokończyć uchodzącą dziś za klasyczną serię "Transformers" wydawaną przez Marvela i przerwaną w 1991. Jeszcze w tym roku poznamy zakończenie sagi, która została przerwana 21 lat temu. Scenarzysta podejmie wątek dokładnie w tym miejscu, w którym mu przerwano - wraz z numerem #81 (zaplanowanym na czerwiec). Nieco wcześniej, bo w maju, podczas Free Comic Book Day ukaże się numer 80.5, a całość ma zamknąć się w 100 zeszytach. Furman przyznaje, że praca nad tym projektem jest zaskakująco ekscytująca - wreszcie poznamy co stało się po bitwie o Cybertron. Losy Ratcheta, Megatron, Shockwave`a, G.B. Blacrocka, Grimlocka, Bludgeona, Circuit Breaker i innych zostaną wreszcie ujawnione. Na pokładzie "Transfomers" znajdą się również rysownik Andrew Wildman i inker Stephen Baskerville.

W kinach możemy się już cieszyć "Dziewczyną z tatuażem", natomiast już wkrótce na rynku ukażą się komiksowe adaptacje powieści Stiega Larssona. Prawa do trylogii Millenium wykupiło DC Comics i jej komiksowa wersja zostanie opublikowana w imprincie Vertigo pod tytułem "Girl with the Dragon Tatoo". Fani będą musieli uzbroić się jednak w cierpliwość - powieść graficzna autorstwa Denise Miny ("A Sickness in the Family", "Hellblazer"), Leonardo Manco ("The Executor", "DMZ") i Andrew Muttiego z okładką Lee Bermejo ("Batman: Noel", "Joker") ukaże się dopiero w grudniu 2012 roku. Myślę, że Mina i Manco to solidne firmy, prezentujący odpowiedni poziom artystyczny aby podjąć pracę nad Larssonem, a jako że nie są wielkimi gwiazdami w branży, nie będą próbowali przyćmić swoją inwencją oryginału. Joakim Larsson, brat pisarza, zapewnia, że Stieg był wielkim fanem komiksu i z przyjemnością zobaczyłby, jak jego opowieści wyglądałyby w takiej formie. Premiery kolejnych dwóch książek - "The Girl Who Played With Fire" i "The Girl Who Kicked the Hornets' Nest" - zaplanowano odpowiednio na 2013 i 2014. Nazwiska ich autorów nie są jeszcze znane.

Marvel dalej zamyka słabo sprzedające się komiksy. W kwietniu, wraz z numerem #17 swojego kresu dobiegnie seria "Generation Hope". Obecny scenarzysta komiksu James Asmus przyznaje, że tytuł sprzedaje się poniżej oczekiwań redaktorów, ale tak się dobrze składa, że uda się doprowadzić fabułę do zadowalającego końca. Koniec serii nie będzie jednak oznaczał końca losów zbawczyni mutantów Hope i jej pięciu Światełek. Los "GH" podzieli również "Moon Knight" Briana M. Bendisa i Alexa Maleeva, która zamiast on-goingiem stał się 12-częściową mini-serią. Finał ma być wybuchowy. Nieco wcześniej, bo jeszcze w październiku, Marvel ogłosił zamknięcie serii "Daken: Dark Wolverine", którego 20 numer okazał się tym ostatnim. Myślicie, że po tych czystkach i po zakończeniu "AvX" pojawią się jakieś nowe serie?

Kiedy DC Comics zapowiadało serię "I, Vampire" w ramach Nowej 52 wszyscy zgodnie osądzili, że Dan DiDio chce skapitalizować popularność wampiryzmu w pop-kulturze. Nikt nie spodziewał się, że będzie z tego konceptu wyjdzie dobry komiks - a jednak. Szybko okazało się, że Joshua Hale Fialkov ma pomysł na opowieść o krwiopijcach i komiks, zbierając dobre recenzje za Oceanem, okazał się jedną z najbardziej interesujących tytułów 2011 roku. I już wkrótce wampiry zaczną się panoszyć po innych tytuły DCnU. Najpierw, w piątym numerze gościnny występ Batmana będzie dwuczęściowym prologiem do "The Rise of the Vampires" historii, która rozegra się na łamach "I, Vampire" i "Justice League Dark". Ten mini-crossover rozpocznie się w Gotham, pełnym trupów pozbawionych całkowicie krwi. Fialkov mówi, że będzie to moment, w którym wampiry w pełni zamanifestują swoją obecność w świecie zamieszkałym w większości przez ubranych w kolorowe kostiumy bohaterów. I o ile w przypadku Marvela podobna operacja wyszła dosyć pokracznie, DC wydaje się lepiej przygotowane na taki debiut. Cóż, bladolicy krwiopijcy to nie będzie pierwszyzna ani dla Mrocznego Rycerza, ani dla Johna Constantine`a.

#957 - Komix-Express 124

2012-01-29T07:30:00.008+01:00

Dobry wieczór, Londynie. Pozwólcie, że najpierw przeproszę za opóźnienie Komix-Expressu. Jak większość z was lubię cieszyć się komfortem codziennej rutyny. Facebook, twitter, znajomi, komiks, sport, powtarzalność. Lubię je, jak każdy, dlatego K-E lubi się opóźniać. Wszak pojawia się, kiedy mamy w końcu wolne, w weekend. Kolejne pomysły różnych władz w Polsce (a nawet Święta Państwowe), obchodzimy w ostatnim czasie biorąc wolny dzień i wychodząc na kolejny pochód/demonstrację, lub śledząc je przez internet w pracy (to drugie częściej). Czasem protestujący używają pewnych artefaktów, których miejsca pochodzenia nie znają a czasem nie znają nawet ich znaczenia. Kiedy przedmiot wywodzi się z komiksu, lub co gorsza z komiksu Boga komiksu - Alana Moore`a, fani tej dziedziny sztuki nie są specjalnie faktem tym pocieszeni. Samą obecnością przedmiotu tak, ale brakiem znajomości nie. Prawda? Cieszymy się z faktu, że w rok po aferze Chopingate, komiks znowu jest w tv. Nie mówcie, że nie jarała Was obecność komiksu Kultury Gniewu w mediach, bo nie uwierzę. A teraz kiedy Polski rząd, porządnie wkurzył internautów, wszędzie widoczne są maski Guya Fawkesa - postaci historycznej i człowieka, który był inspiracją dla "V", głównej postaci pewnego komiksu i jego autora Alana Moore`a. Wielka szkoda, że Post nie zdążył wydać twardookładkowego "V jak Vendetta" pod koniec 2011 roku. Teraz miałby darmową reklamę we wszystkich mediach i świetną sprzedaż w księgarniach. Tymczasem same maski V idą jak świeże bułeczki. Ponieważ nie są tanie, sporo osób tworzy je własnoręcznie z papieru. Wszak jakość maski nie ma znaczenia, liczy się idea. Kuloodporna idea. Szkoda tylko, że demonstranci często nie są świadomi skąd pochodzi maska, jak chłopaczek na samym końcu wydania Wiadomości z 26. stycznia. Na szczęście właśnie Wiadomości wyjaśniają w tym samym wydaniu, pochodzenie maski. Oczywiście padają nazwiska Fawkes i Moore. Jeśli nadal nie wiecie kim był Guy Fawkes, jego postać przybliży Wam Natalie Portman. Czasem w niesmak komiksiarzom jest to, kto maskę V przywdziewa. Posłowie Ruchu Palikota nie są ludźmi, których chciałbym w masce Guya Fawkesa oglądać. (KC)

Groteskowy widok. Internauci "chyba" też nie chcą tego polityka w masce "V". A umowa została podpisana i wydaje się, że protesty niedługo ucichną, a cała sprawa niebawem odejdzie w zapomnienie.

Na stronie Kultury Gniewu można już zamawiać najnowszy pakiet komiksów w atrakcyjnej cenie (-19%) i to z darmową wysyłką. Po patriotycznej trójce z października ("Czasem", "Diefenbach", "Osiedle Swoboda"), znowu cały pakiet zawiera trzy komiksy polskich autorów. Sporo przykładowych plansz jest do obejrzenia na issuu. A więc klikamy: po pierwsze "Bezdomne wampiry" Tadeusza Baranowskiego, po drugie "Yorgi" część 1 Jerzego Ozgi i Dariusza Rzontkowskiego i wreszcie debiutanckie "Bez końca" Pawła Garwola i Romana Lipczyńskiego. Jeśli jeszcze ktoś nie jest przekonany, to proszę zobaczyć jak prezentują się te albumy:

Warto jeszcze coś dorzucić do zamówienia, ponieważ zamawiając komiksy za co najmniej 150 zł, możemy otrzymać jeden z absolutnie ostatnich egzemplarzy "Chopin New Romantic" (lub "Tymczasem"). Torbę z bohaterami komiksu Śledzia, otrzymujemy już po przekroczeniu 130 zł. Zatem teraz czekamy na zapowiadaną przedsprzedaż komiksów ze stajni Timofa, "Lost Girls" i "Habibi". (KC)

Plebiscyt Komiks Roku miał być zabawą i takową się okazał. Wyniki konkursu można nazwać właśnie "zabawnymi". Zwycięzcą okazał się komiks "Przypadki pana Muchy", który zebrał 367 głosów, choć jego nakład wynosił zaledwie 75 egzemplarzy. Czyli jeden egzemplarz musiało czytać średnio niemal 5 osób. Widać komiksiarze nie mają nic przeciwko temu, aby ich egzemplarz krążył po kumplach, miast leżeć w folijce na półce. Kolejne cztery pozycje, to komiksy z Centrali. Zabawne te wyniki, naprawdę zabawne. W pierwszej dziesiątce znalazło się miejsce dla dwóch komiksów z Kultury Gniewu, czyli "Pinokia" i "Czasem", a także dla antologii "Złote Pszczoły" (miejsce 10), serii "Pluto" wydawanej przez Hanami (9 pozycja) i "Keftu" (na 6) . Wróble ćwierkają, że niebawem "Pan Mucha" także wyląduje w katalogu KG. Nic dziwnego. W końcu to Komiks Roku! (KC)

W sieci pojawiło się specjalne wydanie magazynu "Kzet", w całości poświęcone komiksowemu roku 2011. Redaktorzy najstarszego chyba sieciowego periodyku poświęconego sztuce komiksowej spoglądają na wydarzenia minionych 365 dni zarówno na naszym poletku, jak i na rynkach zagranicznych. O amerykańskich przebojach, w oparciu o wyniki sprzedaży sieci Diamonda pisze Maciej Kosuń, największe hity rynku japońskiego omawia Konrad Dębowski, a o tym co najlepiej sprzedawało się we francuskich księgarniach donosi Arek Królak. Na tle wybranych przez kazetowców najlepszych komiksów AD 2011 wyniki plebiscytu Komiks Roku prezentują się bardzo ciekawie... (KO)

Tylko do 15 marca 2012 roku można zgłaszać komiksowe projekty na Ligatura Pitching 2012. Te, które zostaną zakwalifikowane, będzie można oglądać podczas 3 Międzynarodowego Festiwalu Kultury Komiksowej "Ligatura", który odbędzie się w jak zwykle Poznaniu, w dniach 19-22.04.2012. W przyszłym roku w jury pitchingów zasiadać będą Niemiec Christian Maiwald z Reproduktu, Czech Tomas Prokupek z Analphabet Books, David Schilter z łotewskiego "KUŚ!" i Belg Ria Schulpen z wydawnictwa Bries. Na czym polega idea pitchingów? To po prostu seria spotkań wybranych wśród zgłoszeń artystów z międzynarodową komisją, która będzie oceniać projekty ich utworów komiksowych. Celem spotkań jest promocja najciekawszych artystów i publikacja najlepszej pracy/prac. Spotkania maja formę krótkich 5 minutowych prezentacji pomysłu na album, serię, lub krótszą formę komiksową. Prezentacja może mieć charakter multimedialny, może być przedstawieniem szkiców bądź gotowych plansz i scenariusza. Wśród nadesłanych zgłoszeń zostanie wybranych maksymalnie 18 artystów. (KO)

W zeszłym tygodniu swoją cichą premierę miały dwa, nowe polskie komiksy. Przy wsparciu Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk ukazał się album "Ryjówka Przeznaczenia" autorstwa Tomasza Samojlika. To kolejna tego typu publikacja po "Ostatnim Żubrze" i "Żubrze Żorżu". Tym razem o zwyczajach ryjówek, niezwykłej rodziny ssaków, Samojlik opowiada w konwencji fantasy. Za komiks liczący 112 stron trzeba zapłacić 25 złotych. Podobnych edukacyjnych celów nie stawia sobie Sławomir Lewandowski w kolejnym wydanym nakładem własnych sił albumie pod tytułem "Problem 2". Pozycję można nabyć bezpośrednio u jego autora za pośrednictwem Allegro - razem z przesyłką to zaledwie 13 złotych za 28 stron dalszych perypetii z pewnym niesfornym dinozaurem. (KO)

Z niekłamaną przyjemnością informujemy, że swoją premierę miała debiutancka książka naszego redakcyjnego kolegi, Macieja Gierszewskiego. Nakładem wydawnictwa Ważka ukazało się "Moje życie z Dżejmsem" - zbiór prawie stu krótkich i bardzo krótkich opowiadań, w których autor opisuje codzienne i niecodzienne przygody, na jakie jest narażony każdy właściciel miauczącego pupila, w którym człowiek odgrywa jedynie poślednią rolę. Dopełnieniem tekstu są ilustracje narysowane przez Kirę Pietrek oraz Macieja Czapiewskiego, a dodatkowym smaczkiem są premierowe wiersze Marty Podgórnik, Krzysztofa Gryki oraz Tomasza Majerana. Książkę w cenie promocyjnej, można kupić w sklepie internetowym wydawcy. (KO)

Kilka informacji na koniec. W piątkowym Tygodniku Kulturalnym, goście raczej skrytykowali najnowszą odsłonę "Ligi Niezwykłych Dżentelmenów" i mocno chwalili "Logikomiks". Nawet Jacek Wakar, gość który zawsze ma nietęgą miną, kiedy rozmawiają o komiksie (za co m.in. nigdy go nie lubiłem), pochwalił greckie arcydzieło. Zebrani w studio też zauważyli, że w końcu Wakar przekonał się do komiksu i wręcz wyśmiali jego poprzednie zdanie o tej dziedzinie sztuki. Musicie to zobaczyć sami. Tymczasem na blogu Karola Kalinowskiego sporo się dzieje. Rozmaici twórcy rysują postaci z komiksów KRLa. Na portalu Paradoks pojawił się już jakiś czas temu wywiad z Grzegorzem Rosińskim. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, że przeprowadzający wywiad Michał Chudoliński naciskał na popularnego Grzesia, zadając pytania w stylu "Czyżby dla Pana „Thorgal" był tylko czystym biznesem?". Ponadto dowiemy się z niego, w jakim kierunku będzie zmierzał kolejny komiks rysowany przez Rosińskiego oraz jego stosunek do bardziej przyziemnych spraw, m.in. stosunku do krytyki oraz poglądu na sztukę. Prawda, że fajny wywiad? To nie koniec męczenia Thorgala. W najnowszym Literadarze Maciej Reputakowski krytykuje Raissę.

Na dziś to już tyle. Czas powrócić do komfortu codziennej rutyny. Do zobaczenie za tydzień!
(KC)

#956 - 4000 znaków... Krakowski Festiwal Komiksu, akt pierwszy

2012-01-27T10:00:00.000+01:00

Pierwszy Krakowski Festiwal Komiksu był i odbył się. Kropka. Żadnych docinków na fejsie nie odnotowano. Zabrakło blogowych przepychanek z anonimami, fanowskich fotorelacji na serwisach, wszędobylskiego w komiksowie krytykanctwa. Choć od imprezy minął już dobry miesiąc, to w komiksowych mediach i okolicach panuje cisza, jak makiem zasiał.

Troszkę mnie to zdziwiło, bo w wielu miejscach Małopolskie Studio Komiksu mocno wystawiło się na krytykę i szukający dziury w całym mieliby niezłe używanie. Ja czuje się zobowiązany napisać kilka słów, bo w festiwalowy weekend stawiłem się w bibliotece na Rajskiej, żądny komiksowych atrakcji. Poza tym warto poświęcić kilka akapitów Michałowi Jankowskiemu i wszystkim, którzy w organizację KaFKi włożyli niemało przecież wysiłku.

Przede wszystkim szumne określanie raczkującej, lokalnej imprezki Festiwalem to semantyczne nadużycie i nie widzę tu żadnej potrzeby wydłużania sobie siuraka. Wiem, że krakowskie powietrze robi dobrze na ego, ale znajmy proporcję – festiwal to mamy póki co w Łodzi, a grodowi Kraka daleko jeszcze do Poznania, Warszawy czy Gdańsku. Dobrze, że mamy jakieś podstawy – cieszy, że władze biblioteki łaskawym okiem spoglądają na komiksową inicjatywę i zapewniają odpowiednie warunki do integrowania i działania krakowskiego towarzystwa komiksowego. Ale KaFce daleko jeszcze do miana festiwalu, ponieważ na imprezie nie było niczego, co mogłoby przyciągnąć publiczność większą, niż taka, która niejako z fanowskiego obowiązku stawia się karnie na każdym tego typu evencie. Przy okazji opolskiej „Operacji komiks” pojawiły się opinie, że nawet dla kilku osób warto organizować komiksowe atrakcje. Nie mogę się z tym zgodzić – robienie konwentów to nie sztuka dla sztuki. Szczególnie w czasach, kiedy organizatorzy lokalnych spotkań stają na głowie i wpadają na naprawdę oryginalne pomysły (multimedialny Komiksofon we Wrocławiu, przesłuchania podejrzanych o zabójstwa polskiego komiksu w Katowicach), aby przyciągnąć jak największą publiczność. Duże festiwale przyciągają duże audytorium dużymi nazwiskami, więc podejście „hej, zróbmy sobie konwent!” niezbyt mnie przekonuje.

Jeśli Michał Jankowski chciał sprawdzić czy wystawą zakurzonych prac Dagmary Matuszek, spotkaniem z Rafałem Szłapą, Łukaszem Okólskim czy Wojciechem Birkiem w roli main eventu przyciągnie na Rajską tłumy, to już powinien wiedzieć, że to niemożliwe. Rozumiem, że impreza była dopinana na kilka dni przed jej rozpoczęciem, ale mnie, jako hipotetycznego uczestnika, niewiele to obchodzi. Chcę fajnych, pomysłowych spotkań, prowadzących potrafiących wyciskać ostatnie soki z zaproszonych gości, giełdy z atrakcyjnymi cenami (akurat pod tym względem nie można było narzekać, bo Fankomiks naprawdę miał solidną ofertę) i wystaw nie będących zbiorem przypadkowo zebranych plansz. Z ciekawości poszedłem na Birka, ale spotkanie zostało brutalnie zarżnięte przez prowadzącego, który pozwolił rozwodzić się tłumaczowi „Thorgala” nad meandrami przygotowań metodologii do definiowania pojęcia „komiks” (z kolorowymi tabelkami i pełną bibliografią – serio, serio!) w swojej pracy doktorskiej. Birek potrafi ciekawie opowiadać o komiksie, a akademickie podejście nie musi być nudne, ale mielenie w nieskończoność istoty komiksowości jest zwyczajnie nudne. Do cholery, trzeba było zaprosić story-artowców z „Ha!artu” i na pewno byłoby ciekawiej! Żałuję również, że zamiast cmokać na „Corto” nikomu nie chciało się przycisnąć Andrzeja Rabendy i pociągnąć Post za język w kilku kwestiach.

To oczywiście tylko moje subiektywne wrażenia, ale jeśli mierzyć sukces imprezy ilością rozplotkowanych osób na papierosku, a więc jednym z najważniejszych konwentowych wskaźników, to KaFKa wypada bardzo blado. W bibliotece nie było ruchu, panowała wręcz grobowa atmosfera, wszyscy sennie snuli się po giełdzie/wystawie/sali konferencyjnej jakoś tak bez przekonania. I to jest mój największy zarzut wobec festiwalu – brakowało w nim komiksowej zajawki, energii, którą w tych ciężkich czasach ładuje się akumulatory będąc w Łodzi czy Warszawie.

Rozumiem, że pierwsza edycja Krakowskiego Festiwalu Komiksowego była przetarciem przed kolejnymi, niezbędnym, aby zebrać doświadczenia, które w niedalekiej przyszłości mają procentować, ale MSK w tym roku po prostu za bardzo się pośpieszyło. Miałem takie niemiłe uczucie, że zrobiono tę imprezę tylko po to, żeby odhaczyć kolejny zrealizowany projekt. To zarzut, który zresztą tyczy się większości działań Studia. Oprócz tego, że siłami wydawców i darczyńców potrafiła przygotować dość zasobny księgozbiór, niewiele potrafi zaproponować komiksowemu czytelnikowi z Krakowa. Z chęcią odszczekam te słowa za rok, kiedy pojawię się na drugim Komiksowym Krakowie, zwabiony naprawdę ciekawymi punktami programu, interesującymi gośćmi i pomysłowymi wystawami. I oby tak właśnie się stało.

#955 - "Druga Fala" Nowej 52 w DC Comics

2012-01-26T10:00:00.004+01:00

DC Comics wprowadza pierwsze korekty w Nowej 52 - sześć serii wytrzymało na rynku jedynie przez osiem miesięcy. "Mister Terrific", "Static Shock", "O.M.A.C.", "Hawk And Dove", "Blackhawks" i "Men Of War" zostaną skasowane w maju, a na ich miejsce pojawi się sześć nowych on-goingów. Oczywiście bohaterowie tych serii pozostaną w DCU i będą przewijać się w innych tytułach, ale ich własne projekty nie znalazły uznania w oczach czytelników, na tyle by móc utrzymać się na zatłoczonym, amerykańskim rynku.

Powód jest prosty - serie sprzedawały się poniżej progu opłacalności, który dla DC wynosi 20 tysięcy egzemplarzy. I Dan DiDio ma gotowe alibi na zarzuty o zamknięciu tych serii, które wprowadzały nieco różnorodności w komiksowym uniwersum zdominowanym przez białych mężczyzn. Pozbawieni swoich tytułów czarnoskórzy Mister Terrific i Static Shock pozostawili na placu boju jedynie Batwinga. Do tej samej szufladki można również włożyć "O.M.A.C.a", który ma azjatyckie korzenie, choć wydawało się, że DC jednak nie ruszy ulubionej zabawki DiDio, cieszącej się w dodatku niezłym przyjęciem wśród krytyki. Sporym zaskoczeniem jest skasowanie "Hawk And Dove", bo tytuł radził sobie na rynku lepiej, niż choćby "Captain Atom". Co więcej - Rob Liefeld, oprócz tego, że zajmował się rysunkami, miał przejąć również pałeczkę scenarzysty od Sterlinga Gatesa. Dano więc wyraźny sygnał, że są długofalowe plany, co do tej serii. Podobne wrażenie można było odnieść również w przypadku "Statica" - pod wodzą Marca Bernardia seria miał obrać nowy kurs. Podobnych wątpliwości nie można mieć w przypadku dwóch ostatnich tytułów. Jednym z najbardziej zaskakujących ruchów DC w ramach rebootu było przywrócenie komiksu wojennego w postaci "Blackhawks" i "Men of War" - niestety oba sprzedały się zdecydowanie najsłabiej z całej oferty, ale one akurat zostaną zastąpione seriami o podobnym profilu. Także dlatego, że DC chce zatrzymać przy sobie prawa do klasycznych, acz nieco zapomnianych tytułów.

Podejmująca tematykę wojenną seria "G.I. Combat" będzie trochę przypominała antologię - na jej łamach będzie można przeczytać klasyczne historie spod szyldu "The War That Time Forgot" w wykonaniu J.T. Krula i Ariela Olivettiego, pojawi się nowe wcielenie "The Unknown Soldiera" pióra Justina Gray`a, Jimmy`ego Palmiottiego i ołówka Dana Panosiana, a "The Haunted Tank" przygotują John Arcudi i Scott Kolins. Wraz z debiutem "Earth 2" zostaną potwierdzone pogłoski o tym, że w nowym DCU znajdzie się miejsce dla klasycznych herosów DC ze Złotego Wieku. Jednak seria pisana przez Jamesa Robinsona z rysunkami Nicoli Scott skupi się nie tylko na Justice Society of America, ale na całym, równoległym świecie. Jeden z architektów Nowej 52, Bob Harras, wśród najważniejszych celów stawianych przed tytułami Drugiej Fali, stawia budowanie nowego świata. I "Earth 2" jest elementem takiego właśnie myślenia. W szóstce nowych tytułów znajdzie się również miejsce dla Power Girl, która wraz z Huntress będzie bohaterką on-goinga "World Finest" tworzonego przez Paula Levitza, George`a Pereza i Kevina Maguire`a. Pochodzące z Ziemi-2 postacie z jakichś przyczyn znalazły się w nowym DCU i poszukują drogi do swojego macierzystego świata. Natomiast "The Ravagers" wykłuło się niejako z wątków obecnych na łamach "Teen Titans" i "Superboy`a". Komiks pisany będzie przez kolejnego z weteranów lat dziewięćdziesiątych Howarda Mackiego (pamiętacie jego "Akty zemsty"?), a oprawą wizualną zajmie się Ian Churchill. Oczekiwanej kontynuacji doczeka się "Batman Incorporated", w który międzynarodowa organizacja kierowana przez Bruce`a Wayne`a będzie musiała zmierzyć się z przywódcą organizacji zwanej Leviathan, którego tożsamość właśnie została ujawniona. Wielka epopeja Granta Morrisona trwa dalej, a regularnym rysownikiem serii zostanie Chris Burnham.

Najciekawiej zapowiadającym się tytułem Drugiej Fali jest "Dial H", którego autorem będzie przymierzany w połowie 2010 roku do pisania nowej wersji "Swamp Thinga" China Mieville. Znany pisarz wraz z artystą Mateusem Santoluoco odświeży klasyczny koncept, w którym zwykły człowiek wybierając na telefonie konkretny numer staje się obdarzonym niezwykłymi mocami superbohaterem, ale tylko na jeden tydzień. Z jednej strony Mieville chce się skupić na psychologicznym aspekcie takiego wydarzenia, a z drugiej odczuwa dziecięcą radość w wymyślaniu nowych superherosów. To nie pierwsza próba odnowienia serii, która debiutowała w latach sześćdziesiątych – J.M. Straczynski odkurzył go w "Brave and Bold", a "H.E.R.O.", jako samodzielna seria, pojawiła się na krótko w 2003 roku. "Dial H" bardzo dobrze pasuje do linii Vertigo, ale będzie należeć do głównego uniwersum. Co ciekawe, on-going będzie edytowany właśnie przez Karen Beger, opiekującą się tytułami przyprawiającymi o zawrót głowy.

Pomimo zamknięcia "Hawk And Dove", rola Roba Liefelda w DC Comics znacznie wzrośnie. Przejmie po scenarzyście Kyle`u Higginsie i artyście Joe Bennecie prowadzenie on-goinga "Deathstroke", zajmie się scenariuszem do "The Savage Hawkmana" i "Griftera", zastępując odpowiednio Tony`ego S. Daniela i Nathana Edmondsona. Przejęcie wszystkich trzech tytułów nastąpi w maju. I to, w jaki sposób "jeden z najważniejszych artystów, który pomógł na nowo zdefiniować całą komiksową generację", reklamuje swoje plany wobec Slade`a, Cartera i Cole`a, z miejsca mnie odpychają. "Deathstroke kontra Lobo - będzie jatka!", "walka Griftera z Deamonitami w kosmicznej skali!", "Hawkman w śmiertelnym pojedynku na drugim końcu galaktyki!". Widać, że zarząd DC silnie promuje jednego z najbardziej nieudolnych rysowników, który przez bite dwadzieścia lat nie opanował trudnej techniki rysowania stóp, a ludzka anatomia to dla niego terra incognita. Ale wiadomo, że Liefeld ma w Stanach silny fan-base, który bierze z połykiem wszystko, co tylko wyjdzie spod ręki tego "wybitnego" komiksiarza.

#954 - Trans-Atlantyk 172

2012-01-24T13:10:00.000+01:00

Informacje o zmianie logo wydawnictwa DC Comics trafiła na jedynki właściwie wszystkich amerykańskich serwisów komiksowych, które wałkowały temat na wszystkie możliwe strony. Przez zagraniczne fora przetoczyła się fala kontrowersji, jakoby nowe logo drugiego największego komiksowego edytora było cokolwiek niezbyt eleganckie. BleedingCool jak zwykle jako pierwsze wiedziało, co w trawie piszczy, a przy okazji przedstawiło PEŁNĄ listę trademarków DC. Czy nowy symbol wydawnictwa Batmana i Supermana podoba się lub nie, to kwestia estetycznych upodobań - skargi i zażalenia można wysyłać na adres Fast Media, którzy opracowali owy znaczek. Ważne, że pijarowo zmiana loga okazała się sporym sukcesem. A jeszcze ważniejsze jest to, że nowy logotyp świetnie prezentuje się w formie animowanej, która pewnie przyozdobi cyfrowe wersje komiksów i w dodatku będzie dopasowana do konkretnego tytułu. I tak będzie logo w wersji batmanowej, flashowej, green-lanternowej, a także... watchmenowej, która jak wiadomo nigdy nie powinna powstać.

Ta historia jest zbyt niesamowita, aby być prawdziwą, ale zdarzyła się naprawdę. W 1975 roku prawa do ekranizacji przygód Black Widow i Daredevila prosto od Stan Lee kupiła ówczesna żona Davida Bowiego, Angela. Kinematografia miała być dla niej szansą na wyjście z cienia swojego męża i przymierzał się do realizacji filmowego "DD". Do roli Śmiałka przymierzano Bena Carruthersa (znanego między innymi z "Parszywej Dwunastki"), Angela Bowie miała wcielić się w postać Czarnej Wdowy, a kostiumami miała zająć się Natasha Kornikoff, ta sama która wykonała strój Ziggy`ego Stardusta. Na kilku zdjęciach można zobaczyć Angelę w stroju Czarnej Wdowy bliskim swojemu komiksowemu oryginałowi i Bena z pomalowaną na czerwono twarzą. Swoją rolę miałby do zagrania również Bowie. Ubolewam nad tym, że prace nad tym projektem zarzucono - ciekawe jak komiksow-filmowa branża by wyglądał teraz, gdybyśmy w połowie lat siedemdziesiątych dostali obraz jeszcze bardziej odjechany i surrelistyczny, niż pierwszy "Batman" Tima Burton.

Współpraca Roba Liefelda i Roberta Kirkmana przy komiksie "Infinity" zakończyła się bardzo szybko. Seria dobija swojego kresu w listopadzie wraz z numerem czwartym i pomimo zapowiedzi kolejnego zeszytu (ma się ukazać w litym), już teraz wiadomo, że tak się nie stanie. Liefeld narzeka na przydzielonych mu w Skybound inkerów, którzy sprawiają, że jego rysunki nie wyglądają tak, jak powinny. I tak z powodu tych "artystycznych różnic" projekt ambitny projekt dołączył do innych, niedokończonych serii, w których ojciec "Team Youngblood" maczał palce. Kirkman na razie nie skomentował decyzji swojego współpracownika, ale mówi się, że wcale nie poszło kwestie artystyczne tylko o pieniądze. "Infinity" sprzedawał się po prostu słabo. Inna sprawa Kirkman ma ręce pełne roboty przy serialowych "Żywych Trupach", a Liefeld mocniej zaangażował się w Nową 52 - z takiej perspektywy czasu robienie mini-serii/on-goinga, który nie przynosi spodziewanych zysków można uznać za marnowanie cennego czasu, który powinno się poświęcić na ważniejsze projekty.

W zeszłym roku w Sn Diego wydawnictwo IDW Publishing zapowiadało odświeżenie "Popeye`a". Zajadający się szpinakiem marynarz zawsze skory do bójki powróci już w kwietniu, a jego nowe przygody przygotuje Roger Langridge. Scenarzysta pochodzący z Nowej Zelandii jest jednym z najlepszych specjalistów od komiksu humorystycznego za Oceanem, który swoją renomę zawdzięcza autorskiemu "Snarked!", mini-serii "Thor: The Mighty Avenger" i on-goingowi "The Muppet Show Comic Book" dla Boom! Studios. Langridge`a i rysownika Bruce Ozella czeka bardzo trudne zadanie - jak odświeżyć komiks tak archaiczny (przypomnijmy, Popeye debiutował w "Thimble Theatre" w 1929, jako strip), jednocześnie nie zatracając jego ducha? Czy dzisiaj cały ten wizerunek marynarza nie jest zbyt staroświecki, a humor oparty na slapstickowych dowcipach wciąż będzie bawił? Uwielbiający Popeye`a Langridge jest przekonany, że właśnie tak będzie.

Inną serią, która dostanie swoją drugą szansę będzie The Shadow. Klasyczny, pulpowy bohater będzie wydawany przez Dynamite Entertainment i już wiadomo, że autorami serii startującej w kwietniu oprócz rysownika Aarona Campbella oraz Alexa Rossa, Johna Cassaday`a, Jae Lee i Howarda Chaykina, którzy przygotują komplet coverów, będzie sam Garth Ennis! Jest to jak najbardziej trafny wybór. Mając w pamięci to, co irlandzki scenarzysta zrobił z Punisherem, można liczyć, że Cień w swoim nowoczesnym ujęciu będzie taki, jaki powinien być, jako rasowy anty-bohater w stylu noir - nie bojący się epatować brutalnością, utrzymany w mrocznym i niepokojącym klimacie. Sam Ennis przyznaj, że Shadow jest jednym z niewielu bohaterów, których chciał pisać i miał przeczucie, że będzie miał taką okazję. Wcześniej czy później.

Wszystkim marzącym o karierze komiksowej za Oceanem polecam ten fragment wywiadu z Arielem Olivettim. Całkiem znanym rysownikiem pochodzącym z Argentyny, który ma w swojej bibliografii takie pozycje, jak "Batman: Legends of the Dark Knight", "Cable" vol. 2 czy "Punisher War Journal" vol. 2. Olivetii o swojej współpracy z Marvelem opowiada w następujący sposób - podczas pracy nad "Iron-Manem 2.0", kiedy seria stała się tie-inem do "Fear Itself" wszystko poszło w diabły. Scenarzysta prowadzący serię w wziął ślub zostawiając niedokończone wątki, a pisarz który przejął pałeczkę "był jeszcze gorszy". Potem nie było wcale lepiej - pracując nad przedostatnim numerem Olivetti mógł narysować tylko dziesięć stron i ani kadru więcej, bo czekał kolejną na część skryptu. Sytuacja powtórzyła się w ostatnim zeszycie serii - scenarzysta znowu zawalił termin i rysownik w ciągu pięciu dni musiał przygotować pięć stron. Efekt, pomimo pomocy innego artysty, jest katastrofalny. Koniec końców twórca, który podpisał ekskluzywny kontrakt z Marvelem zaczął pracować dla DC Comics(będzie rysował nowego on-goinga "GI Combat"). A co na to przedstawiciele Marvela? Redaktor "I-M 2.0" Alejandro Arbona, podobnie jak zarząd Domu Pomysłów, odmówili komentarza. Nick Spencer również.

I na deser - fantastyczny maszap Hellboy`a i Fisztaszków (po więcej klikajcie tutaj):

#953 - Komix-Express 123

2012-01-21T22:20:00.002+01:00

Polscy komiksiarze z dużym animuszem weszli w 2012 rok. Już 29 lutego do sprzedaży trafi drugi zeszyt "Białego Orła", w którym tytułowy bohater zmierzy się z mieszkającym w podziemiach warszawskiego Dworca Centralnego stworem. Z obozu Kultury Gniewu dochodzą wieści, że nad nowym albumem pracuje Marek Lachowicz. Powróci nie tylko Człowiek Parówka, Gang Wąsaczy, ale również ulubieńcy publiczności - Grand Banda. Mariusz Zawadzki w pocie czoła pracuje nad web-komiksem "PrzeMocarki". "Będą walki w kisielu i fruwająca bielizna, będą krótkie spódniczki i cycki. Dużo cycków!" - czegóż można chcieć więcej? Dzieje się na Śląsku, ale dzieje się też w Warszawie. O tym, że "Byle do piątku trzynastego" Sztybora i Jaszcza będzie zebrane w osobnym tomie pisaliśmy już w zeszłym tygodniu, a w tym Piotr Nowacki zdradził, że w komiks swoimi grafikami upstrzą goście: Marek Oleksicki, Kamil Kochański, Michał Śledziński, Marcin Ponomarew, Karol Kalinowski, Wojciech Stefaniec i... Przemek Truściński. Komiks będzie miał swoją premierę wraz z pierwszym numerem "Tricepsa" i ostatnim zeszytem "Kartonu" na imprezie "Premiery Roku". Odbędzie się ona w warszawskiej Białej Kartce, na Emilii Plater 9/11. Oby tylko chłopaki z ATY wcześnie skończyli balować i brali się za opracowywanie "Szkicownika" Śledzia, bo po zdjęciach widać, że czeka ich huk roboty. (KO)

Egmont wprowadza na rynek dwie nowe superbohaterskie serie z Marvela. Wydawane w formacie zeszytowym, w masowym nakładzie, w przystępnej cenie, dostępne w każdym kiosku. Tylko fakt, że są to wersje przeznaczone dla dzieciaków rozczaruje garstkę fanów superhero w naszym kraju. Pierwszy numer "Avengers: Marvel Super Heroes" (cena: 7.99 zł, nakład: 50 tysięcy) zadebiutował na rynku 10 stycznia. W magazynie wprowadzającym do świata Marvela oprócz komiksów znajdą się również liczne konkursy oraz zagadki, wśród których są labirynty, dopasowywanie cieni, quizy czy wycinanki-składanki. Nie braknie również obowiązkowego gadżetu. Drugim tytułem skierowanym do podobnej grupy wiekowej (chłopcy do 8 lat) będzie miesięcznik "Marvel. Misje Specjalne" (cena: 7.99 zł, nakład: 50 tysięcy). W periodyku znajdą się zadania dla młodych bohaterów, takie jak strony do kolorowania, wyklejania, a także prace, których celem jest wymyślenie nowej historii bądź opowiedzenie zdarzenia poznanego na kartkach pisma. W roli dodatku pojawią się naklejki, plakaty i zabawka. (KO)

Mateusz Skutnik został po raz kolejny nominowany do nagrody Sztormu Roku 2011 w kategorii literatura. Autor "Blakiego" i "Rewolucji" uznanie kapituły w skład której wchodził między innymi Przemysław Gulda, regularnie piszący o komiksie w trójmiejskiej "Gazecie Wyborczej" docenili album "Na morzu" - cytujać - "kolejny w dorobku tego artysty dowód na to, że znakomicie opanował język komiksu. Skutnik łączy kryminał z metafizyką, w udany sposób dołączając kolejny element do oryginalnego świata, który kreuje w swych pracach od lat". Głosować można poprzez wysłanie smsa z kodem przypisanym nominowanemu artyście (Sztorm.6 w przypadku Skutnika), co kosztuje 1,23 brutto albo przez wypełnienie kuponu z "Gazety". Głosować można do 8 (kupon) i 5 lutego (sms). Reprezentant komiksowa rywalizuje z literatami Stefanem Chwinem i Piotrem Schmandtem. (KO)

Ale równowaga w traktowaniu komiksu i jego twórców tak, jakby byli piątym kołem u wozu musi zostać zachowana. Cieszymy się z sukcesu Mateusza, a bolejemy nad losami najważniejszego polskiego bohatera lat dziewięćdziesiątych. Kinowa adaptacja "Jeża Jerzego" została wykluczona z plebiscytu Polskich Nagród Filmowych "Orły". Dlaczego? Cytując słowa Izabeli Wójcik, dyrektorki konkursu "W Polskich Nagrodach Filmowych Orły biorą udział polskie filmy fabularne, JERZY JEŻY jest filmem animowanym, dlatego nie został poddany głosowaniu Polskiej Akademii Filmowej”. Fakt smutniejszy tym bardziej, że "JJ" był jednym z niewielu animowanych pełnometrażowych produkcji, która weszła do kin i co więcej - nieźle radziła sobie w polskim box-office - i taka decyzja uderza więc również w środowisko rodzimej animacji. (KO)

Przy okazji podsumowania najważniejszych komiksowych wydarzeń minionego roku, Kuba Jankowski poruszając pewien temat nieopatrznie wywołał wilka z lasu. Na forum Poltera pojawił się pracownik Empiku, który stanął w obronie swojego pracodawcy. Gestem Piłata umył dłonie wskazując na winę hurtowników, u których Empik zamawia komiksy od mniejszych edytorów. Oczywiście dyskusja dobijająca do setnego komentarza bardzo szybko zeszła na domorosłe analizy rynku komiksowego, słabość polskich wydawców, którzy jeśli nie potrafią się dogadać z największą siecią handlującą kulturą w Polsce, powinni stworzyć własny, sprawniej działający kanał dystrybucji, a jeśli nie potrafią - cóż, ich strata. To prawo drapieżnego kapitalizmu, każdy musi się dostosować, inaczej zginie. Dyskusyjną kwestię czy dobra kultury należy jednak traktować nieco inaczej, jak nabiał czy chińskie skarpetki zostawiam nieco z boku, ale czy cała ta afera nie wynikła z tego, że wydawcy nie dostawali pieniędzy za komiksy, które zostały sprzedane w salonach sieci Empik, prawda? A tak chyba ten kapitalizm powinien działać - sprzedając, zarabiam. Ale przyznam, mój nieuczony w tajnikach ekonomii umysł, pogubił się w uczonych wywodach obrońców wolnego rynku i pewnego rynkowego potentata. (KO)

Komiksiarz poukładany, taki który wstaje normalnie (i mało tego idzie!) do pracy, zajmując się w niej tym co kocha, czyli tworzeniem komiksów. Normalnie na etacie nie na jakieś tam zlecenie. Istnieje taki? Maciej Pałka - o nim mowa, tak mocno pracował w 2011 roku, że w końcu dopiął swego i w rok 2012 wszedł z nowymi wyzwaniami w nowej pracy. Od stycznia jako jedyny rysownik w Polsce nie musi martwić się o zlecenia. Po prostu idzie do pracy i rysuje komiksy. Genialnie prawda? Niby tak, ale nic nie jest za darmo. Pracownia Komiksowa to wymagająca bestia. Trzeba rysować, prowadzić warsztaty z nieznającymi nawet Thorgala uczniami, wydawać albumy itd. Ciężka praca. W sieci pojawiły się dwa wywiady z lubelskim twórcą. Raz i dwa. Przeczytajcie uważnie a może dowiecie się, jak zmusić lokalnych, do stworzenia w swoim mieście czegoś na kształt Domu słów - Pracowni Komiksowej. Otwarcie Lubelskiej pracowni komiksu w Izbie Drukarstwa, pod egidą ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN", to wielki sukces ~~lublińskiego~~ lubelskiego komiksu. (KC)

Skoro mowa o Macieju i sukcesie, to mamy jeszcze jedno info. Razem z Karolem Konwerskim (znanym z tego, że "poniżej 2000 egz. nakładu nie schodzi" i z tego, że razem z Mateuszem Skutnikiem wydał w Znaku "Pan Blakiego", którego fragment można znaleźć w podręcznikach do Polskiego), zilustrowali, a raczej wypełnili komiksami książkę naukową z wydawnictwa PWN - "Dzieje nauki Nauki ścisłe i przyrodnicze". Niemal 800 stron w HC, chyba mamy rekord Polskiego Komiksu. Maciej przysłała nam jeden z kadrów, co by trochę ozdobić Komix-Express:

Tymczasem Daniel Grzeszkiewicz zakończył już prace nad "Gedeonem zebranym". Święty czas. Komiks ma się ukazać już 10 lutego i Ważka ma stosunkowo mało czasu, aby wydrukować 120 stron komiksu i dokleić twarda oprawę;-) To jeszcze nic! Pamiętacie aferę z albumem "X2"? Oto Ważka zgodziła się wydać również ten album i w końcu słynny komiks, którego premiera się nie odbyła ujrzy światło dzienne. A oto ostateczna okładka albumu Gedeona, którą ukradliśmy ze strony Ziniola: (KC)

#952 - Podsumowanie podsumowań

2012-01-20T12:30:00.001+01:00

Rok 2011 nie był ciężki tylko dla branży komiksowej – było to również ciężki rok dla Kolorowych Zeszytów. Pierwsza połowa roku minęło pod znakiem pożegnań. Musiałem kolejno pożegnać się z Łukaszem Mazurem, Robertem Wyrzykowskim i Januszem Topolnickim (nieco wcześniej zrezygnował Daniel Gizicki), a więc z osobami, z którymi naprawdę zdążyłem się przez ten czas mocno zżyć i w jakiś internetowo-konwentowy sposób zaprzyjaźnić.

Szczególnie zabolało mnie odejście Arcza, który zdecydował zainwestować swoją komiksową energię w działalność oficyny ATY. Przez te kadrowe zawirowania nie udało się zrealizować wszystkiego, co sobie zaplanowaliśmy, ale Kolorowym z jednym kapitanem udało się przetrwać, choć musiały wyhamować. Na szczęście na krótko. Choć już wtedy podniosły się głosy „życzliwych”, że wkrótce podzielimy los innych sieciowych magazynów-efemeryd, które szybko się wypalają. No cóż, jestem typem długodystansowca, który czuje przymus ciągnięcia swoich projektów. Dłużej nawet, niż nakazuje rozsądek. Ale krótko pozostawałem jedynym aktywnym autorem piszącym pod banderą KZ – ubytki wkrótce zostały uzupełnione. Do składu kolejno dołączali Maciej Gierszewski z Kopca Kreta, Krzysztof Ryszard Wojciechowski z Rękopisu znalezionego w Arkham i Marcin Zembrzuski z Komiksów, które som dla dzieci.

Początki nie były łatwe, z wrodzoną sobie elegancją, myliłem imiona nowych kolegów. Chwilę trwało, aż się dotarliśmy, ale po jakimś czasie machina zaczęła funkcjonować sprawnie. A kiedy na pokładzie zjawili się Krzysztof Cuber, bez którego pomocy Komix-Express niechybnie przestałby się ukazywać i Łukasz Gręda, który jest naszym etatowym specjalistą od filmowych adaptacji komiksów, Kolorowe nabrały przyspieszenia. W tym miejscu oczywiście nie sposób wymienić wszystkich, którzy dołożyli cegiełkę gościnnym tekstem, korektą, przydatną uwagą, konstruktywną krytyką czy dobrym słowem. Z tej miejsca – wielkie dzięki! Wy już wiecie, kogo mam na myśli.

Oczywiście zdaje sobie sprawę, że nie wszystko nam wychodziło, że popełnialiśmy błędy, które nie powinny się zdarzyć, że przez mój pośpiech puszczałem głupie literówki, że nasze weekendowe cykle zaliczały obsuwy. Oprawa graficzna często kulała (Arczu – wracaj!). Cóż, nie mam zbyt wiele na swoje usprawiedliwienie – mogę powiedzieć tylko tyle, że czasem stawiam sobie zbyt duże wymagania. Daleko jeszcze do tego, czym chciałbym, aby Kolorowe się stały. Co gorsza boję się, że już nigdy nie będzie mi dane zrealizować swoje mocarstwowe plany. Niestety, życie robi swoje. W 2012 roku będziemy chcieli się skupić na regularnych aktualizacjach i pisaniu ciekawych tekstów. Oprócz tego chcielibyśmy jakoś godnie uczcić jubileusz 1000 wpisu i zabrać się zmianę graficznego designu strony, poprawić kilka niedoróbek. Niby niewiele, a jednak dużo.

Jedno jest pewne – przynajmniej przez ten 2012 nigdzie się nie wybieram. Pisanie na Kolorowe, a także w ogóle pisanie o komiksach (w tamtym roku zaliczyłem swoje debiuty na Gildii, Alei, Polterze, KZecie i jeszcze kilka innych, o których w tym miejscu nie wypada wspominać) weszło mi w krew. Trudno jest mi wyobrazić sobie życie bez tego. Zatem – czytajcie, lubcie, komentujcie, krytykujcie i przede wszystkim kupujcie komiksy!

PS.: dla leniwych w jednym miejscu zebrałem wszystkie tekstu dotyczące podsumowań minionego rok:

Najlepsze z najlepszych w 2011
30 komiksów z 2011
Rok dziennikarzy: subiektywne podsumowanie 2011 w kinie
Rok 2011 według wydawców
Rok 2011 z perspektywy satelitów
Rok 2011 zdaniem krytyków (część druga)
Rok 2011 zdaniem krytyków (część pierwsza)
Rok 2011 okiem twórców (część druga)
Rok 2011 okiem twórców (część pierwsza)

#951 - Najlepsze z najlepszych w 2011

2012-01-19T14:30:00.001+01:00

Nigdy w przeciągu roku nie przeczytałem tak niewiele komiksów, jak w 2011. Oprócz tego, że produkcja komiksowa się zmniejszyła, to mój budżet w wyniku ogólnej recesji gospodarczej bardzo się skurczył. Do ostatniej chwili starałem się nadrobić moje lekturowe braki i dlatego moje podsumowanie ukazuje się stosunkowo późno w tym roku. Żegnam 2011 w poczuciu, że kilka albumów, które byłem zmuszony sobie odpuścić, mogło namieszać w moim zestawieniu.

Ale nawet Pomimo tego wyjątkowo trudno było mi wytypować finałową dziesiątkę. Choć komiksów ukazuje się mniej, to wydawcy wciąż mogą przebierać wśród naprawdę wyśmienitych pozycji i w tym roku czytelnik miał w czym wybierać (jeśli tylko posiadał odpowiednio zasobny portfel). Trudno dyskutować z wybitnością takich pozycji, jak „Fistaszki”, „Tintin”, „Corto Maltese”, nie sposób nie doceniać geniuszu Alana Moore`a, Willa Eisnera (który jednak do ostatecznej selekcji się nie załapał), Enkiego Bilala (choć spotkałem się z niesłusznie marudzącymi na „Julię i Roema”). Z takimi tuzami naprawdę ciężko konkurować polskim twórcom i w roku, w którym mocniej doceniłem światową klasykę, muszę choć wspomnieć o czterech absolutnie fantastycznych rodzimych produkcjach (a właściwie pięciu). „Rewolucjami na morzu” Mateusza Skutnika i Jerzego Szyłaka, „Szelkami” Jerzego Szyłaka i Wojciecha Stefańca, „Czasem” Grzegorza Janusza i Marcina Podolca oraz „La Masakrą” i „Szkicownikiem” Karola Kalinowskiego polski komiks stoi. I trzyma się naprawdę dobrze, spokojnie mieszczący się w Top 20 za 2011.

I jeszcze kilka uwag formalnych. Zwyczajowo nie uwzględniałem wznowień i dlatego na mojej liście nie ma „Funky`ego Kovala”, „Mausa” i „Osiedla Swoboda”. W swoich wyborach zawsze silę się na obiektywizm, starając się dobierać pozycje najbardziej znaczące, wartościowe istotne z różnych względów, choć niekiedy kieruje się moim „lubstwem” przedkładając jedne pozycje, nad drugie. Pewnie gdybym układał taką listę za rok, kolejność byłaby inna. Tak czy siak myślę, że wyszło mi całkiem niezłe podsumowanie 2011 roku.

10) „Hiroszima 1945 (Bosonogi Gen)” (Keiji Nakazawa, Waneko, JAP, 05/2011, 29.99 zł)
W tym miejscu równie dobrze mogłem umieścić „Pluto”, ale ta znakomita seria od Hanami spotkała się ze świetnym przyjęciem przez czytelników. A o „Bosonogim Genie” od czasów jego premiery nie słyszy się zbyt dużo i mało pamięta. A szkoda, bo to z różnych przyczyn bardzo ważny komiks, któremu naprawdę warto się bliżej przyjrzeć. Opowieść Keijiego Nakazawy o nuklearnej zagładzie Hiroszimy często porównywana jest do „Mausa” i choć na pewnej płaszczyźnie jest to trafne porównanie – bo też jest autobiograficzna opowieść o niewysłowionej tragedii – wyrządza „Genowi” sporą krzywdę. Bo to po prostu inny komiks jest. W 2011 roku ukazał się ostatni tom, ale moje wyróżnienie dotyczy całej, trzymającej jednak różny poziom, serii. (recenzja)

09) „Pozdrowienia z Serbii” (Aleksandar Zograf, Centrala, USA/EU, 06/2011, 42 zł)
Czyli oniryczna podróż do świata ogarniętego wojną, przefiltrowaną przez oryginalną estetykę komiksową i niezwykłą wyobraźnię Aleksandara Zografa. Bez dokumentalnego zacięcia, bez pouczającego tonu, bez oskarżania tych i tamtych – to czysta wojenna (i powojenna) groza zwyczajnej egzystencji. Odwołując się do szkoły amerykańskiego undergroundu Roberta Crumba i Arta Spiegelmana Zograf balansuje na granicy fantasmagorycznego snu i przerażającej jawy portretując jeden z najbardziej groteskowych konfliktów ostatnich lat. (recenzja)

08) „Julia i Roem” (Enki Bilal, Egmont, EU, 07/2011, 79,99 zł)
Enki Bilal udowadnia krytykom, że „Tetralogia Potwora” nie była smutnym uwieńczeniem jego pięknej komiksowej kariery, ale ślepym zaułkiem, w który zabrnął, rozglądnął się, a potem wrócił na właściwe tory. Zeszłoroczne „Animal`z” i tegoroczna „Julia i Roem” wyznaczają nowy etap w twórczości jednego z najważniejszych artystów komiksowych naszych czasów. W odmalowanej niezwykle finezyjną, choć ascetyczną kreskę scenerii postapokaliptycznej science-fiction dotyka aktualnych problemów i odwiecznych dylematów. Pisząc o ekologii i literaturze, sztuce i naturze nie mówi może nic nowego i oryginalnego, ale nie popada w banał. A do tego opowiada naprawdę piękną historię. (recenzja)

07) „Uzumaki” (Junji Ito, JPF, JAP, 6/2011, 59.85 zł)
Strasznie komiksem to trudna sztuka, ale Junjiemu Ito się to wspaniale udaje. „Uzumaki” stanowi koronny dowód jak można stworzyć horror (prawie) doskonały. W grubym, liczącym ponad sześćset stron albumie powoli budowana jest atmosfera niepojętej grozy rodzącej się w małym, prowincjonalnym miasteczku. Brzmi banalnie, ale wykonanie przyprawia o prawdziwe ciary. Przy okazji Ito pokazuje, jak wielkie możliwości drzemią jeszcze w komiksowym medium i jak przy odpowiednich możliwościach można wykorzystać siłę opowiadania obrazem. (recenzja, recenzja, recenzja)

06) „Stuck Rubber Baby” (Howard Cruse, Centrala, USA, 07/2011, 51.50 zł)
Kolejna z wielkich, amerykańskich autobiograficznych powieść graficznych traktujących o budzącej się seksualności trafiła do Polski. I choć nie jest to rozmiar absolutnie genialnego „Fun Home” czy „Blankets”, „Stuck Rubber Baby” wciąż pozostaje pozycją godną zainteresowania. Howard Cruse w prawdziwie mistrzowski sposób sportretował społeczne nastroje amerykańskich przemian obyczajowych, a w historię o walce czarnoskórych o swoje prawa, wplótł swoją własną homoseksualną narrację. (recenzja)

05) „Przygody Tintina” (Herge, Egmont, EU, 10/2011, 49.99 zł)
Egmontowi wreszcie udało się doprowadzić dzieło wydawania jednego z najważniejszych komiksów w historii do końca. Im więcej „Tintina” czytam, tym bardziej zachwycam się nad jego genialnością i dochodzę do wniosku, jak wiele najwybitniejsi współcześni twórcy zawdzięczają Herge`owi i przygodom pewnego wścibskiego reportera. Nie wiem czy bez tej dwójki twórczość Jasona Lutesa i Setha, przyznających się otwarcie do herge`owskich inspiracji, wyglądałaby, jak wygląda i czy w ogóle byłaby możliwa. Ale „Przygody Tintina” to nie tylko podręcznik, jak należy opowiadać za pomocą obrazów, ale także (a może przede wszystkim) świetna, momentami kontrowersyjna, będąca świadectwem pewnej epoki, opowieść przygodowa.

04) „Corto Maltese: Złoty dom w Samarkandzie” (Huro Pratt, Post, EU, 04/2011, 36 zł)
Corto, jak to Corto – premiera każdego kolejnego tom to duże wydarzenie. I nie dlatego, że Post wydaje tak rzadko komiksy, tylko dlatego, że Hugo Pratt to absolutnie genialny twórca. W swojej kolejnej przygodzie Corto znowu wikła się w niezłą historyczną kabałę, która miała miejsce, kiedy formowało się nowoczesne państwo tureckie. Powraca Rasputin, pojawia się sobowtór głównego bohatera, a wszystkich zabawiają szaleni, acz dystyngowani Anglicy. Ale „Złoty dom w Samarkandzie” to nie tylko pełna niebezpieczeństw przygoda w egzotycznej, dalekiej krainie, bo Pratt w intertekstualnych zabawach przecierał szlaki Neilowi Gaimanowi i wielu innym „postmodernistom” komiksowym. „Corto Maltese” jak zwykle zanurzony jest w pysznym literackim sosie, który nie ogranicza się jedynie do pojedynczych mrugnięć i erudycyjnych popisów.

03) „Fistaszki Zebrane” (Charles M. Schulz, Nasza Księgarnia, USA, 5/2011 oraz 10/2011, 64,80 zł)
Właściwie, co roku wyróżniam kolejne tomy „Peanuts” i nic nie wskazuje na to, żeby w przyszłości miał przestać. Nasza Księgarnia z godną podziwu determinacja publikuje kolejne tomy monumentalnego dzieła Charlesa M. Schulza. W tym roku ukazały się dwa albumy „Fistaszków” i myślę, że jest to optymalna dawka – nie za mało, aby czuć niedosyt, ale nie za dużo żeby mieć dość przypadków Charliego Browna i spółki. Na uwagę zasługuje również wysoka jakość edytorska, świetne tłumaczenia. Oby NK tylko na projekcie „Peanuts” nie poprzestała!

02) „Liga Niezwykłych Dżentelmenów: Stulecie - 1969” (Alan Moore i Kevin O`Neill, Egmont, USA, 12/2011, 49.99 zł)
Chyba nigdy nie doczekam się komiksu, w którym Alan Moore mógłby mnie zawieść. I, jak to w kolejnej „Lidze Niezwykłych Dżentelmenów” bywa, mamy efektowną żonglerkę intertekstualnymi nawiązaniami, tkanie własnej (fantastycznej!) opowieści z innych i pokazywanie tym zakutym Amerykanom, jak powinno pisać się komiksy super-hero. Tym razem z Miną, Alanem i Orlandem lądujemy w psychodelicznych latach sześćdziesiątych i o ile nastrój „Ligi” od czasów pierwszej wspólnej przygody się zmienia, tak poziom stale utrzymuje się na wysokim poziomie. Kiedy innym gigantom komiksowym lat osiemdziesiątych zaczyna brakować pary i pomysłów, Moore pozostaje klasą sama w sobie. (recenzja)

01) „Logikomiks - W poszukiwaniu prawdy” (Apostolos Doxiadis, Christos H. Papadimitriou, Alecos Papadatos i Annie Di Donna, W.A.B., EU, 11/2011, 49.90 zł)
Rzutem na taśmę jedna z ostatnich premier 2011 roku z miejsca zdobyła moje serce i okazała się triumfatorem mojego rankingu. Pewnie wielu uzna ten wybór za kontrowersyjny, a ja na przestrzeni lat będą go srodze żałował, ale wspólna praca uczonych (Doxiadis, Papdimitriou) i artystów (Papadatos, Di Donna) zaowocowała niesamowitą opowieścią o Bertrandzie Russelu, ludzkim dążeniu do absolutnego poznania, greckiej tragedii, miłości i życiu, logice i szaleństwie. Full package. Choć nie do końca przekonują mnie formalne udziwnienia i dość prymitywna gra w autoreferencyjność, czy też, jak można to określić bardziej adekwatnym terminem – autotelizm.

Udział wydawców: Egmont – 3 sztuki, Centrala – 2, Post, Waneko, JPF, Nasza Księgarnia, W.A.B. – po 1.
Podział geograficzny: Ameryka – 4, Europa – 4, Japonia – 2.
Koszt całego pakietu (jeden, reprezentacyjny „Tintin” i podwójne „Fistaszki”): 578.81 zł.

W zeszłym roku brakowały mi jakiegoś hiciora na miarę „Osiedla Swoboda” czy „Niedoskonałości” z 2010. Na dobrą sprawę pierwsze trzy pozycje na podium mógłbym ustawić w dowolnej kolejności, a wyróżniłem „Logikomiks”, bo dotyka kwestii, którymi żywo interesuje się od dłuższego czasu. Kolejność reszty jest również w dużej mierze umowna i zależna od mojego aktualnego nastroju. Równa stawka.

Jak będzie kształtowała się moja lista w przyszłym roku? Zapowiedzi są ekscytujące – „Habibi” Craiga Thompsona, „Lost Girls” Alana Moore, „Corto Maltese: Pod znakiem Koziorożca” Hugo Pratta i „Na Szybko Spisane” Śledzia to murowana czwórka kandydatów do tytułu komiksu roku. W czołówce może również namieszać Joann Sfar z „Profesorem Bellem” i „Kotem Rabina”, niespodziewane, ale jakże pożądane pojawienie się „Jimmy`ego Corrigana” Chrisa Ware`a, premiery „Breakdowns” Arta Spiegelmana i „Zapętlenia” Daniela Chmielewskiego. Oj, patrząc na swoje topy, rok 2012 może okazać się jeszcze lepszy od 2011 i 2010!

rym Alan Moore m

#950 - 30 komiksów z 2011 roku

2012-01-18T10:00:00.003+01:00

Nie bawiąc się w przydługie wstępy chciałbym zaprezentować trzy dziesiątki komiksów z 2011, które w jakiś sposób zrobiły na mnie wrażenie - dobre lub wręcz przeciwnie. Pierwsza dycha to lista najlepszych komiksów zagranicznych, druga - tych stworzonych przez rodzimych autorów. Na ostatniej natomiast znalazły się pozycje, które mnie rozczarowały.

Dziesięć najlepszych komiksów zagranicznych:

1) Howard Cruse (scen. i rys.), „Stuck Rubber Baby”, tłum. Maria Laura Jędrzejowska, Centrala, 2011.
… bo lubię powieści.

2) Junji Ito (scen. i rys.), „Uzumaki: Spirala”, tłum. Paweł Dybała, J.P. Fantastica, 2011.

… bo mnie straszył.

3) Jay Wright (scen. i rys.), „The Lonely Matador”, tłum. Zuzanna Neczyńska, Centrala, 2011.
… bo w prostocie kryje się piękno i na dodatek jest interaktywne.

4) Jean-Jacques Sempé (rys.), „Paryż”, przeł. Maciej Falski, Czuły Barbarzyńca Press, 2011.
… bo kreska mnie uwiodła.

5) Guillaume Bianco (scen. i rys.), „Mglisty Billy #1: Dar ciemnowidzenia”, tłum. Wojciech Prażuch, Wydawnictwo POST, 2011.

… bo koncepcja albumu jest bombowa.

6) Naoki Urasawa i Osamu Tezuka (scen.), Naoki Urasawa (rys.), „Pluto” – seria, tłum. Radosław Bolałek, Hanami, 2011.
… bo roboty pomagają zrozumieć ludzkie emocje.

7) Robin Furth (fabuła), Peter David (scen.), Jae Lee i Richard Isanove (rys.), „Mroczna Wieża #3: Zdrada”, przeł. Zbigniew A. Królicki, Wydawnictwo ALBATROS, 2011.
… bo kolory tła powalają.

8) Jason Lutes (scen. i rys.), „Berlin #2: Miasto dymu”, tłum. Wojciech Góralczyk, Kultura Gniewu, 2011.
… bo historię należy znać.

9) Olivier Jouray (scen.), Jérôme Jouray (rys.), „Lincoln”, tłum. Katarzyna i Małgorzata Sajdakowskie, Mroja Press, 2011.
… bo się ubawiłem.

10) Brian Azzarello (scen.), Lee Bermejo (rys.), „Joker”, tłum. Tomasz Sidorkiewicz, Egmont, 2011.
… bo album jest bardzo spójny.

Przygotowując to zestawienie nie brałem pod uwagę komiksów, które faktycznie trafiły do dystrybucji w roku 2011, jednak w stopce redakcyjnej znajduje się roku 2010. Gdybym tak zrobił, to na liście znalazłyby się jeszcze następujące pozycje:

- Winshluss {właśc. Vincent Paronnaud} (scen. i rys.), „Pinokio”, tłum. Katarzyna Koła, Kultura Gniewu, Warszawa 2010.

- Gerth Ennis (scen.), Chris Weston, Gary Erskine, John Higgins, Dave Gibbons i David Lloyd (rys.), „Opowieści wojenne #1”, tłum. Kamil Tralewski, Mucha Comics, 2010.

- Luca de Santis (scen.), Sara Colaone (rys.), „We Włoszech wszyscy są mężczyznami”, tłum. [brak danych], Centrala, 2010.

Dziesięć najlepszych polskich komiksów:

1) Grzegorz Janusz (scen.), Marcin Podolec (rys.), „Czasem”, Kultura Gniewu, 2011.
… bo historia pozostaje w pamięci, a rysunki są świeże.

2) Jerzy Szyłak (scen.), Wojciech Stefaniec (rys.), „Szelki”, timof i cisi wspólnicy, 2011.
… bo technika malarska świetnie się sprawdziła i Pawluk wyłysiał.

3) Mariusz Zawadzki (scen.), Piotr Zdanowicz (rys.), „Morfium 1/2”, Dom Komiksu, 2011.

… bo wydawnictwo Egmont wykasowało serię z udziałem Johna Constantine’a.

4) Benedykt Szneider (scen. i rys.), „Diefenbach: Zanim wzejdzie świt”, Kultura Gniewu i Studio BX, 2011.
… bo precyzja rysunków daje po czerepie.

5) Projekt „Deus ex Machina”, [różni autorzy], zin, wydany nakładem własnym, 2011
… bo udowodniono, że zin komisowy nie musi brzydki i bez koncepcji.

6) Dominik Szcześniak, Marek Ciepłowski, Rafał Trejnis, Piotr Lubczyński, Mateusz Skutnik, Mateusz Liwiński, Andrzej Śmieciuszewski, Dennis Wojda, Rafał Tomczak, Piotr Machłajewski (scen.), Dominik Szcześniak, Rafał Trejnis, Maciej Pałka, Mateusz Skutnik, Mateusz Liwiński, Andrzej Śmieciuszewski, Rafał Tomczak, Piotr Machłajewski (rys.), „The Very Best OFF The Ziniols: Greatest Hits vol. 1 1998-2005”, Wydawnictwo Ważka, 2011.
… bo klasykę trzeba znać.

7) Karol `KRL` Kalinowski, „Szkicownik”, Wydawnictwo ATY, 2011.
… bo pokazanie warsztatu rysownika, to trafiony pomysł.

8) Edyta `Mei` Bystroń (scen. i rys.), „Historia fabryki”, wydano nakładem własnym autorki, 2011.
… bo autorka posiada nieskrępowaną wyobraźnię.

9) Tomasz Kleszcz (scen. i rys.), „Kamień Przeznaczenia, tom 1”, Wydawnictwo Roberta Zaręby, 2011.
… bo komiks rozrywkowy powinien mieć także swoje miejsce.

10) Maciej Czapiewski (scen. i rys.), „Czarny Pan”, wydano nakładem własnym autora.
… bo czekam na pełnometrażowy album.

Dziesięć największych komiksowych rozczarowań:

1) Corbeyran (scen.), Djillali Defali (rys.), „Assassin’s Creed #1: Desmond”, tłum. Marta Duda-Gryc, Sine Qua Non, 2011.
… bo kwadratowe rysunki i scenariusz do bani.

2) Maciej Parowski i Bogusław Polch (scen.), Bogusław Polch (rys.), „Funky Koval #4: Wrogie przejęcie”, Prószyński Media, 2011.
… bo roztrwoniony został potencjał poprzednich tomów i zostało nic nieznaczące pitu-pitu.

3) Tadeusz Raczkiewicz i Leszek Kaczanowski (scen.), Tadeusz Raczkiewicz (rys.), „Kawaler de Lagardere”, Ongrys, 2011.
… bo archeologia komiksowa nie zawsze jest atrakcyjna.

4) Yves Sente (scen.), Grzegorz Rosiński (rys.), „Thorgal #33: Statek miecz”, przeł. Wojciech Birek, 2011.
… bo została sama woda po kisielu.

5) Enki Bilal (scen. i rys.), „Julia & Roem”, przeł. Wojciech Birek, 2011.
… bo Szekspir napisał tę historię 1000 razy lepiej.

6) Michał Szczęśniak (scen.), Justyna Marcinkiewicz (rys.), „Supermeni”, timof i cisi wspólnicy, 2011.
… bo brakuje spójności.

7) Misza Zasławski (scen.), Askold Akiszyn (rys.), „Mistrz i Małgorzata. Na motywach powieści Michaiła Bułhakowa”, przeł. Paweł Timofiejuk, timof Comics, 2011.
… bo nigdy nie potrafiłem się przekonać do powieści Bułhakowa, a komiks tym bardziej nie pomógł.

8) „Zsyp”, [różni autorzy], zin wydany nakładem własnym, 2011.
… bo idea tego zina mnie nie bawi.

9) Gerth Ennis (scen.), Glenn Fabry (rys.), „Thor: Wikingowie”, tłum. Tomasz Sidorkiewicz, Mucha Comics, 2011.
… bo można było wydać coś ciekawszego, a zombie mnie do siebie przekonały.

10) John Jackson Miller (scen.), Bong Dazo, Brian Ching, Alan Robinson, Joe Pimentel (rys.), „Star Wars: Rycerze Starej Republiki: Oczyszczenie”, przeł. Jacek Drewnowski, Egmont 2011.
… bo już starczy tych historii, znudziły mnie.

Kolejność nie jest przypadkowa. Przygotowując tę listę, nie chciałem przygotować listy „najgorszych komiksów 2011 roku”, a listę komiksów, które mnie nie najbardziej rozczarowały, które, po przeczytaniu, nie spełniły oczekiwań, jakie miałem przed przeczytaniem. Lista jest jak najbardziej subiektywna, nie nosi żadnych znamion obiektywizmu. I nie przedstawia punktu widzenia innych redaktorów Kolorowych Zeszytów.

#949 - Rok dziennikarzy: subiektywne podsumowanie 2011 w kinie

2012-01-17T10:00:00.000+01:00

Miniony rok spędziliśmy pośród gotującej się ciszy, wyglądając z utęsknieniem nadchodzących premier. Nastrój podniosłego oczekiwania nie może jednak przyćmić faktu, że mieliśmy również szansę obejrzeć dwie wyborne adaptacje - "Przygody Tintina" oraz "Tamarę i mężczyzn". Obie zdecydowanie wybijają się z szeregu hałaśliwych superprodukcji i dowodzą, że Superman, przebierając się dla niepoznaki w kostium dziennikarza, mylił się, co do jednego – to wcale nie jest nudny zawód.

Tintin z filmu Spielberga to młodsze wcielenie Jasona Bourne'a. Nie straszne mu żadne odległości, ani niebezpieczeństwa – z łatwością przemieszcza się z jednego końca świata na drugi, lawirując między zastępami przeciwników. Spielberg urządził mu szalony tor z przeszkodami, a sam miał przy tym zabawy, co niemiara. Sekwencja pościgu w Rwetesie to prawdziwa perełka – Tintin dokonuje tam cudów zręczności, goniąc za Sacharyną i jego pomagierami. Tempo ani na chwilę nie zwalnia, reżyser rzuca bohaterom kłody pod nogi, ale oni dzielnie sobie radzą i jeszcze mocniej dociskają pedał gazu. "Przygody Tintina" to postmodernistyczne arcydzieło – łączy w sobie cechy klasycznych filmów przygodowych z odurzającą mocą obliczeniową współczesnych kombajnów graficznych. Przygody Tintina, Kapitana Baryłki i Milusia zostały obleczone w wyrenderowany komputerowo kostium, ale zachowały swoją nieposkromioną pomysłowość, czar i elegancję.

Tamara Drewe ustępuje Tintinowi pod względem przebytych mil, ale przyszło jej trafić do nie mniej niebezpiecznego miejsca, co Rwetes – angielska prowincja wielokrotnie udowadniała, że pod maską leniwego rozmarzenia skrywa mordercze instynkty. W dodatku spotyka tam najgorsze ludzkie kreatury – chciwe, puste, pozbawione moralności. Jednym słowem: pisarzy. Tintin powinien się cieszyć, że nigdy nie zawitał do tej krainy tuszem i krwią płynącej. Tamara z miejsce wzbudza niezdrową sensację, a że ma niezwykły talent do komplikowania sobie życia, wikła się w groteskowy romans z bufonowatym autorem kryminałów i temperamentnym perkusistą topowego zespołu rockowego. Z czasem atmosfera gęstnieje, a bohaterowie zmierzają w stronę przewrotnego finału, któremu zdaje się patronować duch Alfreda Hitchocka.

Gdyby „Tamara Drewe” pojawiła się na półkach kilkanaście lat temu zekranizowałby ją Tony Richardson. Zamiast tego przeniósł na ekran nie mniej ironiczną i prześmiewczą powieść o angielskiej prowincji - "Toma Jonesa". Henry Fielding opisał tę krainę jako miejsce, w którym romantyczne uniesienia zostają skonfrontowane z brutalnym realizmem. "Tamara Drewe" nie odbiega wiele od tej wizji - u Frearsa prowincja tonie w błocie, a w powietrzu jest gęsto od skrywanych pragnień i wzajemnych niesnasek. Bohaterowie nie noszą ortalionowych kostiumów, ale to opowieść rodem z epoki - ludzie ani na jotę nie zmienili się od czasów, gdy nad ich kondycją ronili łzy Jane Austen i Thomas Hardy.

Frears to znakomity reżyser o wrażliwości dramaturga – wyśmienicie rozłożył akcenty, zadbał o rytm i tempo opowiadania. Spielberg jest z kolei typem genialnego inscenizatora o niezwykłym zmyśle plastycznym. "Przygody Tinitna" to prawdziwa uczta dla oka. Potrafię sobie wyobrazić muzeum, w którym w miejsce obrazów wyświetlano by fragmenty filmu Spielberga. Nie tylko w dowód uznania dla jego technicznej perfekcji, ale przede wszystkim z uwagi na piękno i głębię obrazu.

Superbohaterowie nie mają się czym chwalić i nawet Michael Fassbender nie jest w stanie tego zmienić. Nuda. Tyle można powiedzieć o adaptacjach popularnych komiksów w minionym roku. Jak inaczej nazwać sytuację, w której zdjęcia z planu i zwiastuny nadchodzących premier przysparzają więcej emocji niż wszystko, co mogliśmy obejrzeć na ekranie? Tintin i Tamara Drewe mają więcej ikry niż cały korpus Zielonych Latarni. To zdecydowanie był rok dziennikarzy.

#948 - Trans-Atlantyk 171

2012-01-15T17:00:00.000+01:00

Dzisiejsze wydanie Trans-Atlantyku jest nieco grubsze, bo w minionym tygodniu amerykańscy wydawcy przystąpili do noworocznej ofensywy. DC Comics ogłasza likwidację pierwszych, najsłabiej sprzedających się komiksów z Nowej 52 i zapowiada falę nowych tytułów. O tych zmianach napisze w osobnym tekście, Marvel natomiast realizuje nową strategię Axela Alonso. Nie jeden, duży event co roku, ale kilka mniejszych, lokalnych, powiązanych z poprzednimi i zapowiadających następne. Najwięcej szumu jest wokół "Avengers vs. X-Men", pojawiły się pierwsze informacje o nowym, "ulicznym" crossoverze "The Omega Effect", a najciszej jest o spotkaniu w jednej historii alternatywnej Fantastycznej Czwórki w składzie Rulk, Ghost Rider (czy raczej Riderka), X-23 i nowego Venoma. A gdzieś w tle tych wydarzeń DC przekracza linię cenową, którą sobie nie tak dawno wyznaczyło. Od kwietnia 2012 roku on-goingi "Detective Comics" i "Batman" będą kosztowały 3.99$. Serie mają jednak liczyć sobie aż 40 stron, z czego pewnie 22-24 przypadnie na samą, główną historię, a 10 - na dodatkową fabułę. W "Detective Comics" będzie to spin-off rozwijający sowią mitologię Gotham pisany przez Scotta Snydera i Jamesa Tyniona IV z rysunkami Rafaela Albuquerquego. W "Batmanie" natomiast do rysowania villainów Mrocznego Rycerza powróci nie kto inny, jak Szymon Kudrański. Wraz z Tony`m S. Danielem stworzy opowieść o Harvey`u Dencie w realiach Nowej 52.

Marvel zarzeka się, że "Avengers vs. X-Men" nie będzie towarzyszył zalew niepotrzebnych tie-inów, one-shotów, prologów, epilogów, dodatków i front-line`ów. Losy walki mutantów z Mścicielami zamkną się na głównej mini-serii i na łamach tytułów, biorących udział w evencie (ich lista nie jest jeszcze znana, ale nie ma być ich dużo), a jedynym ekstra dodatkiem będzie "AVX: Versus". W tej sześcioczęściowej mini-serii zostaną zaprezentowane poszczególne pojedynki, dla której braknie miejsca w wiodącej fabule. Tytuł zadebiutuje w kwietniu, kiedy Magneto zmierzy się z Iron-Manem (co napisze Jason Aaron, a narysuje Adam Kubert) i walką pomiędzy Namorem i Thingiem (stworzoną przez Kathryn i Stuarta Immonenów). Jak mówi Tom Brevoort po "AVS: Versus" nie należy spodziewać się dużej ilości elementów wzbogacających fabułę - nikt nie kryje, że chodzi tylko o efektowne nawalanki rysowane przez najlepszych marvelowskich artystów. Przy tej okazji Marvel zalał nas grafikami reklamującymi kolejne pojedynki, a fani podchwycili temat i debatują nad tym, kto kogo lepiej spierze.

W 2011 scenarzysta Rick Remander zapracował sobie na miano jednego z najciekawiej piszących w branży. Nieźle poradził sobie z połączeniem symbiotu Venoma z Flashem Thompsonem, a jego "Dark Angel Saga" z "Uncanny X-Force" mieści się w ścisłej czołówce najlepszych historii z poprzedniego roku. Rozdał również karty w "Secret Avengers". I choć na konferencji prasowej poświęconej eventowi "Avengers vs. X-men" Remander siłą rzeczy musiał opowiadać, jaką jego tytuł odegra rolę w pierwszym, tegorocznym dużym crossoverze, kilka ciekawych informacji odnośnie tej serii udało mu się przemycić. Na razie układa klocki w "SA" po swojemu, wprowadzając do zespołu między innymi Hawkeye`a i kładąc podwaliny pod historię "The Descendants". Fabuła skupiająca się na losach robotach na Earth-616 nawiązując zresztą do wątków znanych z "X-Force". W "Secret Avengers" #21.1 w opowieści o Masters of Evil dostaniemy próbkę dynamicznego storytellingu, stawiającego na pierwszym planie ekspozycję postaci. Rysownik Gabriel Hardman natomiast przygotował delikatny redesign postaci, rysując między innymi Beasta wzorując się na Lemmy`m z Motorhead, a krój strój Clinta Bartona pożyczył od wersji z ultimateverse.

Londyński festiwal komiksowy "KaPow!" jest w dużej mierze organizowany przez Marka Millara i skupiony na jego produkcjach - zasadnych byłoby go nazwaniem MillarWorld-Conem. Wkrótce Image Comics przy okazji 20 rocznicy swojego istnienia zorganizuje sobie własną imprezę. Ale wszystkich przebija i tak Grant Morrison, który nie dość, że jego twórczości poświęcane są książki, jego komiksy są przedmiotem badań akademickich, jest bohaterem filmu dokumentalnego, dostanie jeszcze swój własny konwent. 5 stycznia zapowiedziano, że w San Francisco odbędzie się MorrisonCon organizowany przez lokalny fandom. Oprócz autora "Arkham Asylum" i "Misterium" na imprezie pojawi się ma również dziewięciu innych komiksowych autorów. Więcej informacji o terminie, miejscu i planowanych atrakcjach ma się pojawić w najbliższej przyszłości.

Brian M. Bendis obiecywał, że pożegna się w wielkim stylu z Mścicelami i wygląda na to, że słowa dotrzyma. W jego prawdopodobnie ostatniej przygodzie z on-goingiem towarzyszyć mu będzie legendarny Walt Simonson, jeden z najważniejszych rysowników komiksowych lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Bendis z rozrzewnieniem wspominał, jak pokazywał autorowi "Mighty Thora" swoje pierwsze, komiksowe bazgroły, a ten zachęcał go do próbowania sił w branży. Simonson wraca do Marvela, z którym ponad dekadę temu rozstał się w dość nieprzyjemnej atmosferze. Mistrz i uczeń połączyli swoje siły i oboje są tym strasznie podekscytowani. Simonson nie może doczekać się rysowania Kapitana Ameryki, a BMB sprawił mu prezent umieszczając w scenariuszu efektownego splasza Thorem. W pracy nad sześcioczęściową historią BMB wzorował się na strukturze crossovera "Teen Titans/X-Men", współtworzonego właśnie przez Simonsona.

Rozpoczyna się nowy semestr w Akademii Avengers. Młodzi studenci przygotowujący się do bycia herosami przenoszą się na nowy kampus znajdujący się po drugiej stronie Ameryki, do starej siedziby West Coast Avengers. W szkole pojawią się dwie nowe uczennice. X-23 trafi do "AA" po tym jak jej solowa seria dobiegła końca, w nowej roli zadebiutuje również nowa White Tiger, ale nie braknie również zagrożeń. Scenarzysta serii Christos Gage wygrzebał ze starych komiksów z ROMem monstrum zwane Hybrid, który było jednym z najbardziej przerażających postaci z jego dzieciństwa. Oprócz tego w marcu występ na łamach "Avengers Academy" zaliczą Runaways, a swoje rozwiązanie ma znaleźć również wątek zabójstwa Jocasty (może pojawi się wątek Ultrona?). Zaraz potem rozpocznie się tie-inowa historia do "Avengers vs X-Men", w którym kluczową rolę odegra oczywiście Laura, która przyczniła się do rozpadu społeczności mutatnów w "Schism". Teraz będzie musiała zmierzyć się z kolejnym dylematem i opowiedzieć po którejś ze stron. Gage bardzo oszczędnie wypowiadał się o w swoich planach odnośnie pisanego przez siebie on-goinga, ale widać, że pisarz ma ambicję zrobić coś ciekawego z tą serią, którzy niektórzy już spisywali na straty.

On-going "Captain America and Bucky", który przejął numerację serii klasycznego "Capa" nie pociągnął zbyt długo. Jeśli dobrze liczę całość zamknie się w zaledwie ośmiu numerach. Już wkrótce tytuł zmieni nazwę na "Captain America and Hawkeye" i z rąk Eda Brubakera, Marca Andreyko i Chrisa Samnee zostanie przekazany Cullenowi Bunnowi i Alessandro Vittiemu. Według nowych założeń komiks ma mieć bardziej styl "Steve Rogers team-up", a redaktorzy w Marvelu dają do zrozumienia, że Clint Barton zostanie zastąpiony w kolejnej historii przez Iron-Mana. Bunn nieprzypadkowo objął posadę w tej serii - Hawkeye, którego pozycja w Domu Pomysłów ostatnio coraz bardziej rośnie, jest jednym z jego ulubionych herosów. W pierwszej historii chciał skupić się na pogłębieniu i tak całkiem złożonej relacji pomiędzy tytułowymi Mścicielami. Z jednej strony obaj darzą się wielkim szacunkiem i traktują jak bracia, ale to właśnie Hawkeye przez lata był tym niepokornym, którzy kontestował metody działania Capa, kwestionował jego autorytet i raz za razem odchodził z zespołu.

Crossover "Shadowland" w opinii czytelników wyszedł dość średnio, ale Marvel nie ustaje w parowaniu herosów, którzy na co dzień nie ratują całej planety, ale pilnują sąsiedniej dzielnicy przed bandziorami. W crossie "The Omega Effect" spotkają się Spider-Man, Punisher i Daredevil, a pióra skrzyżują dwaj znakomici scenarzyści - Mark Waid i Greg Rucka. Punktem wyjścia tej historii jest Omega Drive - dysk zawierający sekrety wszystkich najważniejszych organizacjach przestępczych na Ziemi-616 - Hydry, AIM, Black Spectre, Secret Empire i Hidden Team. Tak się złożyło, że wpadł on w ręce Matta Murdocka. Oprócz żywotnie zainteresowanych odzyskaniem swojej własności typów spod ciemnej gwiazdy w drzwiach DD pojawił się Frank Castle ze słowami "wiesz, co Matt? Dla wszystkich będzie lepiej, jeśli mi to oddasz". Pomiędzy nich wciśnie się oczywiście Pajęczak i będzie próbował pogodzić ich odmienne punkty widzenia. Korzystając z terminologii freudowskiej bardzo ciekawego porównania użył Waid - Frank to sfera Id, Ego utożsamił z Mattem, a Superego - z Peterem. Ciekawe na ile przełoży się to na fabułę "The Omega Effect"? Tak czy siak - może być naprawdę ciekawie. Oprawą graficzną zajmie się Marco Checchetto, a historia rozegra się na łamach trzech on-goingów - "Avenging Spider-Mana", "Punishera" i "Daredevila".

#947 - Komix-Express 122

2012-01-14T20:20:00.002+01:00

Mamy połowę stycznia, a więc wydawnicza część komiksowa ruszyła pełną parą. Znamy już zapowiedzi, co ważniejszych wydawców na 2-3 miesiące do przodu, czyli jeszcze nie teraz temu medium śmierć pisana. Timof zapowiedziami rozwalił system, Egmont nieco pocieszył, Kultura Gniewu zrobiła dobrze fanom komiksu polskiego a teraz na scenę wkraczają zapowiedzi czarnego konia - Taurusa. Taurus Media to chyba najbardziej elastyczne wydawnictwo w Polsce. Bykarianie zazwyczaj dostosowują się do sytuacji na rynku. Wydawali już ambitny komiks frankofoński, amerykański mainstream, albumy z Półwyspu Iberyjskiego i różne inne "rodzaje" komiksów np. oszczędne w kresce historie Jasona, czy genialną "Opowieść rybaka". Taurus nie wydaje rocznie jakiejś ogromnej ilości albumów, ale w różnorodności ma rozrzut, jak kombajn "Bizon", a nie mały byczek. Ostatnio weszli we francuski mainstreamem i to ze świetnym skutkiem. Bardzo ciepło został przyjęty pierwszy tom sensacyjnego "Zabójcy", a wręcz gorąco przywitano na naszym rynku komiksową kontynuację przygód Długiego Johna. "Long John Silver" sprzedaje się podobno lepiej, niż koń pociągowy wydawnictwa, czyli "Żywe Trupy". I słusznie, bo to świetny komiks. Gdzie jest zatem zapowiedź drugiego tomu opowieści o piratach? - pytam się ja, fan korsarskiego życia od czasu wejścia do kin wiadomo jakiego filmu z Johnnym Deppem. Wiadomo, że dalszych losów Lady Hastings nie poznamy co najmniej aż do lutego. A zatem co będzie? (KC)

Już za tydzień pojawi się drugi tom "Zabójcy". Fani czekają na ten album od sierpnia. Razem z nim wyjdzie pierwszy tom "serii Sci-Fi o przygodach dwójki kosmicznych agentów (człowieka i humanoida o niesprecyzowanej płci)", czyli "Orbital". Każde dwa tomy, tego komiksu mają tworzyć jedną zamkniętą historię (czyli zamknięcie opowieści z tomu pierwszego, już niebawem, w tomie numer dwa). Zobaczymy, czy "Orbital" też okaże się takim hitem, jak piraci. Na początku lutego po raz piętnasty zaatakują "Żywe Trupy". 15 tomów to sporo, ja czytałem tylko pierwszy. Jeszcze wszystkich nie zjadły? - że tak głupio zapytam. Jesteśmy w Polsce na bieżąco, prawdopodobnie w tym roku ukaże się jeszcze jeden tom Trupów, tym bardziej że serial na podstawie komiksu, pociągnął sprzedaż jeszcze bardziej. Tom 16. ma pojawić się na księgarskich półkach w okolicach sierpnia-września. Muszę przyznać, że Trupy, Orbital i Zabójca niespecjalnie mnie interesują. Wolę komiksy historyczne jak np. "Long John Silver", lub fantasy. Czy Taurus zainteresuje mnie czymś jeszcze? 20 lutego na rynku pojawi się pierwszy tom "Jednorożca" - historii dziejącej się w epoce renesansu. W tym momencie zaświeciła się czerwona lampka. To coś dla mnie! W dodatku na stronie Taurusa czytamy: "seria przygodowa z gatunku ogólnie pojętej fantastyki. Wartka akcja dziejąca się w epoce renesansu, alchemicy, demony i..." Poza tym w połowie roku ma pojawić się w końcu kolejny tom "Za królową i ojczyznę". Czekamy też na przejęcie od Egmontu, "Skorpiona". Widać, że wydawnictwo próbuje zadowolić każdego klienta. Ja jestem pewnym odbiorcą "Long John Silvera" i "Jednorożca". Oferta Taurusa jest nad wyraz ciekawa. Proponuję wybrać coś dla siebie. (KC)

Pojawiły się także konkretne zapowiedzi Egmontu. Oczywiście słowo "konkret" odnosi się co najwyżej do zapowiedzi na marzec, bo to co Egmont wyda w styczniu i lutym, większości fanów komiksu nie ma szans zadowolić. Chyba że ktoś nie czytał jeszcze Asteriksa, lub jest wielkim fanem Star Wars. Wtedy na pewno będzie mocno pocieszony. Za to w marcu coś dla dorosłego czytelnika, choć tak naprawdę nie będzie nowych tytułów, a jeno drugie wydania znanych i lubianych amerykańskich albumów. Piątego marca w kolekcji Mistrzowie Komiksu, ukaże się - po 21 latach - kultowy komiks o Batmanie, "Zabójczy żart" Alana Moore`a i Briana Bollanda. Poprawione kolory i kredowy papier, któż się zatem oprze, wymianie Tm-semicowego wydania na exclusive? Czerń w twoim "Sin City" nie jest czarna? No to wyciągaj 99 zł i kupuj "Do piekła i z powrotem" w HC i na kredzie, gdzie czerń jest w końcu ciemna, jak smoła. Ciężko będzie się oprzeć i nie wymienić tych dwóch albumów na nowe. Ale taka przyjemność kosztuje w sumie 144 zł. Do tego w marcu ukażą się kolejne wznowienia Asteriksów (poprawione kolory - oprzesz się?) i Star Warsy. Trochę bieda. Wznowienia i Gwiezdne Wojny. Czekamy na miesiące festiwalowe. Wtedy Egmont przywali, ufam że tak będzie. (KC)

Na stronie Czarnej Materii pojawiło się promo Konstruktu, który jak wiemy miał zwojować rynek papierowy, a ostatecznie przeniósł się do sieci. Tymczasem Maciej Pałka i Bartek Biedrzycki bardzo delikatnie - moim zdaniem - podsumowali pierwszy rok wydawnictwa. Wytknęli błędy przy których można było ostro pojechać całą promocję i rzeczowo omówili każdy najmniejszy aspekt sprawy komiksu-kuriozum. W rozmowie można znaleźć sporo rzeczy, o których się wcześniej nie wiedziało. To ciekawostki, ale też gwoździe do trumny z napisem "Konstrukt". Czarna Materia m.in. patronowała "Lubelskim dniom osób niewidomych i słabowidzących". Muszę przyznać, że bardzo podobają mi się rysunki w promo internetowej wersji. Ale jak widzę takie akcje ze wspomnianym patronatem, lub wywiad z twórcą, który pojawił się kiedyś na Komiksomanii, to wymiękam. Wymiękam i pytam: czy naprawdę takie trudne jest PO PROSTU wydawanie komiksu i nie robienie z siebie pośmiewiska przy okazji tazosów, gier planszowych i innych udziwnień? Powiem, jak bohater jednego z kultowych filmów: "Nie będzie żadnych udziwnień. My jesteśmy normalni". My jesteśmy normalni, my czytelnicy. Chcemy czytać komiksy a nie bawić się tazosami. W takie rzeczy to się może bawić George Lucas. A teraz ostał nam się komiks internetowy. Może tym razem będzie sukces... (KC)

Kolejny tydzień, kolejna zapowiedz polskiego projektu. Pod koniec zeszłego tygodnia na blogu Jaszcza opublikowano teaser "Byle do piątku trzynastego". No bo czegoż by innego, skoro akurat wtedy wypadł piątek trzynastego? Seria Piotrka Nowackiego do scenariusza Bartosza Sztybora pierwotnie ukazywała się we fragmentach na łamach "Kartonu". Teraz, według informacji z stylizowanej na na stare, dobre dreszczowce z EC Comics wynika, że siedem kartonowych epizodów z Domatorem, Nurkiem, Flitliczem i Łomowcem w rolach głównych zostanie wydanych w jednym tomie, na który trzeba będzie wyłożyć 25 złotych. Premiera - wkrótce. Może w kolejny piątek trzynastego? (KO)

Prace nad trzecim tomem "Kamienia przeznaczenia" idą pełną parą. Po Nowym Roku Tomasz Kleszcz wziął się solidnie do roboty i trzeci, pełnometrażowy album jego autorstwa zawita na rynku przed końcem kwietnia. Na blogu można obejrzeć dwie świeżutkie plansze w kolorze i prezentują się one naprawdę nieźle. Im bliżej do terminu premiery, tym więcej atrakcji pojawi się na stronie projektu (który, nota bene, ma ulec w niedalekiej przyszłości pewnym modyfikacjom). A także poza nią, ale o tym na razie sza. Oprócz tego Kleszcza można znaleźć i polubić na Facebooku, do czego również zachęcamy. (KO)

Komiksy szturmują galerie. Kolejną wystawę zaliczą prace Ady Buchholc - tym razem wylądują w Poznaniu. W galerii Silkworms (zlokalizowanej przy ulicy Generała T. Kutrzeby 10) będzie można oglądać komiksy jednej z najlepszych polskich rysowniczek. Wernisaż wystawy odbył się 13 stycznia, a plansze powiszą do 8 marca. Natomiast w Krośnie, nieco krócej, będzie można oglądać pracy dwóch klasyków rodzimej sztuki komiksowej - Janusza Christy i Jerzego Wróblewskiego. Ekspozycja będzie czynna tylko do 27 stycznia w Biurze Wystaw Artystyczny przy ulicy Kolejowej 1, w budynku RCKP. (KO)

Bez większego szumu w środowisku komiksowym przechodzą kolejne tomy historycznej serii "Monte Cassino" tworzonej przez Zbigniewa Tomeckiego (odpowiedzialnego za scenariusz) i Gabrieli Becli (odpowiedzialnej za oprawę graficzną. Przy okazji ukazania się premierowego albumu miały miejsce pewne kontrowersje, ale po tym o serii słuch zaginął. A szkoda, bo Tomecki i Becla konsekwentnie robią swoje. Jeśli wierzyć informacjom które pojawiają się tu i ówdzie - komiks sprzedaje się naprawdę dobrze, choć znajduje odbiorców raczej poza naszym gettem. W 2012 roku ma ukazać trzeci tom - ma liczyć ponad 220 stron i zostanie wzbogacony o kolorową wkładkę. Wydany zostanie przez Stowarzyszenie Pokolenie, a aż osiem przykładowych plansz można obejrzeć na Gildii. (KO)

Nasi za granicą - na amerykańskim rynku ukazał się komiksowy album Maciej "Empro" Prożalskiego. Twórca, o który w ostatnich latach było bardzo cicho dość niespodziewanie opublikował nakładem Arcana Comics "Captain Pixel". Więcej o pozycji, niż to co stoi w jego opisie napisać nie mogę. A new virus has been introduced and it is now up to Captain Pixel, a polar bear and the mysterious wizard, Adobus, to stop this rapidly growing plague. Przykładowe plansze można obejrzeć na stronie wydawcy, a za komiks trzeba zapłacić prawie 15 dolarów.(KO)

#946 - Rok 2011 według wydawców

2012-01-13T13:20:00.000+01:00

Wreszcie, w ostatniej odsłonie naszych podsumowań wypowiedzią się ci, dzięki którym kolejne komiksowe albumy lądują w naszych rękach – wydawcy. O minionym 2011 roku opowiadają nam Michał Słomka (Centrala), Bartosz Kiedrzycki (imprint Dolna Półka), Radosław Bolałek (Hanami), Szymon Holcman (Kultura Gniewu), Leszek Kaczanowski (Ongrys), Łukasz Turek (Wydawnictwo Ważka).

Tradycyjnie, zadaliśmy im cztery pytania:

1) Jaki był ten 2011 rok w Waszych oficynach?
2) Jak wypadł miniony rok dla wydawnictwa, w porównaniu z wcześniejszymi założeniami?
3) Jaki najlepszy komiks/publikację wydaliście w mijającym roku, jaki okazał się największym sukcesem?
4) Jak będzie wyglądał krajobraz komiksowa w 2012? Pogorzelisko po bitwie czy wschodzące słońce nad sielankową doliną?

Oto, jak odpowiadali w kolejności alfabetycznej:

Michał Słomka (Centrala)

1) Centrala to nie tylko wydawnictwo, ale również wystawy, warsztaty, szkolenia dla bibliotekarzy, ścisła współpraca z Biblioteką Uniwersytecką w Poznaniu. Wydaliśmy 9 publikacji i taki też mamy plan minimum na rok 2012.

Rok 2011 z naszej perspektywy był udany. Kontynuujemy założenia realizowane od 5 lat, realizujemy nowe projekty (między innymi digitalizację przedwojennych prasowych seriali obrazkowych), mamy świetny zespół ludzi i kolejne pomysły.

2) To był pierwszy rok w którym postawiliśmy mocno na działalność wydawniczą. Rozpiętość nakładów mamy i będziemy mieć różną (2000 egz. "Stuck Rubber Baby" czy 500 egz. "Silence"). Udało nam się rozpocząć zagraniczną dystrybucję publikacji związanych z festiwalem Ligatura. Ważnym założeniem nie tylko wydawniczym jest obalanie stereotypu komiksu, jako medium cenionego tylko dla formy. Staramy się pokazywać, że nie da się już lubić komiksu tylko dlatego, że jest komiksem. Chyba nam się to udaje bo sprzedaż naszych tytułów jest większa w księgarniach niż sklepach komiksowych.

3) To pytanie (przynajmniej jego pierwsza część) chyba bardziej do czytelników. Jeżeli sprzedaż jest miernikiem sukcesu to zaskoczyło nas jak szybko sprzedał się "We Włoszech wszyscy są mężczyznami", mimo tego, że w środowisku komiksowym ta książka odbierana ( czy też postrzegana bez odbierania była przez pryzmat wątku homoseksualnego, a nie jako świetny komiks historyczny. Cieszy nas, że inne tytuły zbierają dobre recenzje, że dostajemy sporo prywatnych opinii zadowolonych czytelników.

4) Nie funkcjonujemy w nim zbytnio więc i ciężko się o nim wypowiadać. Z naszej perspektywy mamy nadzieję na kontynuację zróżnicowania. Czasy się zmieniają i dochodzi do głosu pokolenie, dla którego komiks przestaje się kojarzyć z Kajkiem i Kokoszem czy Tytusem, zderzeniem lat 90-tych, czy emocjonalnym stosunkiem do medium jako takim. Ani pogorzelisko ani sielanka. Liczymy na normalną pracę.

Bartosz Biedrzycki (Dolna Półka)

1/2) W Dolnej Półce każdy kolejny rok jest w zasadzie podobny do poprzedniego - wydajemy dwa numery magazynu "Kolektyw" i trochę zeszytów. Chociaż przyznam, że tym razem było tego sporo, bo pojawił się "Człowiek bez Szyi" (jej, seria, seria!), do tego dwie odsłony "Hurra!" i zbiór wywiadów (weszliśmy na ciemną ścieżkę publicystyki). Do tego doszła także antologia "Jazda!" więc w sumie był to bardzo bogaty rok - i pod względem ilości, i pod względem różnorodności. Był on też owocny dla nas, jako redaktorów. Merytorycznie udało nam się nakreślić ramowy plan dalszego funkcjonowania Dolnej Półki, spójną wreszcie wizję "Kolektywu" i parę innych drobiazgów. Mamy też niezłe plany na przyszłość.

3) Nie wiem, co było najlepsze, ale ja lubię "Jazdę!". Za to chyba sukcesem, przynajmniej "medialnym" okazał się "CbS" Czernatowicza i Kołsuta - była masa opinii, głównie na zasadzie „kocham / nienawidzę”, ale to dobrze, jeżeli coś tak mocno polaryzuje odbiorców.

4) Polska scena komiksowa w 2012 roku będzie wyglądać tak samo, jak przez ostatnie lata - nadal będzie upadała, jak to nieskutecznie robi od wielu, wielu lat. Używając nieco landszaftowych metafor z pytania - to będzie spalona dolina, w której radośnie i bezpiecznie egzystuje sobie mały ludek, gapiący się w słońce. Będzie mniej Egmontu, a więcej DIY, o ile nie mylę się w swoich przewidywaniach i ocenie sytuacji. Dla małych wydawnictw nic się pewnie diametralnie nie zmieni. Nie będzie nowych efemeryd wydawniczych, w każdym razie nie w głównym obiegu, ale też nie przewiduję padów. Ciekaw jestem jedynie, czy ktoś pokusi się o wypełnienie niszy po "Kartonie" kolejnym magazynem w pierwszym obiegu.

Radosław Bolałek (Hanami)

1) W 2011 skupiliśmy się na seriach - zakończeniu "Suppli" i "Pitu pitu", kontynuowaniu "Ikigami" oraz rozpoczęciu (i w zasadzie doprowadzeniu do połowy) "Pluto". Do tego dorzuciliśmy dwie nietypowe rzeczy z okazji wizyty artystów podczas Bałtyckiego Festiwalu Komiksu: "Biblię" Bisley`a oraz "Czerwone króliki" RongRong Luo. Z jednej strony ograniczyliśmy ofertę w mniejszym stopniu, niż część kolegów z branży, a z drugiej strony, szkoda, że nie udało się wydać kilku dobrych jednostrzałówek. No i zabrakło Jiro Taniguchiego...

2) Wypadł lepiej i gorzej, niż zakładaliśmy. Lepiej, gdyż sprzedaż była ostatecznie ciut lepsza niż zakładaliśmy. Jednakże gorzej, bo aby to osiągnąć, musieliśmy ograniczyć jeszcze bardziej liczbę wydawanych tytułów. Spowodowane to jest z jednej strony ograniczonym portfelem kupujących, z drugiej zmianami realiów dystrybucyjnych. Od tego roku instytucja brania w konsygnację (wystawnie towaru na półki i rozliczanie się jedynie za sprzedany towar) praktycznie zniknęła, co sprawiło, że księgarze jeszcze mniej chętnie zaopatrują się w komiksy.

3) Jak co roku miałbym problem z wytypowaniem tego najlepszego. Wydaliśmy tytuły, z bardzo różnych kategorii - realizm magiczny, historie obyczajowe, political fiction czy album jednego z największych (dosłownie i w przenośni) twórców komiksowych. Osobiście najbardziej mnie cieszy ostatni tom "Suppli" (a w zasadzie tom "Extra"). Po pierwsze, dlatego że od tej serii zaczęliśmy naszą przygodę z wydawaniem komiksów i to jest dla nas zamknięcie pewnego rozdziału. Po drugie, wydawcy sporadycznie decydują się na publikacje takich smaczków, gdzie komiksy stanowią jedynie część, a reszta to tzw. materiały dodatkowe. Mam nadzieję, że nasi czytelnicy poczuli się dopieszczeni. Od strony komercyjnej top sprzedaży w tym roku wygląda następująco:

1. "Pluto"
2. "Osiedle promieniste"
3. "Balsamista"
4. "Suppli"
5. "Ikigami"

4) Ja bym powiedział, że wschodzące słońce nad krajobrazem post-nuklearnym. 2011 przetrwaliśmy (my, wydawcy) niemal w komplecie, część co prawda trochę napromieniowana, niektórym domy się zawaliły, innym ręce urwało. Hanami profilaktycznie schowało się w schronie, sporadycznie wypuszczając się na eskapady. Ale czy 2012 będzie dobry czas, żeby wyjść ze schronów i zakasać rękawy, wziąć się do roboty - zobaczymy.

Szymon Holcman (Kultura Gniewu)

1) Trudny. To chyba najwłaściwsze słowo. Nie zły, nie kryzysowy, ale trudny właśnie. Bo takie rzeczy jak wprowadzenie podatku VAT (w dodatku w sposób, który wprowadził czasowy chaos na rynku wydawniczym), jak kurcząca się na skutek rozmaitych czynników sieć sprzedaży to właśnie trudności, z którymi każdy wydawca planujący być w biznesie przez lata, a nie przez jeden modny sezon, musi sobie radzić. A jeśli radzi sobie dobrze, to w czasie istnienia swojego biznesu napotka podobne przeszkody kilkukrotnie. Skończymy już z tym mieleniem kryzysu, bo hossy, bessy, lepsza i gorsza koniunktura to rzeczy, które po prostu mają swoje cykle i trzeba się z tym liczyć. I trzeba je przejść jak świnkę, ospę i inne syfy.

Ten rok ze względów, powiedzmy, ekonomicznych był trudny. Ale chyba dużo trudniejszy był dla nas ze względów... pozawydawniczych. I to głównie one wpłynęły na mniejszą niż w ostatnich latach ilość wydanych komiksów. Przy okazji przypominam, że cały czas wydawnictwo funkcjonuje "po godzinach". Trudny był z jeszcze jednego względu. I to być może również powód zmniejszenia ilości naszych premier, bo nie aktywności przecież (mam wrażenie, że działo się u nas więcej niż kiedykolwiek). Mówię tu o dwóch komiksach dla MSZ. Jeden wywołał burzę, która zajęła nas totalnie na blisko miesiąc, ale jej echa trwały jeszcze dłużej, drugi okazał się być tak wymagający w produkcji, że wyssał z nas naprawdę dużo sił.

2) Gorzej. Ale to chyba normalne, pisał już o tym Platon i mówi w wielu wywiadach Woody Allen, że plany i założenia są dość odległe od rzeczywistości. A jak nie odległe, to na pewno inne. I tak też było z naszymi założeniami. Nie ma chyba za bardzo roztrząsać, co się miało ukazać a jednak się nie ukazało.

Najbardziej chyba żałujemy, że nie udało się wydać w roku ubiegłym "Bezrobotnego Froncka" Adama Ruska. Wielka księga zawierająca kilkaset odcinków przygód tytułowego przedwojennego bohatera plus książka Adama o tym najdłużej ukazującym się polskim komiksie prasowym. Wielki (A4, ponad 400 stron) album, który nie mam wątpliwości, będzie wydarzeniem. Rzecz jest gotowa do druku, a my czekamy tylko na decyzję o zaangażowaniu finansowym w ten projekt przez pewnego poważnego partnera. Ma się ona pojawić do końca stycznia.

3) Zawsze powtarzam to samo – każdy nasz album jest dla nas najważniejszy i kochamy je wszystkie, jak własne dzieci. "Pinokio" - bo to edytorska perełka z genialnie przygotowanym przez Alinę Składanek polskim liternictwem. Francuzi naszym wydaniem byli zachwyceni. "Berlin 2" - bo to świetny komiks, lepszy od tomu pierwszego, na który czytelnicy długo czekali. "Osiedle Swoboda" - bo to wznowienie, które musieliśmy zrobić w świetle tego, że pierwszy nakład rozszedł się w trzy miesiące. To najlepsza odpowiedź na pytanie "co z tym kryzysem"? A jeszcze lepsza jest taka, że to wznowienie sprzedaje się świetnie, czym jesteśmy lekko zaskoczeni. "Czasem" - bo to świadectwo niewiarygodnego rozwoju Marcina Podolca jako rysownika i komiksiarza, bo to pierwszy (ale nie ostatni!) komiks do scenariusza Grześka Janusza wydany u nas no i w końcu bo dla nas to jeden z najlepszych, nie tylko polskich, komiksów wydanych w tym roku. Niepokojące jest tylko, że moja starsza córa nazywa mój gabinecik (komórka gdzie stoi komputer) kanciapą. "Diefenbacha" - bo sami czekaliśmy na ten komiks blisko dekadę. Bo to Benedykt w naprawdę mistrzowskiej formie. No i w końcu dwie rzeczy dla MSZ. "Chopin New Romantic" - bo to bardzo ciekawa i niebanalna antologia, na której stronach spotkali się znakomici twórcy. No i to komiks, który przyniósł nam większy rozgłos niż wszystkie, które zrobiliśmy wcześniej. "Tymczasem" - bo to Truściński, Janusz, Ostrowski w świetnej formie, którą pokazali w bardzo trudnym zleceniu. Bo to komiks, który kosztował nas wiele wysiłku, ale jednak nie zabił (Robercie Sienicki, żyjesz?).

4) Będzie bez większych zmian. Chyba, że nastąpi coś, co nastąpić powinno już dość dawno temu: na poważnie – czytaj: regularnie i konsekwentnie – za komiks weźmie się duży wydawca mainstreamowy. Może "Logikomiks" (doskonały nota bene) sprzeda się W.A.B. tak dobrze, że pójdą za ciosem? Dotychczas nikt tego nie zrobił. Może to właściwy moment?

A poza tym my, komiksowi wydawcy, będziemy robić swoje, będą nowe i stare ziny (uwielbiam!), flirty komiksu z establishmentem (a może nawet i sztuką!), kolejne imprezy, spotkania, festiwale. Będzie fajnie.

Leszek Kaczanowski (Ongrys)

1/2) W 2011 (i końcówce 2010) Ongrys przygotował w sumie siedem albumów. Ukazały się dwa dotychczas niepublikowane komiksy sprzed lat (przygodowy "Kawaler de Lagardere" Tadeusza Raczkiewicza i fantastyczna "Planeta robotów" Macieja Parowskiego i Jacka Skrzydlewskiego - oba z początku lat 90-tych). Była antologia bardzo archiwalnej twórczości Papcia Chmiela, był pierwszy komiks wydany na licencji zagranicznej ("Spadająca gwiazda" Zbigniewa Kasprzaka), wznowienie rzadkiego albumu Tadeusza Baranowskiego (choć adresowanego do młodszych czytelników, niż kanoniczne pozycje autora), komiksowy debiut wraz z próbkami jego młodzieńczej twórczości oraz zbiór komiksowych pasków Raczkiewicza.

Wydaje mi się, że wydawnictwo realizowało swoje cele, prezentując ofertę różnorodną (w ramach przyjętych założeń oczywiście) zarówno pod względem targetu, jak i np. ceny. Niestety, od strony finansowej, jest coraz gorzej. W roku 2011 wielkość sprzedaży naszych pozycji spadła o jakieś 25%. Być może akurat te wymienione przeze mnie pozycje nie przypadły czytelnikom do gustu, a być może właśnie w tym okresie dał o sobie znać kryzys. Taki spadek przy nakładach rzędu kilkuset egzemplarzy jest bardzo odczuwalny i powoduje, że dużo trudniej odzyskać zainwestowane środki, za które można by wydać kolejne pozycje.

Od początku też ciągnie się sprawa zaległych płatności za książki sprzedane w Empikach. W tym roku pierwsze niezapłacone faktury trafiły do sądu, zapadły korzystne dla nas wyroki, a pieniędzy jak nie było, tak nie ma. Mówimy tutaj o kwocie pozwalającej na wydanie przynajmniej jednego dodatkowego albumu, a to dopiero pierwsza sprawa sądowa - w kolejce czekają następne niezapłacone faktury. Skutki tej sytuacji były widoczne na przykładzie naszych najnowszych publikacji – w przypadku "Kuśmidra i Filo" Ongrys musiał zrezygnować z przygotowania dwóch wersji albumu (tańszej oraz obszerniejszej - do wyboru czytelnika). Albumy Ongrysa nie przynoszą zysku, siłą rzeczy więc przygotowywane są "po godzinach" - po powrocie z normalnej pracy, zapewniającej utrzymanie. Niestety, nie wszystko da się zrobić w tak ograniczonym czasie. Staram się nie obniżać poziomu edytorskiego i graficznego albumów, ale brakuje już czasu i sił na zajęcie się sprzedażą czy promocją.

3) To oczywiście bardzo subiektywne odczucie. Z jednej strony komiksy Ongrysa z rzadka pojawiają się w zestawieniach typu "Najlepszy komiks roku" itp., a jeśli już, to na odległych miejscach. Ale też nie taka jest nasza rola. Zazwyczaj publikujemy pozycje archiwalne, często sprzed kilkudziesięciu lat. Nie wszystkie oparły się próbie czasu. Co więcej – najciekawsze pozycje z tamtego okresu zostały już wznowione przez inne wydawnictwa. Dla mnie każda pozycja Ongrysa jest w jakimś stopniu interesująca i nie do zastąpienia przez inne komiksy.

Pierwsze komiksy Papcia Chmiela nie są zachwycające, ale do niedawna były dostępne nielicznym. Zgromadzenie kompletu czasopism, w których się ukazywały trwałoby latami i kosztowało fortunę. Teraz w każdym sklepie komiksowym można kupić ich nowe wydanie za przystępną cenę. Czy to jest sukces? Pod względem sprzedaży z zeszłorocznych publikacji nieco lepszy początek w porównaniu z innymi pozycjami miała "Spadająca gwiazda".

4) Niestety, trudno mi być optymistą. Coraz mniej osób kupuje nasze pozycje. Kiedy maleje sprzedaż, maleją nakłady, a wtedy cena jednostkowa rośnie. Albumy Ongrysa stają się coraz bardziej elitarne, co wcale mi się nie podoba, ale mam na to niewielki wpływ. Ongrys próbował przygotowywać tanie wersje komiksów, które mogłyby być dostępne w każdej księgarni w Polsce (przy czym dla mnie pojęcie „tanie” oznacza, że album nie jest droższy od podobnego pod względem poligraficznym albumu innego wydawnictwa, najprawdopodobniej przygotowanego mniejszym kosztem i w znacznie większym nakładzie). Niestety nie zdało to egzaminu i najprawdopodobniej nie będzie już dwóch wersji do wyboru. Zarówno ze względu na ograniczenia finansowe, jak i osobiste nowe pozycje najprawdopodobniej będą się ukazywały rzadziej niż do tej pory.

Na tą chwilę nie wiem też jakie będą kolejne publikacje. W tej chwili pracuję nad zbiorczym wydaniem przygód profesorka Nerwosolka (przygotowywanym wspólnie ze sklepem Gildii) oraz dawno zapowiadanym "Tajfunem" pod tytułem "Monstrum". Obie pozycje powinny się ukazać w pierwszej połowie roku. Co będzie dalej – nie wiadomo.

Łukasz Turek (Wydawnictwo Ważka)

1) Weszliśmy na rynek dopiero od października, zatem nie ma sensu wypowiadać się na temat całego roku. Te trzy miesiące polegały głównie na przecieraniu szlaku, szukaniu dobrych kanałów sprzedaży, sondowaniu rynku, ale przede wszystkim poszukiwania komiksów do wydania w 2012. Nie było sensu wydawać niczego nowego, może jedynie poza debiutem Maćka Gierszewskiego (którego zresztą także zdecydowaliśmy się przesunąć na styczeń). Mnóstwo telefonów, mnóstwo maili i gonienia na pocztę. Właściwie każdy dzień wyglądał tak samo. Czy zatem był to udany rok?

2) Lata ubiegłe? Tutaj chyba nie ma sensu zabierać głosu, "starsi wiekiem" wydawcy mają zapewne więcej do powiedzenia w temacie.

3) Jedynym naszym komiksem była antologia "Ziniola". Pod względem komiksu na start był to strzał w dziesiątkę. Nie mogliśmy sobie wymarzyć lepszego debiutu, ale z drugiej strony ten zbiór zasługiwał/zasługuje na lepszą promocję. W nadchodzącym roku wydamy kolejną część antologii. Już teraz obiecujemy sobie, że będziemy do tego zbioru wracać. Może zrobimy wydanie exkluziv?

4) Prognozy? Jeżeli weźmiemy pod uwagę znaczny wzrost publikacji za publiczne pieniądze, komiksowych imprez, powrót zinów to uważam, że w promocji komiksu nastąpił progres. Jeżeli zaś chodzi o kwestię "sensowności prowadzenia tego biznesu" - problemem na pewno będzie kwestia dystrybucji, zwłaszcza dla małych wydawnictw. Kolejnym, będzie cena okładkowa, zawsze zbyt wysoka. Wydawcy dalej będą prowadzili politykę bezpiecznej sprzedaży, co dzieje się już od dłuższego czasu. Czytelnicy dostaną do ręki uznane nazwiska, ale krajowi zdolni, debiutanci będą mogli liczyć jedynie na niski nakład albo druk własnym sumptem. Żeby przebić się do świadomości czytelnika, jako "twórca uznany", muszą wykazać się wielką determinacją, co nie jest łatwe przy światopoglądzie, że polski komiks jest "be".

Kilka słów o komiksach za państwowe pieniądze. Chociaż jest to chyba najskuteczniejsza forma promocji komiksu, jako medium, może w konsekwencji doprowadzić do "rozleniwienia twórców". Zamiast realizować autorskie projekty, będą czekali na kolejne zlecenia (wiadomo, wynagrodzenie). Mam nadzieję, że tak się nie stanie i tylko dmucham na zimne.

#945 - Ciemnogród to bajka dla leśnych dudków ("Ha!art" #34)

2012-01-11T13:15:00.003+01:00

Dziś na łamach Kolorowych gościmy Magdę Rucińską, krytyczkę i publicystke, pisząca również o komiksie. I to całkiem na poważnie. Przyjmijcie ją ciepło, kochani!

Story art to dziedzina sztuki narracyjnej, której pole działań obejmuje pogranicze, żeby nie powiedzieć – margines różnych obszarów kultury (sztuki, komiksu, literatury, filmu itp.). Jednocześnie jest to tytuł oraz główny temat najnowszej, listopadowej odsłony magazynu "Ha!art". Po lekturze słowa wstępnego, które – jako autor koncepcji numeru – napisał Jakub Woynarowski, można uznać, że termin ten odnosi się zarówno do holistycznego oglądu kultury, jak i do granicznych poszukiwań, jakie mają miejsce w jej obrębie.

W tym sensie story art przypomina koncepcję projektu Orbis pictus, którą autor wstępu rozumie jako miejsce zderzenia dwóch języków: obrazu i tekstu. Zamysłu tego nie należy jednak rozpatrywać w kategoriach nowości. Miejsce to jest już nam bowiem doskonale znane. Jest nim chociażby słowo, które z powodzeniem łączy w sobie dwoistość myśli, konstrukcji lingwistycznej oraz zmysłowości, czyli przedstawienia graficznego. Chodzi zatem o to, co (w dalszej części pisma) Stanisław Liguziński nazywa gestem eseistycznym; o dostrzeżenie tak w obrazie, jak i znaku pierwiastków tego, co zdawało się być im obce; o transgresję, czy – jak to ujął Woynarowski – „poszukiwanie międzygatunkowych analogii”.

Story art to zatem nie tylko reinterpretacja, dialektyka bądź dekonstrukcja, ale przezwyciężanie linearności tekstu, na rzecz wertykalności warstwy wizualnej oraz działania odwrotne, czy też wobec niego krytyczne – funkcjonujące na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Nurt ten nie wiąże się jedynie z postrzeganiem rzeczywistości w kategoriach narracji, lecz także z relacjami pomiędzy kaligramem, logotypem, słowem, a ilustracją, krytyką a sztuką, formą a treścią, ruchem a stagnacją itd. Jako tytuł ostatniego numeru "Ha!artu", story art pełni jednak dodatkowo funkcję indeksalną – wskazuje na to, co w owym tytule nie jest „powiedziane na głos”, a więc pozostaje niejako poza kadrem. Tym, przemilczanym w tytule, a zdecydowanie obecnym w opublikowanych na łamach magazynu tekstach medium jest komiks. Przewija się on chociażby jako punkt odniesienia, czy drugi biegun, wraz z którym story art mógłby potencjalnie stworzyć binarną opozycję.

Można zaryzykować stwierdzenie, że listopadowy "Ha!art" w równym stopniu bada linie demarkacyjne pomiędzy sztuką, a komiksem, co dziesiąty numer "Zeszytów Komiksowych" – granice komiksu i jego związki ze sztuką. Byłoby to jednak spore uproszczenie. W jednym i drugim piśmie pojawiają się nieraz swoiste transgresje, wynikające to z niekonsekwencji, to znowuż z intencji autorów. Nie zawsze jest to jasne, czytelne, natomiast można odnieść wrażenie, że rozgraniczenie pomiędzy story artem (a więc sztuką) i komiksem było ważniejsze dla autorów, których artykuły pojawiły się na łamach "Ha!artu". W magazynie przytoczone zostały skrajne przypadki artystów, którzy nie życzą sobie, aby ich nazwisko sąsiadowało w jednym zdaniu ze słowem "komiks". Nie brak również wypowiedzi twórców, których prace można by przyporządkować do obu dziedzin, a którzy – mimo że godzili się na określenie ich mianem komiksu – woleliby w pewnym sensie odżegnać się od związków z tym medium.

Paradoks, jakiego można się tu dopatrzyć, jest jednak czymś złudnym. Dotyczy on w zasadzie tego, w jaki sposób dany artysta/artystka definiuje komiks na własne potrzeby, a od jakiego rozumienia, czy przyporządkowania swojej twórczości chciałby/chciałaby się odciąć. Niemniej prowadzi to do absurdalnej sytuacji, w której – jak już wspomniałam – twórca zgadza się z tym, że jego praca to komiks, ale mówi, że komiksów, z nielicznymi wyjątkami, nie lubi (vide wywiad z Agnieszką Piksą). Absurd ten polega na tym, jak wąsko rozumiane bywa w Polsce słowo „komiks”. To samo (pominąwszy sferę żartów) nie miałoby racji bytu w przypadku innej dziedziny kultury. Spróbujmy sobie wyobrazić np. Federico Felliniego mówiącego, że nakręcił nowy film, ale tak naprawdę to filmów nie lubi. Niedorzeczne prawda? A jednak takie sytuacje mają miejsce w przypadku działań przeprowadzanych na granicy sztuki i komiksu.

Skąd bierze się ten absurd? Dlaczego można mówić o swoistej autocenzurze pośród niektórych artystów, czy ludzi ze świata sztuki? Odpowiedzi na te pytania w "Ha!arcie" jednoznacznie nie padają. Dzięki lekturze zawartych w nim tekstów, można za to przekonać się, jak problematyczny bywa komiks dla ludzi związanych z instytucjami art worldu. Na przykład, w przeprowadzonym przez Woynarowskiego wywiadzie, Tomasz Kozak zdradza jak jego, represjonowane przez nauczycieli liceum plastycznego, zapędy literackie skłoniły go do tworzenia komiksów. Ponadto wiele ciekawych, zastanawiających wątków zostało poruszonych w rozmowie Woynarowskiego z Łukaszem Rondudą na temat wystawy "Black and White", która latem miała miejsce w MSN. Wywiad ten wydaje się wyjątkowo symptomatyczny, ponieważ pada w nim sporo trudnych pytań dotyczących nie tylko kryteriów doboru artystów i prac, zamysłu kryjącego się za projektem/ekspozycją, ale również o potencjalne pola dalszej współpracy pomiędzy artystami komiksowymi a światem sztuki.

W rozmowie tej pojawia się również wątek przeszkód stojących na drodze tej relacji. Okazuje się, że rozmówca Jakuba Woynarowskiego ma niemałe problemy w poruszaniu się po terytorium komiksu. Utrudnieniem nie jest jedynie kwestia nazewnictwa, czy sposobu eksponowania prac komiksowych. Ronduda ma kłopot z wartościowaniem, czy ulokowaniem rysowników, których twórczość odbiega od trendów sztuki nowoczesnej. Dzieje się tak ponieważ nie potrafi on wykroczyć poza pewne ramy postrzegania kultury. W pewnym sensie przyznaje nawet, że brakuje mu narzędzi, które umożliwiłyby mu poruszanie się w tej materii. Taką asekurację, czy „rusztowania” mogłyby według niego zapewnić odpowiednie instytucje oraz solidna krytyka – swoisty komiksowy establishment, który miałby monitorować działania artystów na tym polu. Trzeba jednak zaznaczyć, że wskazując na wybrakowanie i niekompetencję tych sektorów, winą za ów „brak narzędzi” obarcza on świat komiksu.

Niezależnie od tego czy owe słowa brzmią słusznie, lub jakie budzą wątpliwości, wydaje się, że komunikacja pomiędzy rodzimym art worldem, a komiksem pozostawia jeszcze wiele do życzenia. Z tekstów opublikowanych w "Ha!arcie" wynika, że sztukę interesują głównie działania kontestatorskie, odbiegające od tradycyjnych kanonów, rygorów i technik tworzenia, które jednocześnie sięgałyby do doświadczenia artystów ostatniego wieku. Jest więc w niej miejsce na story art i pokrewną mu twórczość komiksową, które czerpałyby z nauk lingwistycznych, sztuki teatralnej (np. wykorzystującej tzw. Verfremdunkseffekt), multimedialnej, krytycznej, ekspresjonizmu (czy „nowych dzikich”), konstruktywizmu, dadaizmu, działań liberackich, hipertekstów, poezji konkretnej i cybernetycznej, książki artystycznej, książki-wystawy oraz wielu innych działań (np. murali, niektórych zinów).

W sferze niedopowiedzenia nadal pozostaje kwestia ogromnego pola, które oferuje subwersja. Można ją bowiem zastosować zarówno w przypadku słowa „komiks”, jak i wielu prac, które technicznie, estetycznie mieszczą się w tradycyjnych kanonach komiksowego medium. Klasyczna narracja, lekkość (komizm), estetyzacja, hiperwidzialność, nadmiar – mogą stanowić jej doskonałe narzędzia. Wydaje się jednak, że komiks, który po nie sięga, pozostaje dla świata sztuki w szarej strefie, we mgle. A zatem terytorium, po którym niepewnie się porusza i którego granice przekracza niechętnie.

Wnioski nasuwają się same: związek komiksu ze sztuką nie należy więc do dojrzałych ani zbyt udanych. Brakuje w nim wzajemności, porozumienia oraz zaufania. Rodzimy art world tłumaczy się brakiem odpowiednich narzędzi i wskazuje na irracjonalność, brak merytoryki i oziębłość komiksiarzy. Ci zaś mają, najzwyczajniej w świecie, dosyć macoszego traktowania, które sprawia, że ich medium postrzegane jest jako bękart, chybiony eksperyment kultury. A jedną i drugą stronę dzieli pustkowie cichych dni oraz autocenzury.

Ogólnie rzecz ujmując, trzydziesty czwarty numer "Ha!artu" jest w pewnym sensie solidnym rozwinięciem myśli, które Jakub Woynarowski zawarł w tekstach opublikowanych w 2010 roku w "Zeszytach Komiksowych". Pojawiają się w nim bliźniacze wątki, te same inspiracje, nazwiska i podobne wątpliwości, problemy. Pozostaje zapytać, co właściwie zmieniło się na płaszczyźnie porozumienia sztuki i komiksu z perspektywy ostatniego roku? W jakim kierunku podąża relacja między tymi dziedzinami kultury? Czy rodzimy komiks zdołał odnaleźć równowagę pomiędzy autonomią a komunikacją, mediacją?

Jedno jest pewne, listopadowe wydanie krakowskiego magazynu jest istotnym głosem w dyskusji, lub – jak kto woli – głosem otwierającym kolejny etap tej trudnej dyskusji. Jego lektura umożliwia dialektyczne spojrzenie zarówno na komiks, jak i na sztukę. Nie ma znaczenia czy jego czytelnik czuje się bardziej kompetentny w zakresie działalności komiksowej, czy stricte artystycznej (z obiegu galeryjnego). Można bowiem spojrzeć na niego z wielu punktów widzenia. Z jednej strony mamy komiksowość fenomenów sztuki, z drugiej zaś artyzm i transgresyjność komiksu itp. Nie chodzi tu o zawłaszczanie terytoriów, nobilitację, czy deprecjonowanie, a gest ciekawości, zainteresowania, poszukiwania wzajemnych analogii.

Niemniej warto również spojrzeć na wspomniany numer "Ha!artu" przez pryzmat dziesiątej odsłony "Zeszytów Komiksowych" i konsekwentnie pozwalać sobie na międzygatunkowe transgresje na co dzień. Wydaje się, że wzajemna komunikacja, rekonesans to jedyny sposób na przełamanie uprzedzeń i stereotypów, które nie są przecież niczym innym, jak tylko formułkami pozwalającymi „podporządkować dany wycinek rzeczywistości bez konieczności osobistego doświadczania” (W. Lippman). Spójrzmy prawdzie w oczy: skąpstwo poznawcze po prostu nikomu nie przystoi, a „ciemnogród” to bajka dobra chyba tylko dla leśnych dudków.

#944 - Mały wielki świat Joanna Sfara

2012-01-10T10:00:00.013+01:00

Twórczość Joanna Sfara jest na wskroś dziecinna - wszystko może się w niej wydarzyć. W filmie opartym na motywach "Kota Rabina"" również dzieje się dużo, ale gdzieś ulatuje nastrój beztroskiej zabawy obecny w oryginale.

"Kot Rabina" wskoczył na duży ekran wprost z kart, znanego również w Polsce, komiksu Joanna Sfara. Niemała to odległość dla kota, nawet tak wygadanego jak ten, ale od czego ma swoje przysłowiowe cztery łapy? Bynajmniej nie po to, aby w pocie czoła rysować setki plansz, które złożą się na jego pełnometrażowy debiut. Od tego jest sztab animatorów, grafików i ilustratorów. Im właśnie zawdzięcza swój filmowy żywot. To również ich należałoby winić za ewentualne niepowodzenie. Kotu zawsze się upiecze, co innego człowiekowi. Może za wyjątkiem Joanna Sfara. Ten ma w sobie coś z kota - zawsze ląduje bezpiecznie w ramionach swoich słuchaczy. Tak pięknie potrafi opowiadać, że jego opowieści odrywają się od swojej pierwotnej formy i żyją w czytelniku jeszcze długie lata po tym, jak albumy pokryje gruba warstwa kurzu. Przy całym moim podziwie dla talentu Sfara przyznaję, że momentami bywa to nieco kłopotliwe. Szczególnie dla potencjalnego adaptatora. Wyzwaniem jest nadążyć za tempem opowieści Francuza. Jak się okazuje to problem również dla samego autora. Zakrawa to na ironię, biorąc pod uwagę tempo pracy Sfara, który rysuje niestrudzenie kolejne albumy, znajdując przy tym czas na kręcenie filmów, teledysków i nagrywanie płyt z muzyką klezmerską.

Ilość zwykle nie idzie w parze z jakością, ale nie w przypadku Sfara. Tacy jak on tworzą w pośpiechu, który bierze się z uczucia nienasycenia, bo zanim jedna opowieść dobiegnie końca, na horyzoncie już rysuje się kolejna. Łączą się one w nieprzerwany łańcuch narracji i dopiero wespół tworzą kompletne dzieło. Każda z osobna doprasza się obecności pozostałych. Nie przypadkowo "Klezmerzy" i "Kot Rabina" kończą się wzmianką o nadchodzącej kontynuacji przygód bohaterów. Muszą oni powrócić, aby narracja mogła toczyć się dalej. W filmie Rabin i jego kot porzucają życie w mieście i wyruszają w podróż w głąb Afryki z nadzieją na odkrycie miasta zamieszkanego przez czarnoskórych Żydów. Łatwo się jednak zorientować, że to tylko pretekst, aby oderwać się od codzienności i zakosztować przygody. Co zaskakujące to fakt, że zakochany w tradycji autor przemawia tu ustami postmodernisty – dla niego liczy się sama idea podróżowania, cel jest nieistotny póki bohaterowie poruszają się naprzód. W końcu jednak przyjdzie kres tych wojaży i bohaterowie powrócą do porzuconej narracji. Ciągłość zostanie zachowana.

Sprytny wybieg, ale nie przyniósł spodziewanych korzyści. Rama fabularna, jaką Sfar wykorzystał, sprawia, że opowiadana historia gubi swoją lekkość i czar. Blaknie i staje się zwyczajną anegdotą. Marzy mi się serial na motywach "Kota Rabina", lub "Klezmerów", bo twórczość Sfara jest idealnie skrojona pod telewizję. Uniwersum, które stworzył jest maleńkie, ale przebogate. W filmie za całą wieczność musi starczyć ledwie półtorej godziny, a to dla autora "Małego świata Golema" zdecydowanie za mało.

"Kot Rabina" ma w sobie wiele uroku. Nie sposób nie polubić tego wygadanego kocura i całej galerii ekscentrycznych postaci, które Sfar powołał do życia – oszalałego Rosjanin wywijający na przemian szablą i butelką, świeżo zmartwychwstałego malarza o twarzy Chagalla, czy zidiociałego dziennikarza z Belgii, podróżującego ze swoim śnieżnobiałym psem (choć jego akurat wymyślił ktoś inny). Każdy z nich wywołuje radosny śmiech, pomieszany ze współczuciem, a nawet coś na kształt podziwu. To pełnokrwiści bohaterowie i każdy z nich mógłby być bohaterem osobnego filmu. Przykro patrzeć jak tłoczą się na pace ciężarówki przecinającej piaski Afryki.

To, co najbardziej uwodzi w tym filmie to opowieść - można się w niej zasłuchać do nieprzytomności. Dla samej przyjemności słuchania warto obejrzeć "Kota Rabina". Konstrukcja tego paradoksu jest jednak zbyt krucha, aby wynagrodzić idące za tym nieprzyjemności.

"Kota Rabina" ("Le Chat du rabbin") Joann Sfar wyreżyserował wespół z Antoine'em Delesvaux. Film nie doczekał się jeszcze polskiej premiery. Można go za to było zobaczyć na festiwalach "Etiuda&Anima" w Krakowie i "Ale Kino" w Poznaniu. Fabuła opiera się na trzech tomach z serii o przygodach gadatliwego kota – "Bar Micwie", "Malce lwim królu" oraz "Afrykańskim Jeruzalem". Ten ostatni nie został (jeszcze) wydany w polskim tłumaczeniu.

#943 - Werewolves of Montpellier

2012-01-09T10:00:00.004+01:00

Jak na przedstawiciela sztuki autorskiej przystało, w polu zainteresowań Jasona leżą ciągle te same tematy, tyle że w przeciwieństwie do większości tego typu twórców kopiuje samego siebie w stopniu naprawdę dużym, a jednocześnie zgrabnie unika zjadania własnego ogona. Nieznacznie tylko zmienia proporcje typowych dla siebie składników, robi to jednak tak umiejętnie, iż zarzucanie mu wtórności byłoby nie na miejscu.

Głównym bohaterem "Werewolves of Montpellier" jest mieszkający we Francji niespełniony artysta imieniem Sven, trudniący się fachem złodzieja biżuterii. Jest to jednak złodziej dosyć nietypowy, gdyż każdego kolejnego rabunku dokonuje w stroju wilkołaka. Dlaczego? Bo dzięki temu w momencie ewentualnego przyłapania na kradzieży, automatycznie wywołuje u swojej ofiary dezorientację i strach, co daje mu czas do ucieczki. Na jego nieszczęście podczas jednego z nocnych powrotów do domu zostaje zauważony przez personę dzierżącą aparat fotograficzny. Następnego dnia jego zdjęcie ukazuje się w lokalnej gazecie, przez co o jego działalności dowiadują się prawdziwe wilkołaki. Z rozgłosu, jaki im przyniósł, nie są zbyt zadowolone. Kara zdaje się być nieunikniona.

Gatunek jest wbrew pozorom punktem wyjścia. W centrum zainteresowań autora pozostają skomplikowane relacje międzyludzkie, zaprezentowane szeregiem luźno powiązanych ze sobą scen obyczajowych. A więc Jason w swoim żywiole. Wówczas poznajemy bohatera jako "szarego człowieczka", którego życie nie różni się niczym szczególnym od milionów innych obywateli tego świata. Za wyjątkiem jego okazjonalnych nocnych eskapad, rzecz jasna. Co nie znaczy jeszcze, iż za dnia jest tak przeciętny, jak to tylko możliwe. To w końcu artysta, jednostka choćby do pewnego stopnia osobliwa (na co najlepszym przykładem zdają się być cokolwiek zaskakujące powody jego złodziejskiego fachu). Ale podobnie jest i z pozostałymi postaciami - wszystkie takie zwyczajne i niezwyczajne jednocześnie. Każda o własnym, bardzo wyraźnie zarysowanym charakterze. Ludzie z krwi i kości, chciałoby się powiedzieć, gdyby tylko nie to, że pozostają uwięzione w ciałach humanoidalnych zwierząt.

A co z wilkołakami? Gatunek, po jaki autor sięga, odgrywa rolę drugorzędną, co nie znaczy jednak, iż jest jedynie efektownym dodatkiem do głównej opowieści. Z jednej strony pełni funkcję dramaturgiczną, zgrabnie porządkując kolejne epizody, uzupełniając je o odpowiednią dynamikę. Z drugiej stanowi zaś swoisty motyw przewodni historii, będący, jak się ma w końcu ukazać, metaforycznym odbiciem głównych wątków. Wilkołaki i bohater przebierający się za jednego z nich to motywy doskonale odzwierciedlające takie tematy jak... skryta miłość i homoseksualizm. Brzmi to być może bezsensownie, ale autor klei te wszystkie elementy bardzo sprawnie i bez śladów jakiejkolwiek pretensjonalności.

"Werewolves of Montpellier", choć moim zdaniem nie zalicza się do czołówki komiksów Norwega, stanowi dosyć imponujący popis jego intelektu i wyobraźni. Dowodzi też jak ważna jest w sztuce intuicja artysty. W końcu Jason swoją pracę opiera na częściowej improwizacji. Jak mówił w wywiadzie udzielonym portalowi The Casual Optimist, nigdy nie pisze całych scenariuszy. Zapisuje kilka dialogów i bierze się do roboty. Zwykle pracuje na dziewięciu, dziesięciu stronach jednocześnie. Tu coś dopisze, tam coś domaluje. Jednocześnie wymyśla kolejne szczegóły opowieści. "Werewolves..." to jeden z tych komiksów, w których ten specyficzny styl pracy zdaje się być najbardziej widocznym (w przeciwieństwie do np. dosyć precyzyjnego "Skasowałem Adolfa Hitlera"). Efektem tego mamy rzecz, którą z jednej strony można by podzielić na wiele krótkich historyjek, z drugiej jednak wszystkie one ostatecznie idealnie się ze sobą zespalają, a tylko jako całość posiadają odpowiednią siłę rażenia.

Autor w kilku miejscach przypomina, że jest mistrzem scenariuszowego kontekstu i podtekstu. Łączy subtelność ze swego rodzaju wulgarnością czy dosłownością, wreszcie pomysłowo bawi się narracją (strona przedstawiająca kręcące się w kółko kadry, na których nazbyt pijane postaci próbują wrócić do domu, to jeden z najlepszych jasonowskich fragmentów, jakie kiedykolwiek widziałem). I te rysunki. Dopiero pod koniec lektury zorientowałem się, że pieskie postaci posiadające normalne psy powinny mnie dziwić. Ale nic z tych rzeczy. W ten podszyty absurdem świat wsiąka się niemalże z miejsca, nie tyle za sprawą zaskakująco naturalnie skonstruowanej opowieści, co doskonale ją obrazującego rysunkowego minimalizmu. To jedyna w swoim rodzaju wyrafinowana prostota. Styl, który - w pewnym sensie - uzależnia. A w wypadku tego konkretnego tytułu - bawi jak cholera. Ale, oczywiście, do końca wesoło być nie może. Choć to najzabawniejszy komiks Norwega, jaki znam, bez posmaku goryczy obejść się nie mogło. I bardzo dobrze.

#942 - Trans-Atlantyk 170

2012-01-08T12:20:00.000+01:00

22:00

Chris Claremont jeden z najważniejszych autorów Bronze Age, którego praca w "Uncanny X-Men" była kamieniem milowym dla komiksu superbohaterskiego, po napisaniu kilku ostatnich scenariuszy w 2010, które zostały zrealizowanie w rok później w "X-Men Forever", "New Mutants Forever" i "Chaos War: X-Men" odpoczywa od sztuki obrazkowej. Prawdopodobnie - na stałe. Po raz pierwszy od 40 lat spod jego ręki nie wyszedł żaden skrypt komiksowy. Choć Claremont zajęty jest pisaniem powieści, to wciąż obserwuje co dzieje się w branży. I jest zupełnie uwiedziony możliwościami, jakie wydawcom zapewnia całkowite przeniesienie komiksu w świat cyfrowej dystrybucji. Jedyną wadą takiego rozwiązania może być anihilacja klasycznych sklepów komiksowych, które z półek kuszą okładkami i przyciągając oczy zachęcają do kupna. A czemu by nie tłumaczyć na wiele języków świata powstających jeszcze komiksów i sprawiać, aby były dostępne także dla tych, którzy angielskiego nie znają? Podobnie rzecz ma się przecież z filmami i to nie tylko tymi komiksowymi - coraz większa część zysków pochodzi z dystrybucji w innych, niż USA krajach. Czemu nie powielić tego globalnego schematu w przypadku komiksów? Inna sprawa, że współczesne komiksy Claremonta nie ekscytują, jeśli już czyta, to sięga po coś z okresu kiedy sam tworzył.

Rządy DC Comics na listach sprzedaży nie trwały długo. Czytelnicy po zachłyśnięciu się falą nowości wrześniowej Nowej 52 kupują mniej pozycji z gwiezdnym logo i przewaga na rynku wróciła do Marvela, choć różnice są minimalnie. Dom Pomysłów ma 34,34% udziału finansowego w rynku, a oficyna Dan DiDio - 33,74%. Pod względem liczby sprzedanych komiksów Marvel wyprzeda DC w stosunku 39,05% do 37,72%. W porównaniu do grudniowych wyników Marvel urósł odpowiednio o nieco ponad procent (udział) i prawie półtora (sztuki), Inna sprawa, że w ostatnim tygodniu roku redaktorzy DC odpoczywali, a Marvel nie zwalniał tempa i zalewał rynek zeszytami. Różnice w sprzedaży są minimalne i nie można mówić o absolutnej dominacji Marvelam, jak to jeszcze było w połowie zeszłego roku. Przypuszczam jednak, że przewaga Domu Pomysłów w najbliższych miesiącach jeszcze się zwiększy, głównie za sprawą bardzo "medialnych" wydarzeń, takich ja "Avengers vs. X-Men" i zbliżającej się premiery "Mścicieli". Ale jak bardzo odskoczy - to trudno przewidzieć.

"America`s Got Powers" będzie pierwszym projektem Bryana Hitcha po jego odejście z Marvela. Projekt zostanie zrealizowany pod szyldem z Image wraz z Jonathanem Rossem który oprócz tego, że w Wielkiej Brytanii zarabia, jako prezenter telewizyjny, pisze scenariusze komiksowe (na rynku błysnął niezłym "Turf" z rysunkami Tommy`ego Lee Edwardsa). Pomysł jest dość prosty i polega na wymieszaniu superbohaterszczyzny z konceptem reality show. W świecie, gdzie super-moce są na porządku dziennym, aby dostać się do zespołu super-hero trzeba wziąć udział w telewizyjnym programie w stylu "Idola". Zapowiedz "America`s Got Powers" jest bardzo interesująca, a jej autorzy wydają się świetnie dobrani. Któż lepiej zilustrowałby tego typu opowieść, niż rysownik z telewizyjnym okiem, specjalista od epickich scen batalistycznych, słynący z wynalezienia komiksowego widescreenu? Kto lepiej nadawałby się do napisania skryptu "AGP", niż ktoś, kto telewizję zna od podszewki? Co ciekawe, Brytyjczycy pracując nad opowieścią o Ameryce odwołując się do metod wypracowanych przez Marvela. Hitch dyskutuje nad kolejnymi scenami, nad rozwojem fabuły z Rossem, posiłkując się swoimi szkicami.

Pisanie kolejny raz o tym, że heroiczne śmierci w Marvelu nie mają żadnego znaczenia zakrawa na powtarzanie oczywistej do bólu oczywistości. Dziś już żadną tajemnicą nie jest, że Bucky Barnes jednak przetrwał "Fear Itself", co odziera jego zgon z jakiejkolwiek dramaturgii. Były sidekick Kapitana Ameryki w 2012 roku powróci do swojej starej tożsamości i dostanie nową serię. Na łamach on-goinga "Winter Soldier" będzie tropił i zabijał uśpionych zabójców, którzy podczas Zimnej Wojny, podobnie jak on, pracowali dla Związku Radzieckiego. W tej misji będzie asystować mu jedynie Black Widow, jedna z niewielu osób wiedzących, że Bucky żyje. Jaram się, bo widać, że Ed Brubaker wraca do najciekawszych szpiegowskich wątków ze swojego runu w serii "Captain America". Oprawą graficzną zajmą się Butch Guice i Bettie Breitweiser, a okładki przygotuje Lee Bermejo - zresztą sami spójrzcie na przykładowe plansze. Delicje!

Ponad trzy lata temu w zapowiedziach DC Comics w nowej linii pełnometrażowych powieści graficznych obok albumu z Człowiekiem ze Stali znalazł się Mroczny Rycerz. Wreszcie, doczekaliśmy się pierwszych materiałów z "Batman: Earth One" Geoffa Johnsa i Gary`ego Franka - na razie jest to kilka pierwszych stron i zapowiedz, że tom ukaże się w 2012 roku. Niewiele, ale robią smaka - ciekaw jest jak Johns poradzi sobie z projektem zdefiniowania Bruce`a Wayne`a na nowo. A tymczasem prace nad drugim epizodem "Superman: Earth One" J. Micheala Straczynskiego i Shane`a Davisa mają się już końcowi. Pokazano kolejne strony prezentujące walkę z Parasite, a fabuła ma traktować o potędze. Superman będzie próbował pomóc ludzkości jednocześnie nie nadużywając swojej mocy, a Clark Kent po raz pierwszy poczuje się jak zwykły człowiek.

I na zakończenie totalnie najlepsze podsumowanie roku 2011 w Ameryce dokonane przez Goona:

#941 - Komix-Express 121

2012-01-07T12:00:00.043+01:00

Jest odpowiedź Kultury Gniewu na zapowiedzi Timofa i to nie w postaci kalendarzy czy koszulek, a rasowych albumów! W ubiegłym roku KG wydała bardzo małą ilość komiksów, bo zaledwie siedem, w tym tylko pięć "swoich" (liczę także dodruk/drugie wydanie Osiedla Swoboda) i dwa na zlecenie MSZ. Trochę mało. W latach poprzednich ukazywało się dwa razy więcej książek z logiem Kultury. Jak się okazało ta ilość nie wynikała z kryzysu, który od dłuższego czasu wyniszcza rynek księgarski. Po prostu wydawcy też mają życie osobiste (serio!) i akurat w roku 2011, Gniewni mieli mniej czasu na pracę po godzinach. Jak zapowiedział Szymon Holcman w Radiu Afera, on i koledzy z teamu KG, postarają się nadrobić stracony czas i wydać więcej pozycji w roku 2012. Pewnie się uda, bo już na pierwszą cześć roku zapowiedziano co najmniej 6 albumów. Na przełomie stycznia i lutego ukażą się trzy albumy. Pierwszy to "Bezdomne wampiry" Tadeusza Baranowskiego, które na szczęście będzie można kupić za kwotę ze 100 razy mniejszą, niż najnowsze wydanie "Skąd się bierze woda sodowa". A już się bałem, ze KG pójdzie śladem ekskluzywnych wydań TB. Album będzie zbiorem ostatnich istniejących historii ze Szlurpem i Burpem. (KC)

Drugą zapowiedzią jest pierwszy zeszyt dwutomowej historii "Yorgi", stworzonej przez Jerzego Ozgę i Dariusza Rzontkowskiego pt. „Hipnagogiczny stan Yorgiego Adamsa”. Komiks w klimatach science-fiction jest w stu procentach mainstreamowy i wejdzie do szerszej dystrybucji poprzez saloniki prasowe. Jest to swego rodzaju eksperyment KG i jeśli wypali (czytaj: dobrze się sprzeda), to być może seria będzie kontynuowana. Drugi tom ukaże się w kwietniu, na razie nie podano tytułu. Trzecia pozycja to pewniak - "Bez końca" Pawła Garwola i Romana Lipczyńskiego. Razem z trzema polskimi komiksami, miał ukazać się "Baby’s in black" Arne Bellstorfa, opowiadający o początkach Beatlesów w Hamburgu. Niestety nawala drukarnia, ale wielkiego opóźnienia nie będzie. Album ukaże się także w przeciągu kilku miesięcy.

A zatem wyliczamy: "Yorgi" razy dwa, "Bezdomne wampiry", "Bez końca", Beatlesi i...teraz szósty. Gdzie szósty? Otóż szóstym wydanym w tym roku komiksem KG będzie - uwaga uwaga - "Epileptic" Davida B.! W końcu! Podobno świetnie sprzedaje się "Uzbrojony ogród", dlatego także na ten album nie zabraknie chętnych. I to na razie tyle pewniaków, ale jest nieźle prawda? Polska vs. reszta świata 4:2. Więcej Polaków - to dla KG priorytet. Są co najmniej dwa powody. Przede wszystkim wydawnictwo dostaje dużo fajnego materiału od Polaków, więc dlaczego mieliby wydawać zagraniczniaków? Lepiej mieć w ofercie swoich, a nuż jakieś Reprodukt zapyta o jednego czy innego twórcę znad Wisły. Po drugie - ceny licencji. Rosnące kursy walut nie zachęcają do zakupu praw do tytułów zagranicznych. A zatem fani polskich komiksów, tacy jak Marek Turek powinni być w pełni ukontentowani. Teraz Polska! Tymczasem w magazynie KG zostało już tylko maksymalnie 30 (z 200) sztuk komiksu "Chopin. New Romantic" Jeśli ktoś nie ma, to ma ostatnią szansę.

Początek roku 2012 zdaje się być bardzo owocny dla polskiego komiksu. Do sprzedaży trafił pierwszy zeszyt serii "Orzeł Biały" i swoją premierę miał album "Ból". Premiera kolejnej rodzimej superbohaterskiej produkcji towarzyszyły spotkanie z jej autorami (scenarzystą Maciejem Kmiołkiem, rysownikiem Adamem Kmiołkiem i kolorystką Darią Widermańską-Spalą) odbyła się w czwartek, 5 stycznia w stołecznej Komikslandii. Za pierwszą publikację wydawnictwa Wizuale trzeba będzie zapłacić 10,99 zł. "Ból" Piotra Harmacińskiego i Kamila Boettchera kosztuje nieco więcej, bo 15 zł, ale komiks ma dwa razy więcej stron 64). Przypominam oba wydawnicze opisy tych publikacji:

"Ból" - Odległa przyszłość. Nikt nie może czuć się bezpiecznie w obliczu ludzkiej plagi. Tropikalna planeta zlokalizowana w otchłani kosmosu staje się areną krwawych walk a jej mieszkańcy ofiarami ziemskiej ekspansji. Tubylcy zmuszeni są oswoić się z nowym doznaniem - bólem...

"Biały orzeł" - Jak to jest wypaść z 15 piętra i przeżyć? Aleks Poniatowski już zna odpowiedź na to pytanie. Jak i czemu do tego doszło? Tych odpowiedzi muszą dopiero poszukać Biały Orzeł i jego pomocnik Hudini. Poznaj bohaterów w ich pierwszej misji, która niespodziewanie zaprowadzi ich na trop afery mogącej przynieść śmiertelne zagrożenie nie tylko im ale i całej Polsce. Jaką rolę ogrywają w niej były przyjaciel Aleksa, Wiktor Ross, potężny Super Żołnierz i diaboliczna Czarna Śmierć? Sprawdź w pierwszej części trylogii "Pierwszy Lot". (KO)

Wciąż trwa głosowanie na Komiks(y) Roku. Fani wspierają swoje ulubione tytuły, wydawcy mobilizują swój elektorat, a komiksiarze trzymają kciuki za owoce swoich całorocznych (a niekiedy i dłuższych) starań. Na moment, kiedy pisze te słowa prowadzi "Przypadki pana Muchy" Mariusza Włodarskiego i Patryka Dudzińskiego i ma sporą przewagę nad albumami centrali - "Pozdrowieniami z Serbii", "Stuck Rubber Baby", "Lonely Matadorem", "Wszyscy we Włoszech są mężczyznami". Wyniki są zatem dość zaskakujące i Ci, którzy obstawiali triumf, któregoś z pewniaków - Eisnera, Moore`a, Bilala, Janusza czy Skutnika - są pewnie zaskoczeni. Na stronie z podziwu godną regularnością pojawiają się kolejne wpisy z wywiadami z krytykami, którzy dokonywali selekcji (z Sebastianem Frąckiewiczem, Maciejem Pałką i ostatnio Sylwią Kaźmierczak - na swoją kolej czekają jeszcze Kasia Nowakowska i Bartosz Sztybor). A czy Wy już oddaliście swój głos? (KO)

W sieci zadebiutowała strona Polish`d Comics. Z inicjatywy Piotra Nowackiego i Bartka Biedrzyckiego, przy wydatnym wsparciu Karola Kalinowskiego, Michała Śledzińskiego i Norberta Rybarczyka powstało miejsce, w którym zebrano pokaźną ilość polskich niemych komiksów. W bazie znajdują się prace najlepszych współczesnych komiksiarzy znad Wisły, a żeby wymienić tylko kilka nazwisk - Jacek Frąś, Tomasz Niewiadomski, Grzegorz Janusz, Marek Lachowicz, Marek Turek, Dennis Wojda. Komiksów jest sporo i naprawdę jest co czytać/oglądać. Baza została wzbogacona o kilka słów po hiszpańsku i angielsku. Godai poinformował mnie o pojawieniu się Polish`d Comics jakoś na początku tygodnia. Pewnie nie tylko mnie. Ale do piątkowego wieczoru nie widziałem żeby jakiś serwis o tym poinformował (o ile się nie mylę). Szkoda, bo to projekt, który warto wspierać. (KO)

Po 31 stycznia ukaże się "Radosav. Poranna mgła" komiks, który zajął trzecie miejsce w ligaturowym pitchingu w zeszłym roku, a do tego czasu będzie go można kupić w przedsprzedaży. Zamiast 34.90 kosztował będzie jedynie 29.90 złotych. Praca serbskiego komiksiarza Borisa Stanića liczy sobie 76 kolorowych stron i ukaże się oczywiście nakładem Centrali. A tak wygląda jej opis: Oto opowieść o naszym dziadku Radosavie. Staram się opowiadać właśnie tak, jak on mi opowiadał. Wiele wspólnych rodzinnych obiadów spędziliśmy na żartach i opowieściach o jego niesamowitych przygodach. Oczywiście rzeczywistość jest o wiele bardziej okrutna i gdyby ta książka opowiadała o prawdziwym życiu, jej strony ociekałyby krwią i potem. Życie dziadka nie było lekkie, ale on sam nie byłby Radosavem, gdyby w mrocznych chwilach nie dostrzegał piękna i powodów, aby podążać dalej. Wydawać by się mogło, że o jego charakterze zdecydowało imię. Cały był radosny! Nie było dla niego rzeczy niemożliwych. Pomagał każdemu i był wsparciem dla całej rodziny. Marzył o tym, aby starość spędzić na podróżach z naszą babcią Branką. Zmarł ze zmęczonym, ale także z pełnym radości sercem, i ja go teraz wysyłam w tę wymarzoną podróż. (KO)

W telegraficznym skrócie - wydawnictwo ATY zaprezentowało teaser "Awantury 2.0". Nie mam pojęcia w jakiej formie jeden z najciekawszych magazynów komiksowych z lat dziewięćdziesiątych powróci w 2012 roku, ale nazwiska zaangażowanych w ten projekt, każą na niego czekać z niecierpliwością. Birek, Janicki, Klimek, Kłosin, Kuczyński, Michalski, Różański, Śledziński - musi być dobrze! Czekam na kolejne szczegóły. A tymczasem pierwszy numer "Konstruktu" w formie cyfrowej ma zostać udostępniony ostatniego stycznia, drugi - 29 lutego. A kiedy nowe, premierowe odcinki? (KO)

#940 - Diefenbach. Zanim wzejdzie świt

2012-01-06T18:30:00.023+01:00

Prawie dekadę Benedykt Szneider kazał nam czekać na swoją kolejną komiksową publikację. Czy warto było czekać? Mając przed sobą pierwszy zeszyt "Diefenbacha" z 2002 roku [pisałem o tym zeszycie jakiś czas temu] oraz album "Diefenbach: Zanim wzejdzie świt", wydany w zeszłym roku, mogę bez cienia wątpliwości odpowiedzieć na to pytanie twierdząco. Tak, warto było!

Powrót Szneidera mogę nazwać: Powrotem W Wielkim Stylu. Widmowa zapowiedź albumu "Zanim wzejdzie świt" pojawiła się już dawno temu, bo na ostatniej stronie "Diefenbacha" z 2002 roku, na której umieszczony został duży kadr, na którym przedstawiono, widzianą zza krat, twarz zakonnicy oraz piąć wersów wiersza, ostatni z nich brzmi: „Zboczone wycie zanim wzejdzie świt”.

Akcja komiksu "Zanim…" dzieje się w przeciągu jednej nocy, chociaż jest to raczej noc polarna, jasna i złowroga, a kończy wraz z nastaniem świtu w promieniach wschodzącego słońca. Głównymi bohaterami, których imion nie poznajemy, są łowca wampirów i cmentarna hiena. Łowczy pojmał chłopca, gdy ten uciekał z pobojowiska, gdzie wespół ze swoim kolegą obrabowywał (bezcześcił) zwłoki poległych rycerzy. Historia zakonnicy, która miała na imię Magdalena, zostaje opowiedziana przez demonicznego łowcę, gdy obaj idą przez lasy i gór do pewnej wymarłej wsi. W pobliżu której, w zimnych wodach rozlewiska rzeki, ukrywa się wampir, właściwie wampirzyca. Aby wywabić ją z ukrycia, jako żywej przynęty, łowca używa chłopca. Całość się jednak dobrze (dobrze?) kończy. Z odsieczą chłopcu przychodzi zgraja zbrojnych rycerzy.

Fabuła jest prosta. Gdy pierwszy raz przeczytałem ten komiks, czułem niedosyt i rozczarowanie. Pewnie liczyłem na jakąś bardziej złożoną historię, ale po powtórnych czytaniach, zrozumiałem, że nie o atrakcyjną i rozbudowaną fabułę chodzi w tej książce. Więc właściwie o co? Mam wrażenie, że autor starał się pokazać ambiwalencję stereotypowego pojmowania Zła. Bo właściwie, kto jest potworem? Czy łowca, który nie waha się poświęcić życia chłopca, aby wybawić i zamordować „zło wcielone”? Czy może Dais Yton, wysłannik biskupa, skazujący Magdalenę na zamurowanie żywcem? A może zbrojni, którzy polują na łowcę? Autor nie podsuwa podpowiedzi, że dobre, to jest to, a złe, to jest tamto. Nie próbuje odpowiadać za czytelnika. Nie ma w tym albumie ani krzty banalnego i ewangelicznego moralizowania.

Główną siłą tego albumu jest, oczywiście, sposób prowadzenia narracji za pomocą obrazu, jak i same rysunki. Wiele, i to dobrego, napisano już na ten temat. Dlatego nie będę tego powtarzał. Jeśli mam wtrącić swoje trzy grosze, to chciałbym podkreślić wspaniałość i perfekcję plansz, na których przedstawiona została przyroda. Szneiderowi udało się w tych kadrach ująć coś, na co obiegowo zwykliśmy mówić: „złowróżbna siła natury”.

Muszę się jeszcze podzielić pewną niecną myślą, która od tygodni chodzi mi po głowie: najchętniej wyciąłbym z albumu dwustronicową planszę – przedstawiającą łowcę i chłopca, idących przez gołoborze – powiesiłbym nad biurkiem.

Wypada, abym na koniec, odniósł się jeszcze do wypowiedzi Kuby Oleksaka, którego, wespół z Krzychem Cuberem, wywołaliśmy do tablicy, po jego recenzji na łamach Kolorowych Zeszytów. Poprosiliśmy, aby wytłumaczył się z mielizn w scenariuszu, które zarzuca Benedyktowi Szneiderowi. I tak:

1) Nie zgadzam się z Kubą, jakby autor nie miał zaufania do czytelnika. Co prawda, uważam, że bez szkody dla klarowności narracji, autor mógł zrezygnować z kilku dymków opisujących sytuację pokazane w kadrze oraz z kilku pomniejszych dialogów.

2) Jednakże zgadzam się z oceną finału tomu, która została zaproponowana przez Kubę, ale może to się jakoś wyjaśni w Łowcy, następnym tomie przygotowywanym przez Szneidera. Mam tylko cichą nadzieję, że nie będziemy musieli czekać na niego kolejne dziesięć lat.

#939 - Rok 2011 z perspektywy satelitów

2012-01-05T17:30:00.001+01:00

Do kolejnej części naszego podsumowania zaprosiliśmy tych, których roboczo określiłem naszymi satelitami. Wypowiadają się zatem krytycy, którzy współpracują z nami okazjonalnie (Ochnik), tacy, którzy robili to wcześniej, a obecnie skupiają się na własnej twórczości (Gizicki), aktywiści, których działaniom mocno kibicujemy i wspomagamy, jak tylko możemy (Deptuch) czy z rozrzewnieniem wspominają pionierskie czasy Kolorowych (Mazur). Do kompletu opinii ich autorstwa dołączyłem również wypowiedz Krzysztofa Ryszarda Wojciechowskiego, regularnego członka naszej redakcji, która całkiem niedawno pojawiła się na jego blogu. A w następnym tygodniu głos zabiorą wydawcy.

Michał Ochnik (piszący o popkulturze bloger, gościnnie publikujący na Kolorowych):

Dziwny był to rok – wybitnie dziwny. Jedna komiksowa afera goniła drugą, wydawnictwa zaciskały pasa niekiedy bardzo mocno ograniczając ofertę, zaś stosunkowo niedawno przeciekająca rura empikowej polityki współpracy z wydawnictwami (nie tylko komiksowymi) pękła i szambo wybiło w internecie, aczkolwiek nie tylko. Ale po kolei.

Korowód afer rozpoczęła z hukiem antologia „Chopin. New Romantic”, a konkretniej – szokujące doniesienie TVN-u o przerażającym komiksie profanującym postać Wielkiego Polaka Fryderyka Chopina. Daruję sobie w tym miejscu głębszą analizę tej niesmacznej sytuacji, jako że chyba wszyscy chcemy o niej jak najszybciej zapomnieć. Niestety „chopingate” pokazała wyraźnie, że cała praca u podstaw polskiego środowiska komiksowego zdała się, za przeproszeniem, psu na budę, a przeciętny obywatel naszego kraju wciąż patrzy na komiks jak na medium infantylne i niegodne uwagi.

Drugą ważną rzeczą, o której należy wspomnieć jest nowa formuła Festiwalu Komiksowa Warszawa, który – w odróżnieniu od poprzedniej edycji imprezy – połączony był z Warszawskimi Targami Książki. Zdania o tej fuzji były podzielone, ja osobiście bawiłem się na tej imprezie całkiem przyzwoicie i nie rozumiem zarzutów o „zepchnięciu komiksiarzy do piwnicy”. Mógłbym jeszcze dość długo pisać o niesławnych karteczkach post-it, o innych mniejszych czy większych aferach, ale – szczerze powiedziawszy – kompletnie mi się nie chce. Ten rok był naprawdę nieciekawym czasem dla komiksu w Polsce i cieszy mnie, że zbliża się on już do końca.

Może zatem wspomnę na zakończenie o tym, czym anno domini 2011 przyjemnie mnie zaskoczył. Przede wszystkim – „Scienta Occulta”, naprawdę znakomity komiks duetu Sienicki/Okólski. Mainstreamowy, popkulturowy i bardzo przyjemny w odbiorze. Cieszy, że takie inicjatywy wciąż powstają w naszym kraju i na dodatek jest ich coraz więcej. Cieszy też, że polski komiks drobnymi kroczkami przebija się do ogólnie pojętego mainstreamu, czy to za sprawą analizy „Wilqa” w TVP Kultura, czy z powodu kinowej wersji Jeża Jerzego, czy nawet dzięki temu nieszczęsnym Chopinowi. Cieszy też – last but not least – deklaracja Śledzia o kontynuowaniu jego legendarnej sagi o Swobodnych Jeźdźcach.

Ostatni akapit poświęcę nie podsumowaniu, a pewnemu życzeniu – chciałbym, by polski komiks rozwijał się prężnie, konsekwentnie i na przekór kryzysowi, prezentując nam szeroki wachlarz komiksów mądrych, zabawnych, nietuzinkowych i, przede wszystkim, dobrych.

Daniel Gizicki (były redaktor Kolorowych Zeszytów, który po opuszczenia naszego pokładu wrócił na stare śmieci i realizowaniu własnych projektów, jako scenarzysta):

Od razu napiszę o komiksach, które najbardziej mi się podobały z wydanych w 2011, żeby mieć to z głowy. „Diefenbach” - najlepsze rysunki, „Czasem” - najlepsza historia, „Keft” - najlepszy zin z najlepszym dissem na różnych takich i owakich, najlepszy zin jako taki - „Deus Ex Machina”, najlepszy szorciak - „Ucieczka pod ziemię” Karola Konwerskiego i Mateusza Skutnika z komiksowego wydania śląskiego dodatku do „Gazety Wyborczej”, najlepszy pasek - ten o chomikach z zina „Mydło”.

Po kilkuletniej przerwie zacząłem też pojawiać się na komiksowych imprezach i bardzo pozytywnie zaskoczył mnie progres tychże. FKW i MFK, mimo że mają swoje wady, to udane festiwale. Jestem też bardzo rad, że tu i ówdzie w Polsce udają się takie komiksowe akcje, jak choćby wspominany dodatek do „Wyborczej” czy happeningi w Lublinie. Bardzo fajnie i bardzo dobrze.

Jeśli o mnie chodzi, jako twórcę i aktywistę, to ten rok był bardzo pracowity. Współorganizowałem kilka eventów takich choćby, jak komiksowe spotkania w katowickim Rondzie Sztuki (choć tu lwia zasługa Marcelego Szpaka), retrospektywną wystawę (nieskromnie powiem, że jak na razie chyba jedną z bardziej atrakcyjnych wystaw w Polsce) Marka Turka „Zabij czas w Melinie”, która podsumowywała 15-lecie twórczości tego autora czy ostatnią akcję „Dniówkę z komiksem”. Spontaniczny i radosny udział ludzi spoza komiksowa w tych wydarzeniach daje jasno do myślenia, że trzeba takie akcje robić kiedy i gdzie się tylko da.

Ponadto napisałem trochę scenariuszy. Cały czas pracujemy z Krzyśkiem Małeckim nad „Postapo” (tytuł roboczy), wraz z Mikołajem Ratką i Tomkiem Kontnym szaleliśmy na łamach „Ultramaryny” z komiksem o śląskim detektywie. Zabawa była o tyle przednia, że ja pisałem jeden odcinek a Tomek kontynuował go wedle własnego widzimisię, nie znając do momentu publikacji tego, co ja napisałem. A Mikołaj to z anielską cierpliwością i perfekcyjną dokładnością rysował.

Ale, ale! Śląsk! Zawiązała się nieformalna Śląska Ekipa Komiksowa (w skrócie „Sieka”?), która się wzięła do roboty i już na początku roku światło dzienne ujrzy zbiór komiksów historycznych o Gliwicach, gdzie lokalni twórcy dobitnie zamoczyli pióra i ołówki obok takich tuzów jak Przemysław Surma czy Rafał Szłapa. Ponadto na wiosnę będzie można poznać inny owoc wspólnej pracy, ale o tym na razie cicho sza.

2011? Dobry rok.

Łukasz Mazur (współzałożyciel Kolorowych Zeszytów, który obecnie prężnie działa w wydawnictwie ATY):

Mijający rok już na samym początku rozwiał moje nadzieje na to, że istnieje szansa, aby komiks, jako forma sztuki, miał realną szansę przebić się do głównego nurtu kultury i przestał być traktowany (przynajmniej przez tych z kulturą obytą), jako coś infantylnego, dla dzieci, jak jej – wspominając jedną z tegorocznych inicjatyw – bękart. Wszystko za sprawą rozdmuchanej afery z antologią „Chopin. New Romantic”, w której wystarczyło zestawić Szopena z przekleństwami by zniweczyć wieloletni trud w dopychaniu się komiksu na świecznik kultury. A może nawet nie zniweczyć, tylko pokazać, że trud ten szedł na marne, bo z tego, że recenzje komiksów pojawiają się w programach kulturalnych, gazetach lub czasopismach, co z tego, że kręci się dokumenty nt. zasłużonych twórców – wystarczyło, że TVN odkrył „wielki skandal”, a kadry i dymki wróciły tam gdzie ich miejsce.

Po tym przydługim i nieco dramatycznym wstępie musze jednak przyznać, że gdy owa nadzieja została rozwiana, to żyło mi się z tym znacznie lepiej. Po co praca u podstaw, jak i tak można dobrze się bawić. Numerem jeden tego roku był Międzynarodowy Festiwal Komiksu w Łodzi, który pokazał siłę polskiego komiksu. Ukazały się od dawna zapowiadane „Szelki” oraz „Diefenbach”, „Fotostory” mianowane przez niektórych, jako następca kultowego „Osiedla Swoboda” czy w końcu gros zinów, który cieszył (i cieszy nadal – oby trwało to w najlepsze) jak mało co. Simon Bisley, Brian Azzarello czy Eduardo Risso w moim mniemaniu byli jedynie dodatkiem - w przypadku tego pierwszego trzeba jednak przyznać, że dość barwnym (w pozytywny sposób); a dwukrotny przyjazd (wcześniej na Bałtycki Festiwal Komiksu) posiadającego polskie korzenie artysty był również jednym z kilku najważniejszych wydarzeń 2011. I tych, które najmilej wspominać będę.

Jeśli chodzi o samo „mięcho”, czyli komiksy, to wszystko rozpoczęło się doskonałym „Pinokio” Winshlussa (wydanym przez Kulturę Gniewu), który w pierwszych tygodniach przez wielu określany był komiksem roku i jak dla mnie nie oddał żółtej koszulki lidera do samego końca. Przynajmniej jeśli chodzi o pozycje zagraniczne. Bo jeśli chodzi o rodzimych twórców, to pierwsze miejsce na podium należy się doskonałym „Szelkom” Szyłaka i Stefańca. Reporterzy tefałenu pewnie określiliby go porno-bełkotem, a Jerzego Szyłaka wysłaliby za kratki (bo wiadomo co takiemu jeszcze siedzi w głowie?), ale musieliby przynajmniej docenić fantastyczną grafikę (a raczej malunki) za które odpowiedzialny jest Wojciech Stefaniec. Komiks powstawał przez wiele lat (co czasem widać na kolejnych stronach), ale warto było czekać, by napawać się każdym kadrem. I tutaj płynnie przechodzę do artysty roku, którego imię i nazwisko padło parę sekund temu – Stefaniec nie miał sobie równych. I nie wiem czy w roku kolejnym znajdzie się śmiałek, którego mazy zachwycą bardziej, niż współtwórcy „Szelek”. Warto też wspomnieć, że świetnie daje on sobie radę nie tylko z kolorem, ale i z czarno-białymi tworami (które szczerze mówiąc są bliższe sercu memu i nie ograniczam się z tą „miłością” tylko do prac Stefańca). Cieszy bardzo powrót do czynnego komiksowania Michała Rzecznika (Mazola), którego humor i podejście do komiksowania bardzo sobie cenię. Czekam teraz jeszcze na jakiś album z jego pracami, który mam nadzieję pojawi się w roku kolejnym. Na koniec nie można nie wspomnieć o tegorocznym odkryciu, czyli Sławomirze Lewandowskim, który pojawił się znikąd z trzema albumami na Festiwalu Komiksowa Warszawa i zachwycił wielu. Niestety mam wrażenie, że nie tylu, co powinien, bo jego twórczość wydaje się nie dostrzegana i póki co nie doceniana tak, jak jej się to (w moim mniemaniu naturalnie) należy. Ale może kolejny rok (i kolejne albumy) to zmienią? Może jakiś wydawca zainteresuje się pracami Sławka?

Skoro już o nadziejach mowa, to do powyższych dołączę kilka innych – kolejny album/albumy Michała Śledzińskiego (w tym „Na szybko spisane 3” poproszę!) i Karola Kalinowskiego (coby godnie uczcić 10lecie twórczości), zapowiadający się świetnie komiks duetu Dominik Szcześniak/Marcin Rustecki czy papierowego „Ziniola” (nie tylko w postaci debestofów; chociaż te równie chętnie na półce postawię). I oczywiście jak od kilku lat z tęsknotą czekam na legendarną już chyba książeczkę do „Prosto z piekła”.

Z rozczarowań wymienię tylko jedno – „Konstrukt”. Miało być tak pięknie – 10 zeszytów rocznie, tysiące czytelników i powrót do złotych lat TM-Semica. A wyszło jak zawsze – pokazały się ledwo cztery numery (i to cudem), a niedawno cała inicjatywa przeszła z papieru do internetu (tzn. póki co zapowiedziano to przejście, bo szczerze wątpię czy tak będzie naprawdę i w takiej ilości jak to zapowiadano kilkanaście miesięcy temu). Wszystko to w akompaniamencie dezinformacji i bełkotu, jaki serwował głównodowodzący projektem, Jakub Kijuc – postać tragiczna tego przedsięwzięcia. Było ponoć przecież tak dobrze, wszystko sprzedawało się świetnie, a jednak „Konstrukt” upadł, zanim tak naprawdę wzniósł się na jakiekolwiek wyżyny. Szkoda (nawet pomimo tego, że cały czas nie jestem w stanie przedrzeć się przez pierwszy numer). Cieszę się natomiast, że Kubie udało się znaleźć nowe miejsce dla swoich bohaterów – tym razem nie jest to papier, a pluszowa forma. Oby tym razem wypaliło!

A tak zupełnie osobiście (ale nadal komiksowo) – po opuszczeniu pokładu Kolorowych w pierwszej połowie roku, wszystkie swe siły włożyłem w oficynę wydawniczą ATY, którą prowadzę z dwoma serdecznymi kumplami - Jackiem Jastrzębskim i Mateuszem Trąbińskim. W minionym roku wypuściliśmy cztery publikacje, z czego dwie nominowane zostały w trwającym jeszcze plebiscycie Komiksy Roku, a „La Masakra” pretendowała do tego miana również na łódzkiej emefce. Miało być tych publikacji pięć, lecz grudniowy „Triceps” dzięki drukarni musieliśmy przełożyć na początek kolejnego roku. Swoją drogą zawsze myślałem, że tłumaczenie wydawców o przełożeniu premier komiksów kłopotami z drukiem, to dobra wymówka. Jednak życie pokazało, że plakaty, ulotki wyborcze czy kalendarze są najwidoczniej nieco wyżej w priorytetach drukarni (i szczerze mówiąc ciężko się dziwić). Na przyszły rok planujemy minimum pięć publikacji (plus pierwszy „Triceps”), więc pracy trochę będzie. Mam nadzieję, że u nas i czytelników samej radości z tym związanej będzie tyle samo jak nie więcej.

I to tyle, jeśli chodzi o te mijające dwanaście miesięcy. Jak na te wszystkie problemy rynku, to było całkiem nieźle. Oby kolejny rok był równie udany (jeśli nie lepszy). A my, komiksiarze, róbmy swoje.

PS. Tego typu podsumowania, to również dobry moment, żeby nieco się "poklepać po plecach". Wiec i jak serdecznie klepię Dominika Szcześniaka i Maćka Pałkę za dobrą komiksową robotę, którą wykonują u siebie w Lublinie! Podziwiam Was, chłopaki!

Paweł Deptuch (jeden z największych polskich fanów „Invincible`a” i innych tworów Roberta Kirkmana, prowadzący stronę Kirkmania.pl)

Dla mnie mijający komiksowy rok był ciężki. Zauważyłem, że coraz rzadziej sięgam po importowe albumy wydawane w ojczystym języku, a częściej po oryginalne wydania zza granicy. Tytuły, które mnie interesują i chcę czytać są albo porzucane (ostatnio „Hellblazer” i „Swamp Thing”) albo w ogóle niewydawane. Zmęczyło mnie już obchodzenie się smakiem, czekanie na obiecywane, w nieskończoność przesuwane i w rezultacie zawieszane pozycje. Za dużo takich sytuacji było w ostatnich latach i już po prostu pękła mi żyłka.

Mogę ponarzekać na rodzimych wydawców tytułów frankofońskich i amerykańskich, ale z pewnością nie mam nic do zarzucenia edytorom mangowym. Dwa nowe, znakomite tytuły („Pluto” i „Uzumaki”), które ukazały się w tym roku, zakończenie serii „Heat” oraz zapowiedzi na przyszły rok („Domu”, „Gyo”, „Battle Royale”), podtrzymują we mnie wiarę na nadejście lepszych czasów tego gatunku w naszym kraju.

Cieszy mnie ostatnio wzmożona aktywność rodzimych twórców. Co prawda nie ogarniam liczby wydawanych zinów i wolałbym jednak dostawać do ręki całe albumy, to jednak budujący jest fakt, że mamy tylu utalentowanych artystów, którzy próbują się wybić. „Scienta Occulta”, „Bler”, „Biocosmosis”, „Diefenbach”, sukces Szymona Kudrańskiego na amerykańskim rynku (a także udane próby zaprezentowania się w mainstreamie Roberta Adlera i Anny Wieszczyk) to dowód, że polskie komiksowo ma się naprawdę dobrze. Smuci jedynie koniec „Konstruktu”, ale na jego miejsce już pojawiły się kolejne serie jak „Henryk Kaydan”, „Człowiek bez Szyi” czy szumnie zapowiadany „Biały Orzeł”.

Z imprez odwiedziłem jedynie BFK, ale nie mogę się nacieszyć tym, że w końcu do Polski zawitali twórcy z najwyższej międzynarodowej półki (nie twierdzę, że wcześniej się nie pojawiali, ale Amerykanie czy Brytyjczycy nie często nas odwiedzają) – Azzarello, Risso, Sandoval i Bisley to prawdziwe zaskoczenie tego roku. Jak widać, można zapraszać tego typu gości, jeśli się chce (i ma się na to środki). Gdzieś słyszałem, że Jim Lee pomieszkuje we Włoszech, a Charlie Adlard rysuje w swoim domku gdzieś na zboczach Wielkiej Brytanii ;)

Wielka szkoda, że nasz rynek coraz bardziej się kurczy, schodzi do podziemia, bądź w odmęty Internetu. Szkoda, że są problemy z dystrybucją, że casualowy czytelnik nie ma okazji sięgnąć po jakiś tani zeszyt. Ale dobrze, że są jakieś promienie nadziei, przecież po każdym pożarze zawsze przychodzi oczyszczenie i wszystko na nowo się odradza.

Krzysztof Ryszard Wojciechowski (bloger, członek redakcji Kolorowych Zeszytów, a nie żadne ciało niebieskie)

Nie będę ukrywał, że dla mnie osobiście był to dobry rok. Zacząłem publikować na Kolorowych, na pewno rozwinąłem warsztat recenzenta i zdobyłem wielu nowych wrogów, a jak mawiał Mussolini - molti nemici, molto onore. Napotkałem pewne miłe problemy z magazynowaniem - kolekcja wyszła poza regał i zaczęła rozprzestrzeniać się po pokoju. Jeśli chodzi o lektury, to dla mnie rok znowu stał pod znakiem uzupełniania zaległości - nie prowadzę dokładnego spisu, ale przeczytałem grubo ponad pięćdziesiąt albumów, z których co prawda nowości stanowiły mały procent, ale na pewno większy niż w latach ubiegłych. Niestety, dalej nie udaje mi się być na bieżąco. Najbardziej wstydliwy jest fakt, że nie mam jeszcze na półce "Sprawy rodzinnej" Eisnera i ostatnio wydanych Tintinów. Byłyby pewnie wysoko w moim rankingu.

Polski współczesny komiks nie bardzo mnie interesuje, bo zazwyczaj mija się z moimi oczekiwaniami, więc jako recenzent nawet się za to nie biorę. Tym bardziej, że ciężko było by mi się silić na obiektywizm gdy scenariusze są często pretekstowe a niekiedy strona graficzna wygląda jak projekty chust dla rezerwy. Gdybym coś takiego napisał w recenzji to mogła by być z tego tylko chryja. Tutaj więc mam na pewno największe zaległości. Z tegorocznych krajowych albumów najbardziej kuszą mnie "Rewolucje", "Diefenbach" i "Czasem", ale będą musiały poczekać na lepsze czasy dla mojej kieszeni. Prywatnie bardzo kibicuję Mei i uważam ją za prawdziwy talent - który, jeśli będzie się dalej rozwijał (scenariusze!), może stać się prawdziwą indywidualnością polskiego komiksu...

Trzema najważniejszymi zagranicznymi albumami, jakie ukazały się w tym roku na naszym rynku są według mnie : "Uzumaki", "Pinokio" i "Stuck Rubber Baby". Nie miałem wielkich problemów z selekcją - ich obecność w tym zestawieniu wydaje mi się oczywista. Tak się znakomicie składa, że te trzy tytuły prezentują trzy różne oblicza medium. Mamy tu wybitną obyczajową powieść graficzną, bezpretensjonalny europejski komiks artystyczny i japońskie arcydzieło horroru, gatunku z którym komiks zazwyczaj - warto to podkreślić - nie do końca sobie radzi. I chyba właśnie dlatego, jeśli miałbym wskazać tylko jeden tytuł, byłoby to właśnie "Uzumaki".

Z rzeczy nie wybitnych, ale wartych uwagi, przychodzi mi na myśl kilka tytułów. Bez większego wnikania w listy tegorocznych publikacji, wymieniłbym graficznie zachwycające "Wybryki Xinophixeroxa", intrygującego od strony formalnej "Carlos Gardel. Głos Argentyny" i znakomicie zapowiadającą się serię "Long John Silver". Wydaje mi się, że trochę bez echa przeszedł "projekt digitalizacji prasowych seriali obrazkowych z prasy i czasopism" i albumowe wydanie "Tajemnic Poznania", a szkoda, bo to przecież fajne inicjatywy. Najważniejszym wznowieniem był oczywiście "Maus".

Tyle dobrego. A co było złe w tym roku to wszyscy wiemy. Zainteresowanym problemy rynkowe są znane aż za dobrze. Z rzeczy, które mnie osobiście najbardziej zabolały, wymienię kilka - ostateczna decyzja Egmontu o rezygnacji z wydawania "Sagi o Potworze z Bagien", krótka kariera "Kaczogrodu" (dla mnie - ze względu na Dona Rosę - najatrakcyjniejszej serii kioskowej od wielu lat), kolejne przesunięcie daty publikacji "Lost Girls" i brak bardziej rozbudowanej zagranicznej oferty z Kultury Gniewu. Na szczęście na przyszły rok optymistycznie nastraja rozrastająca się oferta Centrali i odważniejsze wejście Taurusa w komiks europejski. Jeśli na rynku pojawi się więcej serii pokroju wspomnianego "Long John Silvera", a Centrala będzie wydawać tak dobre powieści graficzne jak "SRB", to w tych dwóch segmentach będzie dobrze...

#938 - Rok 2011 zdaniem krytyków (część druga)

2012-01-04T23:30:00.000+01:00

Jakub Jankowski (redaktor naczelny działu komiksowego Poltergeista, tłumacz i propagator komiksu portugalskiego):

Komiksowy rok 2011 to dla mnie przede wszystkim objęcie funkcji redaktora naczelnego działu komiksowego na Polterze. Duże wyzwanie, dużo pracy. Mam nadzieję, że na powierzchni, to jest, w postaci wieści i zamieszczanych materiałów nie wygląda to zbyt chaotycznie. W głębinach, gdzie to wszystko się rodzi, bywa różnie i czasami na szybko. Dość powiedzieć, że polterowy dział komiksowy prowadzę z trzech różnych komputerów: domowego laptopa, uczelnianego rzęcha w naszym gabinecie sekcji i stacjonarnego staruszka, którego jeszcze nie przeprowadziłem z domu rodziców. W sumie to nawet nie jest takie złe rozwiązanie, bo jak sobie wpadnę czasami do nich w odwiedziny, to mogę coś tam polterowego akurat przy okazji zrobić. Problem jest taki, że materiały recenzyjne i teksty istnieją w kilku wersjach i czasami średnio panuję nad tym, gdzie jest ta ostatnia uaktualniona i skorektorowana. Czasami jest to prawdziwa Sparta, tudzież istne szaleństwo. Niby mógłbym wszystko obsłużyć z laptopa, ale przemieszczanie się po mieście na rowerze trochę utrudnia jego transport. Więc jest, jak jest.

Ale nie narzekam, bo polterowe zobowiązania mocno mnie zaktywizowały blogowo, czego efektem jest prawie dwa razy tyle wpisów ile w marnym roku poprzedzającym. pRzYpAdKiEm wbrew moim obawom nie ucierpiało przez polterową działalność aż tak bardzo. Tak mi się przynajmniej wydaje, ale ocena należy do czytelników.

Reasumując - bardzo mi było miło dostać pod koniec roku 2010 maila z propozycją Repka, która opierała się na zaufaniu, że mogę podołać szefowaniu działowi komiksowemu. Być może nie widać tego zawsze na powierzchni, ale w głębinach bardzo pomagają pozostali członkowie – Repek, El Tejon, Capricornus i Beacon – którym w tym miejscu serdecznie dziękuję za wsparcie i rady.

W 2011 miałem do czynienia z takim natłokiem wieści i projektów komiksowych, że ciężko mi było niektóre rzeczy zgłębić, ale uświadomiły mi jedno: w Polsce komiksowo dzieje się bardzo dużo i w wielu niespodziewanych miejscach. Nie ma na co narzekać, trzeba korzystać. Ja tylko wyróżnię szczególnie dwie inicjatywy – wrocławski Komiksofon i szereg działań Dominika Szcześniaka i Macieja Pałki.

Komiksofon dziś odbywa się siódmy raz, dzięki wytrwałości organizatorów, przychylności miasta i entuzjastycznej odpowiedzi autorów, którzy w imprezie biorą udział. W pozakulisowej wymianie korespondencji z organizatorami zasugerowałem nawet jakieś zagraniczne edycje, ale czasowo nie byłbym tego w stanie skoordynować. Nic straconego, może uda się w roku 2012?

Cyfrowy „Ziniol” i tworzący go Maciej Pałka i Dominik Szcześniak (wspomagani m.in. przez Łukasza Kowalczuka i doraźnych korespondentów na terenie kraju) to istny wulkan pomysłów i działalności wszelakiej – akcje społeczne, warsztaty, kibicowanie polskim twórcom, recenzje, a teraz jeszcze pracownia komiksowa. Dewiza „robić swoje” jest tu realizowana w 300% normy. Wspieram jak mogę dawnych kolegów z redakcji wcielenia papierowego.

Jest jeszcze jeden aspekt tego roku, o którym warto napisać – współpraca ponad podziałami. Główne portale komiksowe w skali roku współpracują w zasadzie tylko przy publikacji nagrodzonych i wyróżnionych komiksów w konkursie MFK. Jasna sprawa, każdy prowadzi się inaczej, ma inne zobowiązania patronatowe etc., ale możliwa jest chyba też inna współpraca, a nie tylko wyścig, kto więcej i kto pierwszy puści jakiegoś newsa. Zresztą czasami niecierpliwość przekazujących – „kiedy ukaże się info o tym i o tym?” – jest zupełnie nieuzasadniona, bo w sumie po co pisać o jakimś spotkaniu z miesięcznym wyprzedzeniem? Może lepiej odczekać i puścić takie info na przykład na tydzień przed? Mniejsza szansa, że ktoś zapomni. W sumie mógłbym na Polterze już dziś wrzucić wieść o tym, że 20 czerwca 2012 w warszawskim Centrum Kultury Nowy Wspaniały Świat odbędzie się spotkanie poświęcone „Mausowi” zatytułowane „Dlaczego Maus Arta Spiegelmana?”, podczas którego komiks ten zostanie poddany analizie formalnej i funkcjonalnej – komiks w roli tragedii i kroniki. Tylko po co?

A współpraca w internetowym komiksowie jest możliwa i może być bezkolizyjna – Kuba Oleksak dla Poltera stworzył znakomity tekst – alfabet Wolverine’a. Przy tej okazji wpadłem na pomysł alfabetu Wilqa, bo temu tytułowi jak żadnemu innemu należy się taki słowny pomnik. Obiecuję Kubo, że ten temat zrealizujemy. I nie będzie to zapewne ostatnia tego typu współpraca.

Dominika Węcławek (która z komiksem wychodzi do szerokiego audytorium, pisząc o nim w wysokonakładowej prasie):

2011 był rokiem poszukiwania stabilizacji – zamiast wielkich premier, mnóstwo normalnych wydawnictw, zamiast wielkich gości, sporo zwyczajnie dobrych spotkań. A wszystko zaczęło się jak u Hitchcocka – od mocnego uderzenia. Na samym początku stycznia pojawił się kandydat do tytułu komiksu roku, czyli świetny „Pinokio” Winschlussa. Wraz z nim w moje ręce trafiła jedna z najlepszych antologii z nurtu rocznicowo-historycznego, czyli „Chopin. New Romantic”. Za sprawą tej kompilacji, wybuchła najbardziej chyba absurdalna afera medialna z komiksem w tle. O komiksach wreszcie mówiono w całym kraju, gorzej, że wyłącznie przez pryzmat źle odczytanej noweli Krzyśka Ostrowskiego. Całość przycichła równie szybko, jak gwałtownie wybuchła, a nam pozostał do dziś jedynie „cweloholokaust”, jako słowo-wytrych.

Potem jakby cała maszyna komiksowa straciła rozpęd, wydawcy wycofali się z salonów Empiku, a scena ze znacznie mniejszymi nakładami kolejnych albumów stała się niszą. Patrząc na tytuły, które miały premiery w tym roku brakuje takiej kumulacji dzieł „epickich”, „kultowych” i „klasycznych”, czy to źle? Niekoniecznie. Dążymy powoli do normalności, bo nie jest zdrową sytuacja, w której na 30 premier 28 to komiksowe kamienie milowe, którym nie wypada postawić mniej niż 5 gwiazdek na 6. Potrzebne jest też tło, pewne punkty odniesienia. I w tym roku siłą rzeczy budowało się to zaplecze, były komiksy zwyczajnie dobre, średniaki. Pojawiły się też publikacje kontrowersyjne i przeznaczone wyłącznie dla wąskiego grona odbiorców. Choćby „Szelki”, które mogłyby być znacznie lepsze, gdyby zrezygnować z eksponowania pewnych, „odczapowo” pojawiających się w fabule elementów na rzecz rozbudowy innych (ale wtedy nie byłby stuprocentowy Szyłak - coś za coś).

Cieszą takie premiery jak „Czasem”, czy „Fotostory”, ale jeszcze bardziej cieszą wydawnictwa pokroju MSZ-towego „Tymczasem” i „Złotych Pszczół”- tytułów, które wraz z publikacjami MPW zdejmują odium „komiksiku na zamówienie instytucji” (czytaj fuszerki, którą z zażenowaniem się ogląda). Dzięki Centrali mogliśmy też uzupełnić biblioteczki o komiksy spod znaku LGBT - „We Włoszech wszyscy są mężczyznami” oraz „Stuck Rubber Baby”.

Ale 2011 to także rok zeszytówek – do wyboru, do koloru: superbohaterskie, sensacyjne, satyryczne. Od „Drużyny Niesamowitych Cweli”, przez „Henryka Kaydana” i „Orła Białego” (na dzień dzisiejszy jeszcze nie trafił w moje ręce, ale autorzy silnie zaznaczyli w ostatnich tygodniach swoją obecność), po „Człowieka Bez Szyi”. Cieszy też ekspansja zinów i ziników. Dla jednych były takimi rakami na bezrybiu, a dla innych przynosiły powiew świeżości. Przykładowo obok elegancko przygotowanego „Deus Ex Machina”, pojawił się taki „ZSYP” leworęcznych... Zabawy było sporo, zaskoczenia też.

Co jeszcze? Warto w dwóch słowach przypomnieć premierę „Jeża Jerzego” (The Movie), nie przesadzałabym oczywiście z nazywaniem tego filmu epokowym, najlepszym obrazem komediowym od lat i tak dalej... Ale to ważne wydarzenie, solidna, godna podziwu robota animatorska i co ważniejsze eksportowana przy wszelkich możliwych festiwalowych okazjach – wiem bowiem, że chłopaki obwożą Jerzego po świecie, a głosy zza granicy, jeśli już się pojawiają, to pozytywne.

Dużo dobrego dzieje się teraz w internecie – niekoniecznie chodzi mi o pospolite ruszenie, jakie ma miejsce w sferze „cała Polska robi komiksy na śmiesznych zdjęciach z kapitanem Picardem” itp., raczej o popularność wśród niekomiksowego odbiorcy serii takich jak „Głosy w mojej głowie”, czy „Zuch próbuje rysować”.

Po takim roku mogę czekać na 2012 z optymizmem. Wiem, że wydawcom nie jest do śmiechu, a ci, którzy chcieliby w Polsce żyć z komiksu spoglądają nieraz z zazdrością na Trusta, który zawsze podkreśla, że to najfantastyczniejszy sposób zarabiania kokosów. Niemniej obserwuję dużą energię do działania, i sporo oddolnych, niezależnych inicjatyw, dzięki którym Polski Komiks to nie konające pod respiratorem warzywo.

Tomasz Pstrągowski (redaktor naczelny serwisu Komiksomania):

I co? Mam pisać kolejne akapity o tym, jak bardzo jestem zmęczony i rozczarowany? Niech będzie, w końcu i tak wszyscy kojarzą mnie, jako „tego, który narzeka i wszystko krytykuje”.

2011 to dla mnie rok kryzysu - o wiele głębszego, niż może się z pozoru wydawać. Rynek jest w olbrzymim dołku, komiksy zniknęły z Empików, więc dla mitycznego „normalnego czytelnika” praktycznie przestały istnieć. Wydawnictwa ledwie przędą, premier jest coraz mniej, a albumy są już tak drogie, że gdyby nie to, że na tym zarabiam, pewnie nawet ja przestałbym je kupować. Wiem, wiem: to niczyja wina (może poza Empikiem), sprawa jest skomplikowana - VAT, nakłady etc... Nie oskarżam, stwierdzam fakty.

Ale najgorsze jest to, że całe to zniechęcenie odbija się na wszystkich zaangażowanych - rysownikach, fanach i dziennikarzach. Nie inaczej jest ze mną - opuściłem w tym roku dwie duże imprezy, a w Łodzi bawiłem się przeciętnie. Mam dość tłumaczenia wszystkim, że komiksy nie są dla dzieci - afera wokół Chopina udowodniła, że nikt nie chce tego słuchać, bo kilku mądrych panów i tak powie swoje, a Monika Olejnik im przyklaśnie. Mam dość dobijania się do poważnych instytucji kulturalnych, bo i tak zazwyczaj kończy to się kolejnym komiksem o powstaniu warszawskim/wielkopolskim/śląskim (niepotrzebne skreślić), w najlepszym wypadku post-itami (wielki szacun dla ludzi, którzy podjęli wtedy wyzwanie). Mam dość wydawców, którym nie zależy na promocji - ja ich nawet rozumiem, zdaję sobie sprawę z wielkości rynku i zaangażowanych środków, ale wciąż nie mogę pogodzić się z tym, że dziennikarze poświęcający swój własny czas by pisać o komiksach traktowani są jak wrogowie (nie o mnie idzie). Mam dość środowiskowych dissów i jatek, przepychanek internetowych i upijania się na festiwalach. Ciągłego krytykanctwa i nieuprzejmości. A chyba najbardziej dość mam tego, że to codzienne smutne zapierniczanie nie jest już nawet przez nikogo doceniane. Jest w Polsce cały zastęp społeczników, którzy rysują, piszą, działają za darmo, tylko dlatego, że kochają komiksy, a ja mam wrażenie, że nikt o nich nie pamięta. A jeżeli już, to tylko po to, by ich zdissować (i znów, nie piszę o sobie, ja dostaję pensję).

Macieju Pałko, Dominiku Szcześniaku, Szymonie Holcmanie, Pawle Timofiejuku, Bartku Biedrzycki, Kingo Kuczyńska, Sylwio Kaźmierczak, Ojcze Rene, załogo Centrali, załogo Kolorowych Zeszytów, załogo Gildii Komiksu, załogo Alei Komiksu, załogo Poltera, Tomku Pastuszko i tak dalej (tych, których nie wymieniłem przepraszam)... Szacunek, serio.

Jedynym jasnym punktem tego roku jest dla mnie wysyp zinów - większość z nich jest na fatalnym poziomie, ale przynajmniej jest w nich coś ożywczego, jakiś dawno zapomniany, zbuntowany duch komiksowego undergroundu. Mam nadzieję, że ich twórcy nie zniechęcą się brakiem odzewu (z MFK wiem, że niektóre sprzedają się po 20-30 sztuk).

Co do mnie, to mogę napisać tylko, że robię swoje i nie zamierzam przestać. A dla tych, którzy spodziewali się klasycznego podsumowania:

Album roku: „Pinokio”
Polski album roku: „Scentia Occulta”
Zin roku: „Biceps” (mogę być nieobiektywny, bo do niego piszę, ale nie ukryję tego, że mi się podoba)
Artysta roku: Robert Sienicki (za „Scentię” i za „The Movie”)
Antybohater roku: Radosław Sikorski
Wtopa roku: „Konstrukt” i wszystko co z nim związane
Jasny punkt: działalność Centrali.

Michał Misztal (bloger, szef działu komiksowego w „Kofeinie”, piszący również dla Gildii i Alei):

Nie jestem osobą, która zajmuje się analizowaniem sytuacji polskiego rynku. Nie wiem, jak wygląda sprzedaż komiksów i jak długo pociągną poszczególne wydawnictwa, nie mam pojęcia, czy wydawanie kolorowych zeszytów jeszcze się opłaca. Dla mnie, z perspektywy zwykłego czytelnika, rok 2011 nie był rokiem kryzysu. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy przeczytałem całe mnóstwo dobrych rzeczy. Część z nich, według mnie wystarczająca część, miała swoją premierę już po 1 stycznia. Cała reszta jest nadrabianiem zaległości, a mam ich tak wiele, że nie nastąpi taki dzień, w którym obudzę się i stwierdzę, że nie ma dobrego komiksu do przeczytania, którego mógłbym kupić albo pożyczyć. Co z drugiej strony nie znaczy, że nie życzę rynkowi jak najlepiej.

Mocnym wejściem w 2011 rok okazał się „Pinokio” Winshlussa, rzecz rewelacyjna i nadal pozostająca w pamięci. Według mnie najlepszym albumem roku jest jednak „Mglisty Billy: Dar Ciemnowidzenia”. Pomimo przeważającej ilości nieprzychylnych recenzji, jakie czytałem, oraz poniekąd słusznego zarzutu, że to nie do końca komiks, Guillaume Bianco powalił mnie atmosferą panującą w jego historii. „Mglisty Billy” przypomina mi „Pinokia”, jeśli chodzi o rozmach i czarny humor, natomiast według mnie lepszy jest mały chłopiec, który próbuje przywrócić życie swojemu kotu. Album bawi, straszy, a momentami autentycznie chwyta za serce i bardzo żałuję, że nie jestem już dzieckiem, bo wtedy jego siła oddziaływania byłaby znacznie większa.

W tamtym roku po raz pierwszy pojechałem do Łodzi na MFK. Pomijając świetne spotkania ze znajomymi, przywiozłem stamtąd sporo nowych komiksów. O niektórych jeszcze nie pisałem (albo, z różnych powodów, nie napiszę w ogóle), ale na pewno warto je wymienić. To przede wszystkim „Czasem” Grzegorza Janusza i Marcina Podolca, „Diefenbach: Zanim wzejdzie świt” Benedykta Szneidera, zbiór „The Ziniols”, katalog „Silence” oraz „The Lonely Matador” Jay`a Wrighta. Nie każda z wymienionych pozycji jest dla wszystkich, ale każdą z nich polecam.

Jeśli chodzi o ziny (które, swoją drogą, wracają do łask), zdecydowanie wygrywa „Deus ex Machina”. Każdy z dwóch numerów mógłby uchodzić za profesjonalny magazyn komiksowy w oryginalnej formie. Czekam na kolejne wydania z nadzieją, że znajdę w nich więcej tradycyjnych komiksów, a mniej ilustracji. Cieszą dobre rzeczy w magazynie „Biceps”, choć mój entuzjazm jest mniejszy, niż w przypadku pozostałych publikacji ATY „La Masakry” i „Szkicownika”. Czekam na „Triceps” i liczę na powiew świeżości. Oczywiście smuci koniec „Kartonu”. A kiedy mowa o smutku, martwi także to, że nie wyszło z „Konstruktem”.

Na żadną serię publikowaną w Polsce nie czekam z taką niecierpliwością, jak na kolejny tom „Pluto”. Regularnie kupuję też genialne „Fistaszki” oraz „Żywe trupy”, choć obawiam się, że już od kilku tomów Robert Kirkman nie ma już wielkich możliwości zaskakiwania czytelnika. Obym się mylił. A przy okazji, niech ktoś wyda u nas „Invincible” Kirkmana, o ile w ogóle może się to komuś opłacić.

Z komiksów zagranicznych jestem nadal zafascynowany serią „Scalped”. To naprawdę najlepsza rzecz, jaką czytałem od lat, bijąca na głowę większość opowieści, które uznaję za rewelacyjne. Bardzo żałuję, że nikt nie wydaje jej u nas. O scenariuszach Jasona Aarona napisałem już bardzo wiele dobrego i ani jedno słowo nie było przesadzone. Ujmę to tak: niecierpliwe czekanie na kolejne tomy „Pluto” jest niczym w porównaniu z czekaniem na kolejne wydania zbiorcze „Scalped” i przygnębieniem z powodu faktu, że do końca zostały już tylko dwa trejdy. Bierzcie w ciemno, bo to po prostu genialny komiks.

Pozostałe wydane u nas rzeczy, o których warto wspomnieć, to „Kraken”, „Café Budapeszt”, „Wybryki Xinophixeroxa”, „Uzumaki”, „Pozdrowienia z Serbii”, kontynuacja „Blera”, „Lincoln” i „Wilq Superbohater: 5678”. Może nie są sobie równe i nie każdy z nich zasługuje na najwyższą pochwałę, ale z pewnością powinny zostać wymienione. Choćby dlatego, że utkwiły mi w pamięci. Nie muszę szperać w notatkach ani przeszukiwać półek, żeby sobie o nich przypomnieć. A to już coś.

Nawet biorąc pod uwagę jedynie wyżej wymienione komiksy muszę uznać, że rok 2011 był dobry. A jest jeszcze mnóstwo innych opowieści, które nie miały premiery ostatnio, ale w 2011 dałem radę je nadrobić. I te rzeczy bardzo często czynią ten rok jeszcze lepszym, bo jako zwykły czytelnik, pragnący jedynie czytać dobre historie, nie zwracam aż takiej uwagi na datę premiery danego komiksu. Dla mnie wystarczający jest fakt, że w minionym roku przeczytałem naprawdę wiele świetnych opowieści obrazkowych i dzięki temu będę go bardzo dobrze wspominał. I najważniejsze: był lepszy, niż ten poprzedni. Obyśmy wszyscy mogli napisać to samo za dwanaście miesięcy.

#937 - Rok 2011 zdaniem krytyków (część pierwsza)

2012-01-03T21:26:00.002+01:00

Po raz pierwszy w cyklu naszych starorocznych podsumowań oddajemy głos tym, którzy o komiksie przede wszystkim piszą. Krytycy, recenzenci, redaktorzy dokonują rozrachunków z mijającym 2011 rokiem. W pierwszej części gościmy Przemka Pawełka, Macieja Reputakowskiego, Jakuba Sytego, Mikołaja Ratkę i Jacka Jastrzębskiego, a już jutro pojawi się kolejna porcja głosów w tym temacie autorstwa Dominiki Węcławek, Tomasza Pstrągowskiego, Michała Misztala i Jakuba Jankowskiego.

Przemek Pawełek (koneser komiksowych smakołyków, jako dziennikarz okazyjnie o komiksach mówiący):

Nie wiem, kto tak naprawdę odpowiada za zabicie polskiego komiksu, ale należy mu się chyba medal. Zacytuję tu (pewnie nie ja jedyny) Szymona Holcmana: jest zajebiście. To nie myślenie życzeniowe, nie przymykanie oczu, tylko fakt, z którym na pewnych płaszczyznach trudno polemizować. Rok 2011 dał mi sporo komiksowych powodów do zadowolenia.

Po pierwsze – to mocny rok, jeśli chodzi o premiery polskich autorów, zarówno jeśli chodzi o ilość, jak i poziom. „Rewolucje #6: Na morzu” Skutnika i Szyłaka to kapitalna konstrukcja prostej w sumie opowiastki, która zmusiła mnie do przeczytania tego komiksu trzy razy. Jest czego się dopatrywać. „Diefenbach” Szneidera zniszczył mnie paroma planszami (zwłaszcza splaszowa strona z pejzażem robi wrażenie), ujął klimatem. „Czasem” Janusza i Podolca zaskoczyło stylem i tempem, w jakim rozwija się autor strony wizualnej dzieła. „La Masakra”… No cóż, to masakra i tyle, nic do dodania, rżałem ostro. „Scientia Occulta” nie urwała mi tyłka, ale to przyjemny, a co najważniejsze – fajnie narysowany komiks. Zapoznałem się w końcu z „Blerem” i podoba mi się to, co robi Rafał Szłapa. Czekam na finał. Wojtek Stefaniec skończył w końcu szyłakowe „Szelki”, ziniolowcy wydali best-offa, a „Osiedle Swoboda” doczekało się zasłużonego - pierwszego jak na razie - dodruku. Do tego Przemo wydał nowy album…

Mijający rok to też mocne uderzenie szarej (a w sumie to dość barwnej jednak) strefy wydawców niezależnych, samodzielnych, ziniarzy, kserarzy i im podobnych. Saga „Henryk Kaydan”, dorobiła się przyległości, do obiegu wrócił Fil, wciągając do zabawy swoich kolegów, od Dolnej Półki - która ciągnie i „Kolektyw” i „Człowieka Bez Szyi” – pączkują poboczne projekty autorów, bicepsiarze atakują z „Tricepsem”, Dębski wydaje „Duże ilości psów naraz”, które stały się przerastającym mnie fenomenem, mnożą się nowe publikacje. Czuć to było na BFK, ale to, co działo się w temacie własnych inicjatyw wydawniczych na MFK(iG) było już trudne do ogarnięcia. Tam „Hałabała”, tu kolejne „Nienawidzę Ludzi” i „Deus Ex Machina”, Godai łazi i sprzedaje swoją broszurkę z wywiadami, a przy następnym stoliku stos makulatury z kolejnymi tytułami, z których połowa mi nic (jeszcze) nie mówi. No i wybornie, może nie ma „Jeju”, w akcji zaginął „Maszin”, podobnie „Karton”, ale dalej jest oddolne ciśnienie i są osoby, którym się chce. I jest ich chyba coraz więcej.

Festiwale. W skrócie napiszę tylko, że nie pamiętam już, kiedy ostatnio było tylu faktycznie mnie jarających gości z zagranicy. Reszta po staremu. Tylko i aż.

Oczywiście nie mam różowych okularów i widzę problemy. Że Empik tnie wydawców w przysłowiowego człona, nie tylko komiksowych zresztą. Że Egmont dalej wydaje najwięcej, ale 80% oferty stanowią Kaczory, Asterixy, Thorgale i Gwiezdne Wojny. Że nowy „Funky Koval” co najmniej zawodzi i dalej nie ma o nim filmu. Że dalej jesteśmy wesolutkim gettem, które radośnie bawi się we własnym towarzystwie, a którym nikt niemal poza nami nie jest zainteresowany, o ile nie pieprznie szopka z Chopinem. Że Chopin właśnie , który mimo wszystko może zrobił coś dobrego komunikatem „komiks nie musi być dla dzieci”. Że komiks bękartem kultury, i tak dalej. Ale z drugiej strony - ten rok to dla mnie właśnie rok pewnej mobilizacji. „Sceny z życia murarza”, „Wiedźmin” – wymieniać można jeszcze pewnie długo. Z faktem, że komiks w 500 czy 800 egzemplarzach to smutna norma, a grono fanów nie chce się jednak powiększyć, pozostaje się już tylko pogodzić, żeby żałoba nie przesłoniła innych ważnych rzeczy. A jest co obserwować.

Powoli dokonuje się zmiana warty. Młodzi autorzy ogorzali, częściowo zakorzenili się już na ryneczku, świeżaki chcą tworzyć, być wydawanymi albo wydawać samemu. Chcą coś robić, a zawód i zrażenie się twardymi regułami wolnego rynku jest jeszcze przed nimi. Wczorajszym „autorom młodego pokolenia” przybyło latek, przeszło emo, pogodzili się z tym, że z tego hobby wyżyć się nie da, a nawet trzeba do niego dołożyć czasem. W końcu sztuka wymaga poświęceń, więc dalej robią swoje, stając się „pokoleniem średnim”.

2011 to dla mnie – dobijam już do końca – rok pewnej symbolicznej sceny, mówiącej sporo o mocnym wejściu młodszego pokolenia. Nie chodzi mi bynajmniej o radość Belego i Okólskiego, odbierających w Łodzi nagrodę publiczności, a o sytuację bardziej kameralną. W trakcie BFKowej bitwy komiksowej, którą miałem przyjemność prowadzić, mazaki na własne życzenie skrzyżowali Mateusz Skutnik, czyli reprezentant starej gwardii, i Igor Wolski, jako młody-gniewny. Obaj starli się w tej samej kategorii wagowej. Pojedynek był dość wyrównany, wygrał jednak Mateusz. Wymowa tamtej scenki była jak dla mnie dość oczywista: „już niedługo przekażemy Wam pałeczkę w tej sztafecie - może wcześniej, może później, ale na pewno jeszcze nie teraz”. Bądźmy uważni. Obserwujmy. Cholera wie, co przyniesie nam na polu komiksu rok 2012.

Maciej Reputakowski (były rednacz komiksowego Poltera, obecnie nadredaktor Poltergeista):

Dla mnie rok 2011 był rokiem lekkiego zdystansowania się do komiksowa. Lekkiego, bo i tak każdy dzień zaczynam od sprawdzenia, co w piłce nożnej i komiksach piszczy. Ale na tyle mocnego, by choć trochę spojrzeć na radości i smutki komiksiarzy z dystansu statystycznego zjadacza kultury.

Konkluzja jest smutna albo wesoła – zależy, jak na to spojrzeć.

Smutna, bo komiksowo tak jak nikogo nie obchodziło (pomijam aferę z Chopinem, bo komiksowe podłoże nie miało w niej w zasadzie żadnego znaczenia), tak nie obchodzi. Problemy wydawców odbijają się echem w niszy, ale szumu poza nią nie robią. Walka z Empikiem stała się głośna dopiero wtedy, gdy rozkręcono parę sieciowych akcji i zainteresowały się nią ogólnopolskie media.

Wesoła, bo wciąż ukazuje się wiele świetnych komiksów. Zaletą polskiego rynku zawsze była selekcja materiału, dzięki czemu dostawaliśmy mnóstwo świetnych pozycji, śmietankę tego, co ukazuje się za granicą. I to się nie zmieniło. Być może komiksów jest ogólnie mniej, a ceny wielu z nich zmuszają do zaciągania pożyczek pod zastaw mieszkania. Ale i tak na koniec roku zorientowałem się, że mam do nadrobienia z dwadzieścia tytułów, w tym kilka „musisz-mieciów”. Jest o co prosić rodzinę pod choinkę.

Jacek Jastrzębski (o komiksie pisze na Alei Komiksu, jeden z tercetu tworzącego wydawnictwo ATY):

To był szybki komiksowy rok. Mam nawet wrażenie, że deko za szybki.

Zacznijmy od większych imprez komiksowych. 2011 to drugi z kolei rok, gdy starałem się odwiedzić wszystkie większe imprezy w Polsce (nie udało mi się dojechać na LeSzKa). Niestety, dało się zauważyć mniejszą frekwencję na większości z nich. Wyjątkiem jest Bałtycki Festiwal Komiksu, który ściągnął więcej odwiedzających z powodu gwiazdy tego festiwalu (Bisley). Mam też wrażenie, że tegoroczny MFKiG miał więcej odwiedzających, przynajmniej tych w rejonie giełdy.

Zauważalna jest też mniejsza ilość komiksowych premier dużych wydawnictw. Na pewno nie jest to zbyt pozytywne zjawisko, bo świadczy o delikatnym osłabieniu rynku, ale powoduje wysyp zinów. Pojawia się więcej publikacji polskich autorów, czasami zupełnie nie nieznanych, potrafiących zaskoczyć negatywnie, jak i pozytywnie. Takim pozytywnym zaskoczeniem jest Sławomir Lewandowski, debiutant roku. Człowiek znikąd, nie udzielający się w środowisku, który sam postanowił wydać swoje komiksy. Jego prace naprawdę zaskakują w jak najbardziej pozytywnym znaczeniu. Scenariusz większości z nich jest mocno porypany, ale nie w wulgarny, czy prostacki sposób.

Z rzeczy mniej przyjemnych jeszcze w 2011 roku walnęła informacja, że siódmy numer „Kartonu” będzie ostatnim. Straszliwie szkoda. Liczę, że kilka z serii pojawiających się w tym periodyku pojawi się w innych publikacjach. Poza tym brakowało mi magazynu, który przejąłby schedę po „Ziniolu” jeżeli chodzi o publicystykę komiksową. Owszem w „Bicepsie” troszkę się jej ukazuje, ale jak dla mnie, to deko za mało. Boli również zakończenie działalności serwisu Wrak.pl. Szkoda. Ale cieszy fakt, że Jarek Obważanek nie wycofał się całkowicie z komiksowa.

Z rzeczy dotyczących bezpośrednio mnie, uważam 2011 rok za bardzo dobry. Oficyna ATY której poświęcam część swojego czasu wydała w tym roku cztery komiksowe pozycje. Byłoby pięć, ale z powodu problemów z drukarnią musieliśmy przesunąć premierę pierwszego „Tricepsa” na 2012. Aż dwie („Szkicownik” i „La Masakra”) dostały się do plebiscytu „Komiks Roku”, co już samo w sobie jest bardzo pozytywne.

Podsumowując rok 2011 nie był wybitny, ale był bardzo dobry. Czekam jednakowoż z niecierpliwością na kolejny.

Jakub Syty (jeden z redaktorów Kazetu, prowadzący również blog poświęcony Thorgalowi):

Mam wrażenie, że rok 2011 nie zasypał mnie tak wieloma komiksami, jak bywało w latach ubiegłych, ale mimo wszystko na moje półki trafiło sporo dobrych tytułów. Czytelnik wciąż ma do wyboru różnorodne pozycje, a wiele z nich aspiruje do zajęcia nobilitujących miejsc na podium różnych rankingów i podsumowań. Mimo wszystko ułożenia osobistego topu zaniechałem.

Największą przyjemność sprawiło mi w tym roku czytanie komiksowych seriali – przede wszystkim „Żywych trupów” czy „Pluto”. Dlatego podoba mi się zwrócenie uwagi niektórych wydawców na europejską pulpę, bo można w niej znaleźć dużo dobrego materiału. Zaproponowane w drugiej połowie roku „Lincoln” czy „Long John Silver” to serie warte uwagi dla tych, którzy chcą się dobrze rozerwać przy lekturze, czego niestety nie mogę już powiedzieć o komiksach z „Fantasy Komiks”, choć nieustannie kibicując temu projektowi.

Koniec roku ucieszył mnie podwójną dawką kontynuacji mojej ulubionej serii – „Thorgala”. W ogóle, w tym roku postanowiłem zabrać się za to, co lubię najbardziej i wystartowałem z blogiem poświęconym thorgalowemu uniwersum. Rozwój serii o kolejne cykle przedstawia pewną prawdę – zdecydowanie mniej kosztuje utrzymanie przy sobie starego klienta, niż zdobycie nowego, więc mniejszym ryzykiem wydawniczym jest spin-off znanej marki, niż zupełnie nowy tytuł. Zwiększając liczbę albumów ukazujących się pod znanym szyldem, zarówno oficyna Le Lombard (w przypadku „Thorgala”), czy Dargaud (w przypadku „XIII”, której seria główna doczekała się kontynuacji, obok rozwijającego się cyklu pobocznego „XIII Mystery”), trzyma przy sobie stałą grupę wiernych odbiorców.

Wydaje mi się, że o ile pojedyncze komiksy (niech to będą nawet bezsprzeczne hity, a pierwszy taki pojawił się już na samym początku roku – „Pinokio”) mają to do siebie, że rozbłyskują na scenie na jakiś moment i potem naturalną koleją rzeczy medialnie przygasają (wyczerpuje się również ich nakład, ku wielkiej uciesze wydawców), o sile rynku decydują publikowane serie, bo pojedynczy komiks można kupić okazyjnie. Często można sobie na niego pozwolić pomimo wysokiej ceny, pasuje nawet na prezent, ale to przywiązanie czytelników do serii zadecyduje, czy wydawca będzie czuł się pewnie na scenie wydawniczej. Szczególnie w gorszych czasach.

Z tego, co można było zaobserwować w ostatnich dwunastu miesiącach, wydawcy nie czuli się najpewniej, na co wpływ miał nie tylko demonizowany VAT, ale niestety działalność sieci Empik. A poza tym, szeroko rozumiany kryzys. Wystarczy spojrzeć na giganta. Egmont postawił na pewniaki – czeka na „Thorgala”, wznawia „Asteriksa” i eksploruje uniwersum „Star Wars”, zamiast kontynuować chociażby „Largo Wincha” (zdawałoby się markę uznaną na Zachodzie, pisaną przez świetnego scenarzystę, zaproponowaną polskiemu czytelnikowi w przystępnej objętościowo i cenowo formie) czy „Baśnie” (analogicznie, dobrze sprzedającą się za Oceanem serię, obsypaną licznymi nagrodami). Zakończenie projektu wydania całości „Przygód Tintina” można w zasadzie zawdzięczać premierze filmu opartego na serii Hergégo.

Jak to zwykle bywa, kiedy rynek nie chłonie importowanych produktów, lepiej na tym wychodzą produkty rodzime. Stąd przy ogólnym zwolnieniu, niemała ilość publikacji polskich twórców. I to nie tylko twórców wspieranych marką przez obracające większymi pieniędzmi wydawnictwa, ale szukających dla siebie miejsca w publikacjach zinowych. Mnie szczególnie ucieszyły kolejne „Rewolucje”. Jeśli Mateusz Skutnik faktycznie chce wydawać jeden album swojej sztandarowej serii każdego roku – to świetnie. A jeśli obok tego na półce księgarskiej jest miejsce dla „Henryka Kaydana” – tym lepiej. Na pozycje pokroju „Czasem” zawsze i wszędzie znajdzie się chętny.

W perspektywie roku cieszy mnie to, że pomimo medialnego szumu wokół „Chopin. New Romantic”, Kulturze Gniewu udało się przygotować „Tymczasem” – album, który, w moim odczuciu, dużo lepiej pokazuje, w jaki sposób komiks może służyć do promocji. Wydanie tych dwóch pozycji w pewien sposób spina dla mnie mijający rok. Szkoda, że media nie znajdą faktu wydania albumu Janusza i Truścińskiego godnym przybliżenia milionom Polaków.

Na całe szczęście próby dotarcia z komiksem do szerszej publiki były w tym roku liczne. Myślę, że dodatek lokalny w formie komiksu w katowickiej „Gazecie Wyborczej” jest tego doskonałym przykładem. Pokazuje też, że siła leży w inicjatywach lokalnych. Aktywna w wymiarze lokalnym jest bez wątpienia ekipa „Ziniola” i mnie przyprawia mnie o uśmiech satysfakcji fakt, że w mieście, w którym mieszkam (Lublin), komiks zaczyna coraz częściej pojawiać się w świadomości ludzi, jako pełnoprawna forma komunikacji, niekoniecznie, jako nie wiadomo jaka forma sztuki.

Jeżeli czegoś dziś mi brakuje w polskim komiksowym internecie, to jest Komiksowej Agencji Prasowej Wrak. Jest mi szczerze przykro, bo śledziłem newsy przygotowywane przez Jarka Obważanka od samego początku działalności jego autorskiej strony. Korzystając z danej mi okazji - myślę, że w imieniu wielu czytających te słowa - wielkie dzięki za ten ogromy wysiłek włożony, Jarku!

Patrząc z optymizmem w przyszłość, w 2012 chciałbym móc przeczytać nie mniejszą ilość dobrych komiksów. Pierwsze zapowiedzi pozwalają mi wierzyć, że jest szansa, by postawić na półce pozycje, do których z przyjemnością będę wracał. Czekam również na miłe zaskoczenia. Dobry polski album o piłce nożnej wydany w okolicach finałów UEFA EURO 2012 byłby dla mnie największą frajdą! Fajnie byłoby móc zajrzeć do nowej „Skargi utraconych ziem” czy do komiksów Mariniego – dobrych czytadeł z Zachodu nigdy za wiele.

Mikołaj Ratka (redaktor magazynu Kazet, nadzorujący obecnie prace nad antologią gliwicką):

Gdyby kolejne lata oceniać na podstawie ilości festiwali, pseudofestiwali, komiksowych spotkań i wydarzeń okołokomiksowych, mijający rok byłby pewnie dotychczas najlepszym. Rosnąca rokrocznie liczba imprez nie przekłada się niestety na poprawę sytuacji komiksu w Polsce. Komiks jest w odwrocie i nie mam na myśli jedynie empikowych półek. Za „krok wstecz” uważam aferę wokół antologii „Chopin New Romantic”. Histeryczna reakcja mediów, żenujące wypowiedzi polityków i wielu ludzi świata kultury, groźby spalenia nakładu – to wszystko robiło wrażenie. I chociaż temat przebrzmiał, szkoda, że konsekwencji za bezmyślność i nierzetelność nie ponieśli inicjatorzy afery i dziennikarze, a po raz kolejny de facto oberwał komiks. Najwidoczniej, raz na jakiś czas ktoś nam musi boleśnie przypomnieć, że kwestia postrzegania historii obrazkowych nie zmienia się od lat i nieprędko się zmieni.

Zostawiając ten temat za sobą, przechodzę do publikacji, bo tych interesujących na polskim rynku, jak co roku ukazało się sporo. Uwadze czytelników polecam przede wszystkim komiksy z wydawnictwa Post – znakomitego „Mglistego Billy'ego” i kolejną odsłonę przygód „Corto Maltese” – oraz Centrali – wyśmienicie wydanego „Matadora” oraz „Stuck Rubber Baby”. Warto sięgnąć po „Zeszyty komiksowe”, z każdym numerem coraz lepsze i ładniejsze. Mówiąc o najlepszych komiksach roku 2011 nie sposób nie wymienić „Pinokia” od Kultury Gniewu (mimo iż wydany został w grudniu 2010 roku) oraz dwóch kolejnych tomów „Fistaszków” wydanych przez Naszą Księgarnię. Z pozycji zagranicznych zawsze chętnie polecę mojego ulubionego Jasona, chociaż tym razem, w „Isle of 100 000 graves” wydaje się być w nieco słabszej formie. Na komiksowe wydarzenie roku prawdopodobnie wyrośnie „Habibi” Thompsona, ale z pełnym przekonaniem będę mógł to stwierdzić dopiero po lekturze. Najlepszy komiks, jaki mogłem przeczytać w tym roku to jednak „El invierno del dibujante”. Autorem jest, znany również u nas, Paco Roca. Jego najnowsza opowieść w rodzinnej Hiszpanii od razu została okrzyknięta arcydziełem. Komiks opowiada o oficynie Bruguera i rysownikach tworzących dla niej w epoce frankizmu. Największą zaletą pozycji jest wielowątkowa fabuła i złożona konstrukcja, które dają się interpretować na wiele sposobów. Kwestią czasu jest, kiedy komiks będzie można przeczytać w języku francuskim i angielskim. A może też i po polsku?

#936 - W ostatniej chwili

2012-01-02T22:50:00.001+01:00

W piątkowe popołudnie swoją oficjalną premierę miał film dokumentalny Mateusza Szlachtycza i Szymona Holcmana „W ostatniej chwili”. Trwający prawie godzinę obraz opowiadał o polskim komiksie z czasów PRL`u, głównie za pomocą ust artystów go tworzących. W tej roli wystąpili między innymi Janusz Christa, Tadeusz Baranowski, Papcio Chmiel, Szarlota Pawel, Tadeusz Raczkiewicz, Bogusław Polch czy Grzegorz Rosiński. Ich wypowiedzi były uzupełnianie opiniami zgłębiających ten temat akademików Adama Ruska i mianowanego „komiksologiem” Jerzego Szyłaka.

Swoje pięć groszy wtrącił również Przemysław Truściński i jego obecność, jako osoby kojarzonej z polskim komiksem w kręgach medialnych, potrafię doskonale zrozumieć. To, czym mi się ona podoba czy nie, czy Trust ma coś ciekawego do powiedzenia, czy wręcz przeciwnie – to rzecz o której można dyskutować. Zabrakło mi kogoś, kto wystąpiłby w zastępstwie Wróblewskiego – widziałem, że Maciej Jasiński pomagał w pracy nad filmem, więc chyba on byłby najlepszym kandydatem do roli swoistego dublera mistrza z Bydgoszczy. Może warto było również zaprosić Leszka Kaczanowskiego z Ongrysa, który jako jeden z największym znawców tematu, z pewnością miałby coś ciekawego do dodania.

Nie sposób nie podpisać się pod tym, co o „W ostatniej chwili” napisał Śledziu po przedpremierowym pokazie w stolicy – film jest zdecydowanie za krótki. Nawet pozostając przy dość powierzchownym ujęciu tematu interesującego materiału komiksowego z rzeczonego okresu spokojnie starczyłoby na kolejną godzinę, a może i więcej. Pomijając warstwę merytoryczną, bo nie przypuszczam, że dla fanów komiksów film Szlachtycza i Holcmana odkrywał nieznane fakty z dziejów historyjek obrazkowych w naszym kraju (choć skłamałbym, gdybym napisałem, że niczego nowego się nie dowiedziałem), bardzo miło było zobaczyć kadry i dymki w roli głównej na antenie publicznej telewizji. Oczywiście, nie mam złudzeń, że „W ostatniej chwili” przyczyni się do zbawienia rynku komiksowego. Jeden telewizyjny program nie przypomni o istnieniu komiksów, jakimś uśpionym miłośnikom Tytusa czy Kokosza, którzy zaraz polecą do Empiku po swoje ulubione komiksy albo zaczną buszować po sieci w poszukiwaniu informacji o nowych przygodach Thorgala. Niemniej oglądając Szyłaka opowiadającego o potrzebie komiksu w PRL`u czy śmiejąc się z anegdot Chemielewskiego było mi jakoś miło. Czułem się w jakiś sposób dumny, trochę na zasadzie „patrzcie, o komiksie w telewizji mówią!”. Sądzę, że nie tylko ja, ale i całe środowisko potrzebuje takiego dopieszczenia. Szczególnie po tym bolesnym roku naznaczonym rożnymi utarczkami tokijskimi, post-itowi czy kongresowymi.

„W ostatniej chwili” miało kilka mocnych scen. Historyjka o próbach poderwania Papcia Chmiela mnie rozczuliła, a Szarlota Pawel opowiadająca o realiach życia i pracowania w PRL`a znakomicie odbrązowiła kolejny narodowym mit, że za komuny żyliśmy w państwie policyjnym i trzeba było nie lada heroizmu, aby przetrwać każdy kolejny dzień. A już sama postać Janusza Chrusty zasługuje na osobny dokument – najlepiej taki, w którym będzie siedział w swoim pokoju, palił jeden papieros za drugim (i pewnie popijał coś mocniejszego) opowiadając o sobie i swojej pracy. Dopiero widząc ojca Kajtka i Koka na ekranie naprawdę odczułem jego brak. I dobrze, że on, jak i inni twórcy, którym już bliżej do komiksowej emerytury, zostali utrwalenie na celuloidowej taśmie.

Holcman i Szlachtycz spięli utwór wypowiedziami Stanisława Barańczaka na temat sztuki obrazkowej PRL`u, wprowadzając bardzo interesujący dyskurs z założeniami sztuki komiksowej Polski ludowej i jej realizacją. Obnażono miałkość i propagandowość klasyków (podpierając się klasykiem również), dokonano krytycznego oglądu, pozbawionego sentymentu. Dzięki temu „W ostatniej chwili” nie jest tylko fanowską laurką, ale naprawdę bardzo wartościowym dokumentem. Barańczakowa narracja powinna pobudzić dyskusję w naszym komiksowie właśnie i zachęcić do spojrzenia na komiksy zdejmując różowe okulary. Bez tupania nóżką i dziecinnego upierania się, że komiks skrzący się kiczem i tandetą, nasączony tanią propagandą, to sztuka (w pewnym tego słowa rozumieniu). Wbrew temu, co mówią niektórzy zakochani w Baranaowskim, Bilalu, Breyfogle`u czy Bisley`u (że ograniczę się tylko do literki B).

#935 - Noworoczny Trans-Atlantyk 169

2012-01-01T23:59:00.001+01:00

Geoff Johns o powrocie Sinestra do uniformu Green Lanterna myślał już od dłuższego czasu. I nie wygląda na to, że jeden z największych Latarników szybko miał się pozbyć swojego nowego-starego zielonego mundurka - a przynajmniej, dopóki wraz z Halem Jordanem nie oczyści rodzimego Korugaru z członków żółtego Korpusu swojego imienia. Wykorzystanie Sinestra przez Johnsa ma być pomocne do jego powrotu do "mniejszych" historii. Z zmniejszoną obsadą, skupionych na poszczególnych postaciach i dynamice ich wzajemnych relacji. A co, jeśli nie pozbawiony pierścienia Hal i sparowanie go z wracającym do chwały Sinestrem byłoby lepszym materiałem dla takich fabuł? Ale wieloletni scenarzysta tytułów zielonej linii nie zapomina również o rozwijaniu mitologii GL. Już w numerze siódmym wyjaśni przynajmniej kilka sekretów Indigo Tribe, najbardziej tajemniczego z korpusów, pokazując ich związki z Abinem Surem w historii zatytułowanej "The Secret of The Indigo Tribe". Oprócz tego Johns chce pokazać "trzecią opcję" Strażników wszechświata - po nieudanym eksperymencie z Manhunters i trwającym wciąż projekcie Korpusu Zielonych Latarni ma pojawić się nowy pomysł na policję strzegącą pokoju we wszechświecie.

Pomimo skończenia 89 roku życia Stan Lee wcale nie zamierza wybierać się na komiksową emeryturę! Na potrzeby nowego projektu wydawnictwa Liquid Comics wykreował Chakrę - indyjskiego superbohatera. Wraz z lokalnymi artystami stworzył markę na potrzeby tamtejszego rynku, która pojawi się na cyfrowej platformie "Graphic India". Kolejnym "synem" Stana jest nastolatek Raju Rai, technologiczny geniusz mieszkający w Mumbaju. Próbujący za pomocą nauki odkryć sekrety ludzkiego ciała, Raju tworzy specjalny kostium, który pozwala mu na uruchomienie mistycznych czakr, za pomocą których uwolni nadludzkie umiejętności. Komiks zapowiada się na klasyczną superbohaterską przygodę większą niż życie osadzoną w indyjskiej scenerii, będącej konglomeratem nowoczesności i tradycji. Pierwszy przygody Raja w serii zatytułowanej "Chakra the Invincible" ukażą się w kwietniu.

Wspominałem o tym wcześniej, ale dopiero teraz odejście Bryana Hitcha z Marvela zostało oficjalnie potwierdzone. Artysta, który przez prawie 10 lat pracował dla Domu Pomysłów, zaczynając swoją przygodę od fantastycznego runu w "Ultimates" w 2002 roku i dorobił się statusu jednego z najlepszych w tej branży. Teraz Hitch prawdopodobnie skupi się na realizacji własnych, autorskich projektów, być może wspólnie z Markiem Millarem. Co to będzie - dowiemy się 3 stycznia. Pozostaje jeszcze pytanie - co z historią "Age of Ultron"/"Ultron War", której przedsmak zaprezentowano w "Avengers #12.1", a potem przedrukowano "Point One"? Jej scenarzysta Brian M. Bendis zapewnia, że przed swoim odejściem Hitch zakończył rysowanie swojej części tego komiksu. I, podobno, naprawdę w wielkim stylu pożegnał się z wydawnictwem.

Wszyscy już chyba przywykli do ciągnących się latami procesów o prawa do komiksowych postaci. Twórcy niektórych bohaterów, widząc, że da się zarobić trochę grosza na prawach do ich filmowych adaptacji, próbują na drodze sądowej podważyć ważność sprytnie skonstruowanych przez wydawców umów, na mocy których prawa do takich ikon jak Batman, Superman czy Spider-Man należą (w różnych stopniu) do majorsów. Na razie to Marvel czy DC z takich potyczek wychodzą zwycięsko - nie inaczej było w przypadku pozwu Gary`ego Friedricha, współtwórcy postaci Ghost Ridera. Po trwającej od 2007 roku batalii sąd federalny oddalił jego roszczenia, zwracając uwagę, że sam Friderich zrzekł się praw do Ducha Zemsty (dwukrotnie zresztą - w 1971 i 1978 roku) w zamian za możliwość bardziej swobodnej współpracy z wydawcą. Friderich utrzymywał, że prawa do GR wróciły do niego w 2001 roku i chciał coś uszczknąć z filmowego tortu.

Choć w Nowej 52 nie brakuje występów gościnnych, to w DCU nie było jeszcze żadnego regularnego crossovera, w klasycznym rozumieniu tego terminu, jako skrzyżowania się dwóch komiksowych tytułów. Ale już w styczniu dojdzie do premierowego crossa, w którym Frankenstein, Agent of S.H.A.D.E. zmierzy się z O.M.A.C.`iem. Koncepcja wydaje się dość prosta, ale logiczna - to pojedynek potwora z potworem. Dan DiDio zapewnia, że od tej pory w DCU będzie miejsce jedynie dla przemyślanych crossoverów. Fabuła jest równie prosta - tajna organizacja Checkmate ściga O.M.A.C.`a i prosi agencję S.H.A.D.E. o pomoc, więc ci wysyłają swojego najlepszego agenta, czyli Frankensteina. Historia rozpocznie się w piątych numerach obu serii i poznamy ją dwóch punktów widzenia. Scenarzyści DiDio, Keith Giffen i Jeff Lemire zapewniają, że historia nie ograniczy się jedynie do jednej, wielkiej bijatyki. Niemniej pytanie pozostaje - kto wyjdzie zwycięsko z tego pojedynku?

#934 - Sylwestrowy Komix-Express 120

2011-12-31T21:00:00.014+01:00

Witam serdecznie w ostatnim tegorocznym wydaniu Komix-Expressu. W tej chwili się pewnie dokazujecie na sylwestrowych imprezach wszelakiego rodzaju, ale my niestrudzenie przeczesujemy sieć w poszukiwaniu najciekawszych komiksowych newsów. Zatem zapnijcie pasy, bo zaraz będzie gorąco. Oto wydawnictwo Timof i cisi wspólnicy, w którego skład wchodzą Timof comics, Mroja Press i Dolna półka, przebiło zeszłotygodniowe zapowiedzi Egmontu. Ba, nie przebiło a pobiło w pierwszej rundzie. Konkurencja dostała kilka naprawdę sporych strzałów z armaty. Timof wyciągnął ogromną kolubrynę a nawet dwie, bo takim mianem trzeba nazwać dwa ogromne tomiszcza, które pojawią się już w pierwszej połowie roku na księgarskich półkach. (KC)

Napisałem księgarskich półkach? Haha, niestety się pomyliłem. Komiks zszedł do podziemia i jest dostępny głównie w sklepach specjalistycznych. Empik to melodia przeszłości a jestem ciekaw jakim cudem albumy "Robot..." i "Mistrz i Małgorzata" "praktycznie się już wyprzedały i trafiły głównie do niekomiksowego czytelnika?" Jeśli na początku kalendarzowej wiosny będzie jeszcze zimowo, to z pewnością czytelników rozgrzeją Alicja z krainy czarów, Wendy-dziewczyna Piotrusia Pana i Dorotka z Kansas. Wersja porno ich przygód, napisana przez maga komiksu Alana Moore`a, może okazać się wygranym wszystkich komiksowych rankingów za rok 2012. Trzeba zaznaczyć, że album nie jest niewinnym erotykiem a czymś - jak widać na niektórych planszach w necie - co zawiera nawet porno z koniami. Dlatego należy trzymać ten album z dala od dzieci, młodzieży i najlepiej od swojej bogobojnej dziewczyny/żony, bo może nas luba uznać za niezłego dewianta. Można to obrzydlistwo trzymać nawet z dala od siebie, ale kupić trzeba, mimo sporej ceny (190,50 zł). Kończąc żartowanie na temat "Lost Girls", należy napisać, że żaden prawdziwy fan komiksu nie może sobie odpuścić czegokolwiek , autorstwa Alana Moore`a. Nie będzie kolejnych albumów Potwora z bagien, ale zasada jednego komiksu Moore`a rocznie, zostanie zachowana. Siódmy rok z rzędu, na polskim rynku ukaże się dokładnie jeden premierowy album tego twórcy. (KC)

Drugim tomiszczem od Timofa, będzie zapowiedziane na majowy festiwal komiksu, "Habibi" Craiga Thompsona. Ostatnio w innym miejscu napisałem o tym komiksie, nie znając jeszcze dokładnych planów jego wydania i wiedzcie, że z tej zapowiedzi jestem chyba najbardziej zadowolony. Komiksy Craiga Thompsona, to jest coś, co się po prostu kupuje najpóźniej tydzień po premierze. Razem z Thompsonem, ukaże się drugi tom "Profesora Bella" Joanna Sfara, a to kolejny twórca obok którego nie można przejść obojętnie. Sfar nie ma coś szczęścia do polskiego rynku. Co prawda ukazało się kilka jego komiksów w rożnych oficynach, ale dwa najlepsze, od dłuższego czasu czekają na zapowiedź kontynuacji ("Kot Rabina" i "Klezmerzy"). Inne - dla mnie - najciekawsze zapowiedzi Timofa, to "Dzienniki ukraińskie" Igorta i "Vincent i Van Gogh" Gradimira Smudja. Ten ostatni jest cudowny graficznie i myślę, że może okazać się czarnym koniem ze stajni Timofa. Komiks o Van Goghu, będzie drugim po "Mistrzu i Małgorzacie" albumem, wydanym wspólnie z MFKiG. (KC)

A oto pełne zapowiedzi Timofa, Mroji i Dolnej półki na 2012 rok:

luty/marzec: "Dziewczyna i Murzyn" Judith Vanistendael

marzec/kwiecień: "Lost Girls" Alana Moore'a i Melindy Gebbie (wkrótce ma ruszyć przedsprzedaż)

kwiecień: "Człowiek bez szyi" #4, "Kolektyw" #10 ("Gniazdo światów" Bartka Biedrzyckiego to trzecia zapowiedź Dolnej Półki, lecz data wydania nie została podana)

maj: "Habibi" Craiga Thompsona (wkrótce ruszy przedsprzedaż), "Małe zaćmienia" Fane i Jima, "Profesor Bell" #2 Joanna Sfara

czerwiec: "Dom żałoby" #8 (zakończenie serii), oraz prawdopodobnie "Suka #2" Jeleny Woronowicz i Andrija Tkalenko

wrzesień: "Rewolucje" #7 Mateusza Skutnika, "Fotostory" #2 Dominika Szcześniaka i Rafała Trejnisa, "Lincoln" #2: scenariusz: Olivier Jouvray, rysunek: Jerome Jouvray

październik: "Antologia polskiego komiksu kobiecego", "Strefa bezpieczeństwa Goražde" Joe Sacco, "Dzienniki ukraińskie" Igorta, "Vincent i Van Gogh" Gradimira Smudja

Karol Kalinowski w końcu uruchomił zapowiadany komiks internetowy "Karmelki", który jest jedną z atrakcji jego "10 -lecia". Nie każdy pasek "Karmelków" można podziwiać w sieci. Co drugi strip, Krl wkłada do teczki z napisem "Kultura Gniewu". Chyba nie trzeba nic więcej dodawać. Tymczasem na stronie KG są już do zdobycia zapowiadane gadżety: kalendarze, koszulki i torby. Komiksowych odpowiedzi na zapowiedzi Timofa na razie brak... Jednak po tym, co napisał Jarek Obważanek - webmaster strony KG, prawdopodobnie niebawem możemy się spodziewać jakiegoś fajnego pakieciku w sklepiku Kultury. Tym bardziej, że kończą się prace nad albumem "Baby's in Black" Arne Bellstorfa. A Marcin Podolec wrzucił na swojego bloga fotorelację z wernisażu wystawy w Jarosławiu. Na wystawie można podziwiać prace jego i Marcina Surmy. (KC)

Klepania po pleckach naszych redakcyjnych kolegów ciąg dalszy - Maciej Gierszewski już w styczniu 2012 roku zadebiutuje zbiorem krótkich form prozatorskich zebranych w tomie "Moje życie z Dżejmsem". W prawie stu krótkich i jeszcze krótszych opowiadaniach Giera opisuje niedole człowieka, któremu przyszło dzielić życie i mieszkanie z kotem, stworzeniem które się jakoby Panu Bogu udały jeśli wierzyć słowom Ryszarda Krynickiego. Oprócz surowego tekstu w książce pojawiają się również premierowe wierze Marty Podgórnik, Krzysztofa Gryki oraz Tomasza Majerana oraz ilustracje narysowane przez Kirę Pietrek (do „żeńskich” opowiadań) i Macieja Czapiewskiego (do „męskich” opowiadań). "Moje życie z Dżejmsem" wydane przez Ważkę będzie liczyło 140 stron i kosztowało 24.90 zło. (KO)

Wydaje mi się, że takiej wystawy komiksowej jeszcze nie było - kolorowe zeszyty zawitają do Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie. Już od 17 lutego 2012 (do 29 kwietnia) w MoCaKu będzie można oglądać prace Joanny Karpowicz, Mariusza Tarkawiana i Jakuba Woynarowskiego na wspólnej ekspozycji zatytułowanej "Komiks. Legendy miejskie". Celem wystawy, której kuratorem jest Monika Kozioł, jest prezentacja różnych technik, jakie można wykorzystać przy tworzenia komiksu (rysunek, malarstwo, instalacja) i dowartościowanie komiksu, jako medium artystycznego. I, jak można przeczytać: na wystawie zostaną zaprezentowane prace, które odnoszą się do miejskich legend - artyści tworzą zupełnie nowe legendy lub przekształcają te znane. Opisują one wydarzenia niesamowite i niepokojące, których źródłem jest strach i lęk, zawierają pewne morały i przestrogi. Wszystkie prezentowane prace utrzymane są w konwencji komiksu z charakterystyczną dla niego silną narracyjnością. To druga komiksowa wystawa (po "Black and White"), której jestem autentycznie ciekawy. (KO)

#933 - Rok 2011 okiem twórców (część druga)

2011-12-30T13:00:00.000+01:00

Maciej Pałka (niestrudzony animator lokalnego i globalnego środowiska komiksowego, twórca, redaktor, krytyk): zauważyłem, że w Waszych dorocznych podsumowaniach, w których biorę udział po raz trzeci, zawsze patrzę z nadzieją w przyszłość. Miło mi stwierdzić, że nie pomyliłem się w ocenie stanu polskiego komiksu. Co więcej, błądziłem tylko i wyłącznie w temacie wypalenia się zinów. Owszem, wczorajsze „cudowne dzieci” się wyprztykały i spoczęły na laurach, ale oto już nadchodzi kolejne pokolenie. Wysyp (świetnych!) zinów podczas MFK był dla wielu osób pozytywnym szokiem. Dla mnie też. Tak więc, tradycyjnie, z optymizmem stwierdzę: jest super! Polski komiks żyje i ma się coraz lepiej.

Mimo zauważalnej zwyżki formy artystycznej, rok 2011 ma wielkie szanse, aby w historii zapisać się, jako rok żenady. Przyczyną tego są działania niezwiązane bezpośrednio z tworzeniem, ale z atmosferą wokół komiksu i jego postrzeganie. Zaczęło się od Afery Szopenowskiej, która gdy już ucichła w mediach, dała wodę na młyn wielu marudom w komiksowie. Być może, utrącono jakiś medal od jednego ministra, ale za to drugi minister w tym czasie wykładał kasę na kolejny komiks. Akurat w apogeum Szopęgejt realizowałem projekt dla katowickiej „GW”. Ani razu nie usłyszałem choćby cienia aluzji do tej sprawy. Z mojej perspektywy, zwalanie winy za wszystkie komiksowe niepowodzenia na ten nieszczęsny cweloholokaust jest więc nadużyciem.

Po Szopenie posypały się kolejne przepychanki do koryta, petycje, listy do ministra od Rejtanów obrażonych za nieobecność w Tokio i jakieś smuteczki post-itowe. Wszystko to przy znaczącym milczeniu Polskiego Stowarzyszenia Komiksowego, które jawi się jako twór okaleczony. Wykastrowany, pozbawiony języka i na domiar wszystkiego wbity na pal. Nawet już nie podryguje, a tylko wali ścierwem. Efektem jest ostateczne obnażenie ściemy pod nazwą „solidarność polskiego środowiska komiksowego”. Gdy chciałem dołączyć do PSK, ktoś mądry powiedział mi: „po co się w to angażować, skoro cała zabawa skończy się na rogatkach Warszawy”? Okazuje się, że milcząca większość wiedziała swoje i obrodziło inicjatywami lokalnymi: na Śląsku, w Krakowie, w Poznaniu czy w końcu w Lublinie. A każde środowisko wczepia się pazurami w funkcję reprezentowania polskiego komiksu na swoim podwórku. Totalna decentralizacja, patrzenie na czubek nosa i olewanie ciepłym moczem idei wspólnej walki o dobry los polskiego komiksiarza. Co śmieszniejsze, w tym szaleństwie jest metoda! To działa! Komiksowa mapa Polski powiększa się z każdym dniem. Oto kraina pełna udzielnych księstewek, zwaśniona, połączona siecią intryg – polskie komiksowo! Oto kraina obdarowana bogactwem różnorodności, pełna pracowitych pasjonatów kultywujących etos wolontariatu – polskie komiksowo!

Osobiście, rok 2011 będę wspominał bardzo miło. W ubiegłym roku narzekałem, że „jako artysta czuję się doceniony, ale nadal nie jestem dopieszczony, jako twórca”. Wydawało mi się, że stanąłem pod ścianą i swoją metodą pracy osiągnąłem już wszystko, co było do ugrania w polskim komiksowie. Perspektywa kolejnej dekady żmudnego doskonalenia się po godzinach. Co rok-dwa nowa (oby lepsza) książka, raz w roku dowartościowanie się podczas MFK i rosnąca frustracja wiecznej trzeciej ligi. Rok temu nie spodziewałem się, że 2011 będzie przełomem. Zacząłem od prestiżowego projektu komiksowego wydania „Gazety Wyborczej” dla Katowic starających się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, a kończę inauguracją działalności „Domu Słów – Pracowni Komiksu” w Lublinie. A to dopiero początek, co aż mnie nieco tremuje.

W ubiegłorocznym podsumowaniu obiecałem, że za rok wrócę też do tematu „Ziniola”. Udało się – „Ziniol” nie umarł, ale umocnił się jako marka. W sieci magazyn radzi sobie dobrze dzięki codziennej mozolnej pracy Dominika Szcześniaka. Ja pomogłem nieco w lokalnym wyjściu do ludzi - poza internet. Współorganizowaliśmy „Lubelskie Spotkania z Komiksem”, nawiązaliśmy współpracę z „Tekturą”, supportowaliśmy poetycki slam, zaprosiliśmy do Lublina Kasię Szaulińską i Sexy Armpit. Włączyliśmy się w działania związane z Nocą Kultury, Miastem Poezji i staraniem się Lublina o tytuł ESK. Udało nam się zrobić dwie akcje billboardowe – za drugą otrzymaliśmy nagrodę Ministra Spraw Zagranicznych. W międzyczasie był wykład na KUL`u. Zrobiliśmy przymiarkę do powrotu na papier, czego efektem jest antologia „The Best Off The Ziniols”. Symbolicznie żegnaliśmy się z xero (wydając specjalny 51 numer), aby 13 grudnia wrócić do tej formy oddając hołd twórcom niezależnej prasy drukowanej na powielaczach. „Dom Słów – Pracownia Komiksu” to w dużym stopniu efekt naszych lat w wolontariacie, dążenia do profesjonalizmu i zachowania szczerości w twórczości. Na pewno w przyszłym roku skoncentrujemy się jeszcze bardziej na działalności lokalnej, ale postaramy się o nieco większy rozmach. Plany mamy spore – chociaż ciągle liczymy siły na zamiary. Do tematu wrócimy dokładnie za rok.

Zresztą, wszystko się może zdarzyć. Trzymajcie kciuki.

Wojciech Stefaniec (któremu wreszcie udało się ukończyć „Szelki”): ten rok był świetny. Przede wszystkim dla polskiego komiksu.

Wielkie brawa dla twórców! Nie przypominam sobie, aby jednego roku powstało tyle świetnych komiksów, ile w mijającym. Ukazały się tak genialne komiksy jak „Rewolucje”, „Czasem”, „Tymczasem”, nowy „Diefenbach” i wiele innych. Brawa dla promotorów, którzy w 2011 roku z zapałem promowali komiks w mediach. Brawa dla wydawców. Stanęli na wysokości zadania, dając nam do ręki doskonale przygotowane albumy. Podziękowania należą się również czytelnikom, za to, że nie przechodzą obok polskiego komiksu obojętnie

Porzucając ton patriotyczny musze powiedzieć, że ten rok był dla mnie bardzo pracowity, emocjonujący, stresujący i rozczarowujący. Pracowity, gdyż musiałem w tym roku skończyć komiks, nad którym pracowałem około sześciu lat. Deadline to w sumie dobra rzecz. Mobilizuje i każe skończyć coś, co można robić w nieskończoność. Oprócz tego zajmowałem się innymi rzeczami. Emocjonujący, ponieważ nasze festiwale komiksowe są świetne. Czy ktoś policzył ile na taki mały, polski rynek komisowy przypada imprez? Dużo. I fajnie. Stresujący, gdyż twórczość musi mieszać się z rzeczywistością. Trzeba pracować, ponieważ z samego tworzenia komiksu pieniędzy nie ma. Trzeba godzić obowiązki życia wśród ludzi, ich zasad, zamiast robić albumy komiksowe. To jest trudne. A dla twórcy załamujące. Rozczarowujący przez kilka osób, ale nad tym nie będę się rozwodził.

Ten rok był świetny. Podsumowując, lepszy od poprzedniego. I o to chodzi. Z szacunkiem go pożegnam.

Marcin Podolec (kolejny komiksowy talent czystej wody, do którego należy tegoroczny rekord w szybkości ukończenia albumu): rok 2011 dla mnie to współpraca z Grzegorzem Januszem ukoronowana „Czasem”, „Urobkiem”, jednoplanszówkami „Uroboros” i „Miłosz”. W planach są kolejne projekty. Obecnie adaptuję scenariusz Grzegorza na potrzeby filmu animowanego, który swoją premierę będzie miał w październiku 2012 roku. Na moim blogu możecie śledzić pierwsze tła, niedługo pojawią się kolejne wycinki. Jakoś w okolicach maja usiadłem na poważnie do „Czasem”, dzięki czemu udało się zamknąć rysowanie albumu na przełomie lipca i sierpnia. Traktuję to jako trzymiesięczną podróż, nieobecność, choć w międzyczasie przyszło mi zdać sesję i kolejny raz wpakować nogę do gipsu, przy czym ostatnia kontuzja okazała się kontuzją ostateczną – nie mogę już grywać w kosza. Premiera „Czasem”, odbiór albumu, recenzje – wszystko wypadło wzruszająco pomyślnie. Bardzo się cieszę, że na nasze spotkanie autorskie przyszło 50 osób. Moment, kiedy komiks (a za nim twórca) wychodzi do ludzi jest zawsze bardzo emocjonujący.

Ciężko oceniać mi sytuację w środowisku – jakiś czas temu postanowiłem trzymać się z dala od dyskusji, które odbierają mi energię do zajmowania się komiksami. Uważam, że w tym roku zrobiliśmy w Polsce kilka naprawdę, naprawdę wartościowych rzeczy. Z tego, co widzę, przyszły rok również zapowiada się interesująco, jeśli chodzi o naszą scenę. Wciąż lubię identyfikować się ze światem komiksiarzy, a tegoroczne konwenty wspominam, jako bardzo udane, szczególnie ten w Łodzi, gdzie mieszkam od roku. No właśnie, 2011 rok to dla mnie faktyczna przeprowadzka z mieściny do dużego miasta. Studia: kilogramy obejrzanych obrazów i filmów, mocne poszerzenie horyzontów.

W styczniu zawiązaliśmy projekt kolec-lagu, lecz w grudniu skład (nie projekt) rozpadł się. Od czerwca nie mam już -nastu lat i myślę, że to był właśnie rok pewnego przejścia, przyspieszonego dorastania, jako twórcy. Przewartościowałem sobie to, czym jest dla mnie bycie rysownikiem. W ciągu ostatnich 12 miesięcy dostałem więcej, niż sobie zamarzyłem i naprawdę nie mam pojęcia, co stanie się w 2012 roku.

Choć pewne plany, oczywiście, są.

Piotrek Nowacki (jeden z redaktorów naczelnych „Kartonu”, który w komiksowie jest od zawsze): 2011 był dla mnie kolejnym udanym komiksowo rokiem, choć pojawił się również smutny akcent. Mam tu na myśli zamknięcie „Kartonu” po siedmiu numerach (o ile siódemka się ukazała - kiedy piszę te słowa raczej nie została jeszcze wydrukowana). Tłumaczyliśmy już powód takiego stanu rzeczy, więc nie będę się powtarzał. Szkoda, bo miałem nadzieję, że będzie to magazyn funkcjonujący na rynku ładnych parę lat.

Cieszę się jednak, że pod szyldem „Kartonu” udało mi się wypuścić mój autorski zeszycik „Moe”. Rozesłałem go kilku zagranicznych recenzentom specjalizujących się w tzw. mini komiksach i zebrał same dobre oceny, co oczywiście bardzo mnie cieszy. Nic jednak nie zastąpi mi radości, jaką odczuwam, kiedy widzę jak dużo frajdy ta moja komiksowa krotochwila, daje mojemu niespełna dwuletniemu synkowi. Uwielbia oglądać ze mną perypetie Moe i zdrowo zaśmiewa się kiedy np. osa robi pieskowi w łapę „kłuj, kłuj”. Choćby dla niego warto było narysować i wydać ten komiks.

W czerwcu udało mi się załapać do reprezentacji polskich komiksiarzy, którzy byli gośćmi festiwalu komiksowego w Strasburgu. Fajną relację z wyprawy napisał Marek Turek - http://turucorp.blogspot.com/2011/06/strasbulles-2011.html. Tam również „Moe” cieszył się wzięciem głównie wśród młodszej części odwiedzających nasze stoisko.

W tym roku pracowałem również nad pełnometrażowym albumem do scenariusza Bartka Sztybora. Kilka dni temu narysowałem ostatnią planszę. Teraz komiks jest na warsztacie kolorystki i mam nadzieję, że w 2012 uda się nam go wydać. Nie chcę w tym momencie za dużo zdradzać. Dodam tylko, że jest to historia bez słów. Mam również nadzieję, że w przyszłym roku uda mi się skończyć również inny pełnometrażowy projekt, jakim jest historyjka roboczo zatytułowana „Ti i Miki”. Jest to raczej rzecz dla młodszego czytelnika. Za scenariusz odpowiada Dominik Szcześniak, a kolory kładzie Sebastian Skrobol. Na tą chwilę jest gotowych piętnaście plansz. Obecnie czekam na dalszy ciąg scenariusza. Jak tylko go dostanę, ochoczo zabieram się do dalszej pracy.

Były jeszcze mniejsze publikacje, jak krótki komiks w antologii „Jazda” (sc. Sztybor, kolor Grzesiek Nita), inny szorciak w antologii „Silence” (sc. Sztybor, kolor Tomek Pastuszka), kolejny Kapitan Mineta w „Kolektywie”, plansza w cyklu „Klasyka na nowo” w trzecim „Bicepsie” czy plansza w sympatycznej broszurce z tributami dla Binio Billa. Oby w przyszłym roku udało się dalej tworzyć i jarać komiksem, tak jak dotychczas.

W kończącym się roku przeczytałem sporo komiksów, w tym kilka naprawdę znakomitych albumów autorstwa kolegów z Polski. Takie tytuły jak „Czasem”, „Diefenbach”, „Szelki” czy szósty tom „Rewolucji” to światowy poziom . Mam nadzieję, że naszym autorom uda się docierać poza nasz wciąż malutki rynek, bo naprawdę ich dzieła na to zasługują.

Jakub Kijuc (reanimator kioskowych zeszytów, którego ostatnio skusiły uroku cyfrowej dystrybucji): dziś w Krasnymstawie z samego rana spadł pierwszy poważny śnieg. Zrobiło się świątecznie i jakoś tak cieplej. Zaraz po tym, jak odczytałem pocztę, gdzie Kuba Oleksak delikatnie przypomniał mi o tym, że miałem coś napisać o mijającym komiksowym roku, zafundowałem sobie przedpołudniową dawkę wu-efu i porąbałem drwa na opał. W szczapki.

Uspokajam. Mail Kuby nie miał z tym nic wspólnego. Potem było „piro-piro”, bym już za chwilę pędził przez zimowe zaspy na pocztę.

Cały czas zastanawiałem się, co napisać o komiksikach w mijającym 2011 roku. Byłem pewien, że powinienem odnieść się przynajmniej w małej części do publikacji, które wydaję. Jednak nie do końca wiedziałem, w jakim ujęciu. Uwierzcie, że trzymając w rękach siekierę przed oczami miałem dosyć niepokojące obrazy. Kolorowe. Karmazynowe...

Ale bez reklamy. Bez promocji. Dlaczego?

Ano dlatego, że wracając z poczty, kiedy to spożytkowałem już sporą część nadmiaru energii, opanował mnie jakiś kosmiczny spokój. Nie zrozumcie mnie źle. Żadnych tam Cthulhu i Nyarlathotepów. Po prostu micha mi się śmiała. I wreszcie wiedziałem, co napisać. Albo inaczej. Wiedziałem, czego nie pisać. Bez sensu przy okazji tak miłych okazji jak Święta, czy nadchodzący Nowy Rok pisać elaboraty o tym, co będzie, i o tym, co było. Zważywszy na fakt, że nie w każdej chwili 2011 roku wokół moich działań panowała zdrowa atmosfera.

Nie będę niczego potwierdzał, ani niczego dementował. Wszystko, co miałem napisać w tym roku już napisałem. Nie będzie wrzutek z okrągłymi gadżetami, które wszyscy tak bardzo kochają. Nic z tych rzeczy. Mam po prostu nadzieję, że te Święta były dla Was wesołe, a Nowy Rok okaże się jeszcze bardziej komiksowy. Mam nadzieję, że pod choinką znaleźliście komiksy, których sami sobie nie wybraliście. Oby to był dobry znak na przyszłe 366 dni. Do usłyszenia w styczniu.

#932 - Rok 2011 okiem twórców (część pierwsza)

2011-12-29T15:30:00.003+01:00

Z pytaniem „jaki był ten 2011 rok?” najpierw zwróciliśmy się do najważniejszych ludzi w komiksowie – twórców. Trochę wbrew utartym opiniom o kryzysie z ich wypowiedzi bije optymizm – niekiedy ostrożny, mierzący siły na zamiary, ale jednak optymizm. Może więc z tym naszym komiksem nie jest aż tak źle, jak się powszechnie uważa? Wraz z pierwszą serią ich odpowiedzi podzielonych na dwie części startujemy z tradycyjnym podsumowywaniem mijającego roku na Kolorowych Zeszytach. Kolejni w kolejce czekają krytycy i wydawcy, którzy zabiorą głos w przyszłym tygodniu, a potem dołożymy jeszcze kilka słów od redakcji.

Michał Śledziński (jeden z głównych zamieszanych w morderstwo polskiego komiksu, były redaktor „Prodktu”): mijający rok to potężne zwolnienie lokalnego ryneczku komiksowego. To ograniczanie oferty, najbardziej dotkliwe w przypadku Egmontu, który przez ostatnie lata przyzwyczaił czytelników do bogatej, comiesięcznej oferty wydawniczej, i lizanie ran po tym, jak pewna sieć dystrybucyjna i jej, delikatnie rzecz nazywając, niefrasobliwe metody (nie)płacenia za sprzedany towar niemal rozłożyły na łopatki wszystkie wydawnictwa w kraju. Kilka miesięcy temu sytuacja była wręcz rozpaczliwa, ale wyjście niektórych edytorów z półek wspomnianej sieci i oparcie dystrybucji na sklepach specjalistycznych oraz własnych siłach (sklepy na stronach wydawców) okazały się strzałem w dziesiątkę. A przy okazji jedynym możliwym strzałem, zważywszy na środki, jakimi dysponują wydawcy. Po prostu, zmienienie nawyków czytelnika trwało kilka miesięcy.

Ten rok to także wysyp wydawnictw niezależnych. Zinów, artzinów (których omówienie pozostawiam bardziej kompetentnym osobom) oraz komiksów, które na własne potrzeby nazywam indie action („Henryk Kaydan”, „Kamień Przeznaczenia” czy zapowiedziany na koniec roku „Biały Orzeł”). Komiksy tego typu, autorów zapatrzonych w amerykański mainstream spod znaku superhero, są od lat ściółką na której wyrastają autorzy, wyłuskiwani potem przez majorsów tamtejszego rynku. Oczywiście, nie ma to żadnego przełożenia na nasze realia, ale szczerze kibicuję tego typu inicjatywom. Tym bardziej, że swoją przygodę z komiksem zaczynałem od bardzo podobnych klimatów.

Zważywszy na to, jak ciężki był ten rok, tym bardziej należy docenić działalność rodzimych twórców (wszystkich, bez wyjątku), których albumy wylądowały na rynku. Przeglądałem ostatnio komiksy nominowane do nagród w Angouleme i po raz kolejny utwierdziłem się w przekonaniu, że absolutnie nie mamy się czego wstydzić. Zważywszy na to, że specyfiką polskiego komiksu jest komiks autorski od A do Z, nie mamy czego się wstydzić podwójnie.

Choć nasz komiksowy tort w tym roku przypominał bardziej skromnego muffina, zostanie jednak zwieńczony wisienką, czyli emisją w TVP2 dokumentu „W ostatniej chwili” w reżyserii Mateusza Szlachtycza o komiksie w PRL-u. Miałem przyjemność obejrzeć go w czasie przedpremierowego pokazu w stolicy i jedyne, do czego mógłbym się przyczepić to jego długość. Jestem pewien, że materiału (anegdotek na temat minionej epoki wypowiedzianych przez klasyków gatunku) wystarczyłoby na dodatkowe dwie godziny.

Łukasz Okólski (komiksowy talent czystej wody, dopieszczony w Łodzi nagrodą dla najlepszego polskiego albumu): wow, ten rok to był mój najpełniejszy okres w komiksowie!

Poznałem mnóstwo ludzi, to cieszy mnie najbardziej. Doświadczyłem chyba wszystkiego, czego się da doświadczyć, jako fan i jako twórca komiksów. Jako fan jęczałem nad kryzysem, paradoksalnie kupując mnóstwo komiksów, tylko po to, żeby później mieć przed sobą mnóstwo ciekawych tytułów i nie mieć ani grosza na ich kupno kolejnych (od Komiksowej Warszawy kupiłem tylko jeden komiks – drugiego „Blera”).

Akurat najwięcej pracy nad „Scientią” przypadło na rok 2010, a nie 2011, ale to właśnie konsumowanie owoców własnej roboty jest najbardziej ekscytujące! Aby oszczędzić wszystkim spazmów radości podsumuje krótko. Zjawianie się na imprezach nie, jako widz tylko, jako gość, wygrywanie nagród i miliony dobrych słów, to w tym roku najjaśniejsze punkty całego zwariowanego potoku związanego z byciem rysownikiem z albumem na koncie. Epicko! To była ciężka praca, ale na takie wynagrodzenie, jakie mnie spotkało, nawet będąc takim mega optymistą, jakim jestem, kompletnie nie liczyłem. Nie będę zgrywał skromnisia. Uwielbiam gadać i być w centrum uwagi, więc moje spełnienie i satysfakcja z tego, że robie komiksy w tym roku były większe niż kiedykolwiek. Niestety boje się, że już nigdy takie nie będą…

Oczywiście, żeby nie było tylko kolorowo, ten rok ma również swoje komiksowe minusy. Otóż z dzieciaka wydającego całą mamonę na komiksy, stałem się człowiekiem pracującym, który nie tylko nie wydaje ani grosza na zeszyty (choć kasy teoretycznie mam więcej niż miałem kiedykolwiek), ale jeszcze nie ma właściwie w ogóle czasu, żeby je czytać, a co dopiero rysować. Nie da się ukryć, dostałem w pysk od dorosłości i to mocno. Właściwie tylko praca i kobieta mi w głowie. Musze wpaść w rytm i jakoś sobie to poukładać, bo choć jestem człowiekiem fartownym i ogólnie szczęśliwym, to bez komiksów mi ciężko. Bardzo ciężko.

Na szczęście pracuje z tabletami Wacoma, więc z rysunkami i około-komiksową działalnością (w ogóle Kraków komiksowo mocno ruszył, warto obadać Małopolskie Studio Komiksu na facebooku, udzielam się tam okazyjnie z chłopakami i jest naprawdę fajnie) cały czas mam styczność. Jednak to nie to samo, co dłubanie plansz wieczorami.

Oj nie to samo.

Tomasz Kleszcz (komiksowy fanatyk, który nie oglądając się za innych realizuje swoje zajawki): rok 2011 był dla mnie zdecydowanie rewolucyjny, jeśli o komiks chodzi. Po piętnastu latach udało mi się narysować i wydać komiks. A nawet dwa. Od zawsze było to moim marzeniem i z tego powodu macie okazję czytać moje wypociny na Kolorowych, gdyż dołączyłem do zaszczytnego grona twórców i dostałem zaproszenie od Kuby. Tak więc wszelkie skargi zgłaszajcie w tej materii do niego.

Zaistniałem także w blogosferze, przed czym długo się wzbraniałem, ale okazało się, że jakiś materiał się zawsze znajdzie i blog nie wieje pustką. Coś tam się powolutku dzieje. Widzę tylko, że to medium zaczyna ustępować powoli wszechwładnemu fejsbukowi, więc nie chcąc zbyt zostawać w tyle zastanawiam się, czy iść także w tym kierunku i patrzeć z nadzieją, czy też ktoś to polubi czy nie. Ale nadal nie mogę się zdecydować…

Istnieje też druga strona medalu, mianowicie nadal pozostaję głównie zwykłym odbiorcą, który komiksy kupuje, czyta i kolekcjonuje. Tytułów mamy sporo, różnorodność niezła. Całe mnóstwo twórców, redaktorów, krytyków, recenzentów. Tylko jakby czytelników tego wszystkiego trochę brakuje, że już nie wspomnę o czytelnikach kupujących…

To, co mnie, jako czytelnika martwi to ciągły wzrost cen. Zasłanianie się tym, że cena okładkowa to pic na wodę niewiele daje, bo i tak komisy są drogie, a z pustej kieszeni i Salomon nie wyciągnie. To najlepszy dowód na to, że rynek coraz bardziej się kurczy, pomimo różnych inicjatyw wpieranych przez Skarb Państwa. Martwi mnie także tendencja do coraz większego oceniania komiksów na podstawie tylko i wyłącznie zawartej w niej historii. Czytam sporo recenzji i w większości recenzenci roztrząsają wątki fabularne, sposób prowadzenia opowieści, rysownikowi poświęcając zaledwie akapit bądź czasem nie poświęcając mu uwagi w ogóle. Podobnie ma się sprawa we wszelkiej maści konkursach. Może to staroświeckie podejście, ale dla mnie komiks to była, jest i będzie historia OBRAZKOWA.

Kończąc to wypracowanie chciałem powiedzieć, że tak mi podpowiada mój prywatny, ukształtowany przez TM-Semic i amerykańską pulpę gust, a o gustach się nie dyskutuje, więc mam nadzieję, że nikt się nie obrazi. Mam jeszcze sporo rzeczy do powiedzenia, ale trzecia część „Kamienia” już się grzeje na stole, więc pozwólcie, że wrócę do rysowania. Mam nadzieję, że za rok znowu będę mógł was zgnębić tekstem podsumowującym, i pochwalić się kolejnymi wydanymi tomami kamienia. Czytelnikom mojego bloga, oraz nabywcom komiksu serdecznie dziękuję.

Marek Turek (kończący obchody piętnastolecia swojej twórczości, jeden z najosobliwszych komiksiarzy na naszym rynku): to był dziwny rok. Może jeszcze nie przełomowy, ale powoli zaczyna się klarować kompletnie inny, nowy i jak do tej pory nieznany w naszym kraju „układ sił”. Spróbuję więc jakoś tutaj, w skrócie, go podsumować. Zapewne zapomniałem o wielu ważnych i istotnych kwestiach, więc z góry przepraszam wszystkich żywotnie zainteresowanych.

In minus:

-„komiksowy cweloholokaust”, a właściwie cała medialna otoczka tej „afery”, która z drugiej strony miała też pozytywne aspekty, bo w końcu można było się dowiedzieć, co o komiksach myślą nasi kochani rodacy;
- komiksy praktycznie całkiem zniknęły z dużych sieci księgarskich i „masowy/przypadkowy czytelnik” został odcięty od jedynego „źródełka”, z którego czerpał swoje „obrazkowe historyjki”. Już nie kupi sobie od niechcenia komiksu na pasażu handlowym, ani nie skonsumuje albumu w empikowej czytelni. Zostały mu skany na sieci, (czyli wersja dla nielicznych „zaawansowanych technologicznie”), albo wmówienie sobie, że w Polsce nie wydaje się komiksów (przerażające, ale większość „przypadkowych” tak właśnie to postrzega). Podejrzewam, że jakiś promil „masowych czytelników” właśnie odkrył, że komiksy można kupować w małych, specjalistycznych księgarniach, a także (o dziwo?!) przez sieć;
- wydawcy musieli zwolnić tempo, ale bądźmy szczerzy, małe oficyny, czyli większość „komiksowa”, są w stanie działać i reagować bardzo elastycznie. Mniej tytułów, w dłuższej perspektywie możliwe ograniczenie nakładów i inne działania, której już mają przetrenowane, więc jakoś się o nich nie martwię;
- rosnąca popularność „komiksów kwejkopodobnych” i umacnianie się ich w świadomości zarówno odbiorców, jak i mediów (łącznie z TVP), jako jedynej wartej uwagi formy komiksu. Nie ogarniam tego (i chyba nie chcę ogarnąć);
- pokutujący stereotyp „komiksy są dla dzieci”.

Plus/minus:

- lekki chaos organizacyjno-logistyczny na kilku imprezach, ze szczególnym wskazaniem na Komiksową Warszawę i Ligaturę. To nie czas i nie miejsce na wnikanie w szczegóły, ale przed organizatorami jeszcze sporo pracy. Na szczęście mają świadomość tego, że muszą jeszcze „małe co nieco” doszlifować;
- „afera wystawowa”, czyli nic o nas bez nas. Mimo wszytko dobrze się dzieje, że w „komiksowym grajdołku” wszyscy powoli uczymy się trochę bardziej profesjonalnego podejścia do tematu;
-„komiks artystyczny” versus „komiks historyczny” versus „komiks mainstreamowy” versus „komiks internetowy” versus „komiks eksportowy” versus „komiks zeszytowy” versus „komiks kobiecy” versus… ech!

In plus:

- imprezy małe i duże, rozsiane po całym kraju, zróżnicowane tematycznie i formalnie, warsztaty, wystawy, prezentacje, prelekcje. W końcu zaczyna się coś naprawdę dziać i jest to dostępne dla każdego;
- ziny, masa nowych zinów;
- albumy krajowych autorów;
- „komiksiarze” w telewizji, „komiksiarze” w sklepach odzieżowych, „komiksiarze” w prasie wszelakiej, „komiksiarze” robiący filmy i teledyski, „komiksiarze” grający w serialach telewizyjnych… To w końcu musi zacząć przynosić jakieś efekty.

Reasumując: naprawdę dziwny rok, bardzo intensywny. Jestem ciekaw, co z tego wszystkiego wyniknie. Idę dalej dłubać swoje.

#931 - Poświąteczny Trans-Atlantyk 168

2011-12-25T17:00:00.045+01:00

Święta, święta i po świętach. Dość nietypowo, bo we wtorek publikujemy Komix-Express, a jeszcze w tym tygodniu ruszamy na Kolorowych podsumowywaniem mijającego roku.

W zapowiedzianym na NYCC „Fatale”, 12-częściowej maxi-serii autorstwa duetu Ed Brubaker-Sean Phillips ich specjalność, czyli kryminał, spotka się z horrorem. Komiks będzie opowiadał historię reportera, który wpada na trop gangstera ścigającego kobietę w latach trzydziestych. Historia o epickich proporcjach równie łatwo będzie żonglowała konwencjami, co okresami czasowymi, w których będzie rozgrywała się akcja. W Brubakerze to historia siedziała już od bardzo dawna i wreszcie po „Incognito” pomysł dojrzał na tyle, aby móc zrealizować go w Image Comics. Ale kiedy Bru zaczął pisać „Fatale” historia ewoluowała w zupełnie niespodziewanym kierunku. Pierwszą (z pięciu) głównych bohaterek/bohaterów, które pojawią się na scenie będzie Josephine, femme fatale, która posiada coś, czego pragną inni. Całość ma być podzielona na trzy akty, ale struktura poszczególnych epizodów będzie mocno skomplikowana, a Phillips, oprócz tego, że przygotował oprawę graficzną, pomagał Bru w pisaniu dialogów. Kiedy poznamy efekt końcowy? Pierwszy zeszyt ukaże się 4 stycznia.

Na wakacje 2012 roku Marvel zaplanował start nowej linii wydawniczej, w której będą ukazywały się literackie wersje najważniejszych historii ostatnich lat. Na pierwszy ogień pójdzie adaptacja „Marvel Civil War”, którą na język prozy ma przełożyć Sturt Moore (scenarzysta „Namor: The First Mutant”), a później nadzorować cały projekt. Redaktor naczelny Domu Pomysłów, Axel Alonso, ma nadzieję, że tego typu książkowe publikacje pozwolą wydawnictwu na dotarcie do nowego czytelnika ze swoim produktem, podobnie, jak miało to miejsce w przypadku filmów Marvel Studios. Zresztą, tych książek nie byłoby bez kinowych sukcesów Marvela, dzięki którym takie marki, jak Avengers, Iron-Man czy Thor są powszechnie rozpoznawane. Ci, którym po wizycie w kinie będzie mało, będą mogli sięgnąć nie tylko po komiksy, ale również książki. Wybór „Civil War” również nie jest przypadkowy – była to jedna z historii, której udało się przebić do masowej świadomości.

Na łamach „Batmana” swój debiut zaliczyło Court of Owls, tajna organizacja w uniwersum DC, która skryta w cieniu pociąga za sznurki w Gotham. Tym samym podpadła Batmanowi, ale Bruce nie wie, że ród Wayne`ów jest w pewien sposób powiązany z Sowami. Scenarzysta on-goinga i pomysłodawca tego całego zamieszania, Scott Snyder, obchodzi właśnie pierwszą rocznicę pracy nad Mrocznym Rycerzem i historia z Court of Owls jest kulminacyjnym momentem jego runu. Łączy się on z pomysłami zaproponowanymi przez Granta Morrisona, podobnie jak z kilkoma innymi tytułami Nowej 52 osadzonymi w Gotham (między innymi z „Batgirl” czy „All Star Western”). W batmańskiej mitologii Sowa jest archetypicznym przeciwieństwem Nietoperza i Snyder w swoich historiach chciałbym położyć nacisk na ten aspekt. Scenarzysta nieśmiało porównuje swój plan na Batka, do tego co ze Swamp Thingiem zrobił Alan Moore i Len Wein. Ciekawe, czy choć w połowie uda mu się opowiedzieć podobną historię…

Charles Burns pracuje nad nowym projektem we współpracy z Elysian Brewing Company i Fantagraphics. I nie będzie to komiks tylko seria dwunastu serii unikalnych grafik na… piwo. Przyszłoroczne „Twelve Beers of the Apocalypse” uświetni przepowiednie Majów, wedle której w 2012 roku świat ma się skończyć. Czym lepiej uczcić taką okazją niż browarem z banderolą wykonaną przez Burnsa? Creepy! W styczniu ukaże się pierwsze piwo nazwane Nibiru, będące belgijskim Triplem z dodatkiem yerby mate i innych składników. Nowe trunki będą pojawiały się każdego 21 dnia miesiąca w wybranych barach, pubach Elysian i w siedzibie Fantagraphics.

Gilbert Hernandez na jesień 2012 roku wyda pierwszy album w barwach Drawn and Quarterly. Hernandez o pracy nad swoim nowym dziełem mówił już wcześnie w tym roku, ale dopiero teraz pojawiły się konkretne informacje na jego temat. Na poły biograficzna powieść graficzna „Marble Season” będzie opowieścią o dzieciakach dorastających w latach sześćdziesiątych na przedmieściach południowej Kalifornii i o ówczesnej popkulturze. Może jednym z tych dzieciaków był właśnie Hernandez, jeden z najwybitniejszych komiksiarzy naszych czasów, którego wyobraźnia kształtowała się pod wpływem programów telewizyjnych , komiksów, muzyki? Na początku roku ruszy kampania promocyjna komiksu, w ramach której D&Q przygotuje serię spotkań z Hernandezem w całych Stanach.

#930 - Wigilijny Komix-Express 119

2011-12-24T13:00:00.010+01:00

List ze ministerstwa do pana. Co żeś pan tam zaś narobił? - powiedziała pani listonosz, po przyjściu w piątkowy poranek, z szarą kopertą do małej podraciborskiej wioski. - Komiks mi przisłali - odrzekłem. - Jaa komiks... - Ja, komiks. Byda mioł co czytać we świynta - No dobra dobra, prosza sam podpisać. "Tymczasem" z Kultury Gniewu i MSZ dla każdego. Piszesz maila i przyjdzie pocztą, tam gdzie sobie tego zażyczysz. Tymczasem trwa w najlepsze gorączka przed sobotniej nocy i to na wszystkich frontach. Kolejki w centrach handlowych, masowo zarzynane karpie, drzewa ścinane w lasach, prezenty kupowane na ostatni moment i stragany z jabłkami w karmelu. A wszystko to często, ze sztucznym świątecznym uśmiechem na ustach. Dobrze, że oprócz tego całego cyrku, mamy jeszcze komiksy. Swój egzemplarz "Tymczasem", zdążyłem przeczytać kilka godzin po wizycie listonoszki. Grzegorz Janusz jak zwykle w formie, którą pokazał już w tym roku w albumie "Czasem" i dwóch krótkich komiksach do zbiorku "Chopin New Romantic". Przemysław Truściński kolejny raz pokazał, dlaczego tak bardzo chcemy, aby częściej wydawał pełne albumy. Jest moc, proszę państwa. Przełom 2011/12 powinien należeć do Kultury Gniewu. "Tymczasem" jest 99. albumem wprowadzonym na rynek przez to wydawnictwo. Kilka z nich, KG wydała nie sama, więc są problemy z numeracją i nie wiadomo, czy czytelnicy mogą spodziewać się wielkiej pompy z okazji setnej publikacji. Są pewne przesłanki, które zapowiadają jeśli nie wielką pompę, to na pewno małą pompkę. (KC)

Marcin Podolec zaprezentował na swojej stronie komiksowy kalendarz "Czasem" na rok 2012, gdzie grafiki na każdy miesiąc, wykonali najlepsi polscy twórcy. Oczywiście boli, że nie ma Rosińskiego i jego orki np. na marcowej kartce, ale i tak jest nieźle!;) Kolejnymi gadżetami, które niedługo będzie można zapewne kupić/otrzymać na stronie KG, są koszulki i torby z bohaterami "Osiedla Swoboda" Michała Śledzińskiego. Torby, koszulki i kalendarze całkiem nieźle nadają się na prezenty podchoinkowe. Szkoda więc, że będą do dostania dopiero po świętach. Miejmy nadzieję, że w pakiecie styczniowym znajdzie się miejsce także dla jubileuszowego albumu-niespodzianki. Właśnie, pakiet styczniowy. Są już dwie pewne informacje, związane z pierwszym komiksowym rzutem KG A.D. 2012. Po pierwsze: ma ukazać się album Pawła Garwola i Romana Lipczyńskiego o tytule "Bez końca". Po drugie: Do styczniowego pakietu, ma być dodawany album "Tymczasem", tak jak obecnie jest to robione z "Chopin New Romantic". Ciekawe co oprócz "Bez końca", będzie zawierał? Ja ma nadzieję, że drugich "Klezmerów". Ech, marzenia! (KC)

Tomasz Kołodziejczak odpowiedział na pytania czytelników i zdradził plany Egmontu na rok 2012. Wypadł z nich całkowicie John Constantine. Niebawem miał się pojawić na łamach "Potwora z bagien", czyli tam gdzie został stworzony przez Alana Moore`a, lecz niestety sprzedaż serii była zbyt mała, aby wydać kolejne przygody Potworka. Nie pomoże lament na forach, Swamp Thing utopił się w polskim bagnie po zaledwie dwóch wydanych albumach i zaledwie czterech albumach do końca runu Moore`a. Kto by pomyślał, że istnieje takie bagno, gdzie utopi się nawet potwór z niego i z Alana Moore`a zrodzony? Chyba tylko w Polsce jest to możliwe. "Hellblazer", główna seria Constantine`a też została przez Egmont zamknięta. Na szczęście z rynku nie znikną Mistrzowie Komiksu, Plansze Europy i Obrazy Grozy. Po prostu będą ukazywać się rzadziej. Jeśli mają to być perełki typu "Wojna Sambre`ów", to będę w pełni ukontentowany. Seria Science-Fiction też doczeka się kolejnych albumów. Ja po cichu liczę na nowe "Zebry". Zamknięte zostały też serie Janne Van Hamme`a "Largo Winch" i "XIII". Na szczęście pojawią się kolejne tomy pewniaków - "Usagi Yojimbo", "Baśnie", "Lucyfer" i "Hellboy". Dwa ostatnie tytuły doczekają się także wznowień dawno wyprzedanych tomów. Będą także kontynuowane "Sandmany" w HC, "Asteriksy" i komiksy ze świata Thorgala (w 2012 aż 4 tomy serii pobocznych!). 2012 to także aż trzy albumy z Batmanem (w tym "Zabójczy żart"!), kolejne "Blueberry" i "Lucky Luke", "Sin City" i prawdziwy hit - "Pictures that tick" Davea McKeana. Całość tutaj. (KC)

Ostatnio Śledzia w naszym internetowym komiksowie było jakby mniej, ale wiadomo, że sezon przedświąteczny to czas karpia. Powodem tej krótkiej nieobecności był nowym projekt komiksowy, w który zaangażował się były redaktor naczelny "Produktu". Wraz z Arturem Kurasińskim w roli scenarzysty zadebiutuje w konwencji realistycznej rysując historię opowiadającą alternatywnej historii świata po zamachu na World Trade Center w 2011 roku. Po terrorystycznych zamachach świat pogrąża się w chaosie i przypomina rzeczywistość znaną bardziej z "Fallouta", "The Road", "Jerycha" czy "Neuroshima", a jednymi z głównym bohaterów tej opowieści są... Steve Jobs i Barack Obama. Komiks będzie dostępny w cyfrowej dystrybucji (prawdopodobnie za pośrednictwem AppStore), ale wersja papierowa nie jest również wykluczona. A na pewnym serwisie aukcyjnym można nabyć oryginalne plansze z tegoż komiksu. (KO)

Pomożecie? Album "Harbor Moon" ilustrowany przez Pawła Sambora we współpracy z Nikodemem Cabałą został nominowany przez serwis ComicMonsters w kategorii Najlepsza Powieść Graficzna 2011 roku i potrzebuje wsparcia w fanowskim głosowaniu. A rywale są nie byle jacy - w szranki z naszym reprezentantem za Oceanem stają "Crossed 3D" Gartha Ennisa, powieść graficzna "Hellblazer Pandemonium" Jamiego Delano i Jocka, czy album (czy raczej albumik) "Hellboy: House of the Living Dead" Mike`a Mignoli i Richarda Corbena. Przyznam, że jestem nieco zdziwiony tą nominacją, jednak nie dlatego, że komiks Ryana Colucciego, Dikrana Ornekiana i Sambora ukazał się nakładem Arcana Studio na konwencie w San Diego w... 2010 roku. Mniejsza jednak o to - logujcie się i głosujcie! (KO)

Mangowe wydawnictwo Waneko uaktualniło swoje plany na pierwszą połowę 2012 roku. W styczniu, oprócz kolejnych tomów serii kontynuowanych "Vampire Knight" (tomik 11), "Yami No Matsuei" (12), "Special A" (2) zadebiuje nowa seria - "Dengeki Daisy". W lutym natomiast do sprzedaży trafi premierowy album szykowanego na wielki przebój "Battle Royale" (a oprócz tego - "Kuroshitsuji" oraz "High school of the Dead"). W marcu ukaże się aż pięć pozycji - "Dengeki Daisy" #2, "Vampire Knight" #12, "Special A" #3, "Wampirzyca Karin" #3 oraz część druga "Japońskiego codziennika". Kwiecień obrodzi w nowe tomy "Battle Royale", "HsotD", "Kuroshitsuji" i "Miłości...", a na maj zaplanowano "Vampire Knight", "Dengeki Daisy" i "Special A". Czemu o tym pisze? Bo wydaje mi się, że w rynek mangi kryzys nie uderzył tak mocno, jak w zachodnie komiksowo. Patrząc na zapowiedzi Waneko myślę sobie - bogato! A przecież są jeszcze pozycje "print on demand" i dodruki, a wśród nich między innymi "Love Hina", "GTO", "Video Girl Ai" czy "Paradise Kiss". (KO)

#929 - Święta tuż, tuż...

2011-12-24T11:00:00.000+01:00

... u schyłku Cesarstwa Rzymskiego, za panowania cesarza Aureliana powstał nowy kult synkretyczny, łączący w sobie elementy mitraizmu, kultu El Gabala i bóstwa solarnego Sol. Obchodzone 25 grudnia, święto ku czci Sol Invictus, było świętem państwowym i pierwszy raz jest poświadczone źródłowo w roku 354. Kościół pod koniec IV wieku przepisał w tym dniu obchodzenie świąt Bożego Narodzenia. Apologeci chrześcijańscy zauważają, że Hipolit już w datowanym na 204 rok Komentarzu do Księgi Daniela (4,23,3) pisał "Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, w którym narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi", podczas gdy 25 grudnia został ustanowiony przez cesarza Aureliana świętem narodzenia niezwyciężonego słońca dopiero w roku 274. (źródło: Wikipedia)

Składając życzenia przy okazji Świąt staram się nie ograniczać do zdawkowego "wesołych" i bezmyślnie powtarzanej formułki, sformatowanej tak, aby pasowała do każdego potencjalnego adresata. Nie chce też przesadzać w drugą stronę, siląc się na jakieś niebywale oryginalne kompozycje i retoryczne popisy, więc zawsze przy tej okazji gapię się na pusty dokument oblizując się na myśl bożonarodzeniowych smakołykach. A sprawę komplikuje jeszcze fakt, że piszę te słowa na łamach magazynu o komiksach...

Czego więc życzyć moim bliskim z komiksowa na te Święta i nadchodzący Nowy Rok? Zdrowia, szczęścia, pomyślności i jeszcze raz pieniędzy... Albo nie. Radości. Radości we wszystkim tym, czym się zajmujecie, z czym się męczycie czasami i czego macie po prostu dość. Dużo komiksowej energii, której nigdy nie powinno zabraknąć. Nadziei, że nadchodzący rok nie będzie gorszy, nie będzie tak samo dobry, ale będzie lepszy od mijającego 2011. I oczywiście komiksowych podarków pod choinkami, o ile oczywiście sobie na nie zasłużyliście. Tylko jeśli jesteście na liście Hulka po stronie tych grzecznych...

Do życzeń dokłada się oczywiście cała ekipa Kolorowych Zeszytów:

(od lewej: Maciej Gierszewski, Marcin Zembrzuski, Krzysztof Cuber i Krzysztof Ryszard Wojciechowski)

PS. Na Wiki wśród potencjalnych bożonarodzeniowych pierwocin, oprócz Sol Invictus, podają jeszcze kult Mitry, rzymskie Saturnalia i jakieś obrzędy z okresu kamienia łupanego. Gdzieś jest pogańsko-skandynawskie święto Jul, ja się pytam!

#928 - Mrok

2011-12-22T09:00:00.000+01:00

„Mrok” otwiera scena brutalnych gangsterskich porachunków wskazując, że czytelnik będzie miał do czynienia z rasowym komiksem sensacyjnym. Zaraz potem scenarzysta zmienia całkowicie ton komiksu, pozwalając sobie na dresiarski dowcip, przynoszący na myśl w najlepszym przypadku „Pulp Fiction”, a w najgorszym – „Chłopaki nie płaczą”. A potem robi się jeszcze dziwniej i dziwniej.

Kolejną zmianą konwencji jest zaprezentowanie krótkiej historii o mocnym zacięciu socjologicznym, dość topornej w swoim populistycznym „przekazie”. A to tylko pierwszy tom – w drugim dochodzą jeszcze elementy fantasy, tajemnica strzeżona od tysięcy lat przez watykańskich egzorcystów i wątek wielkiej konspiracji. Jest dużo krwi, makabrycznych scen, gwałtów, narkotyków i polowań na ludzi. Cały ten patchwork konwencji, motywów i estetyk zostaje spięty w całość ogranym do bólu motywem dochodzenia pary głównych bohaterów. On to ostatni sprawiedliwy glina na komisariacie, twardy, choć trochę pierdołowaty, ona jest tryskającym seksem medium skrywającym mroczną tajemnicę.

„Mrok”, składający się do tej pory z dwóch albumów - „Przbudzenia” i „Krwawego żniwa” - jest pulpowym konglomeratem gatunków i stylów. Horror miesza się tutaj z fantastyką, sensacja z humorem, zaangażowana krytyka społeczna z bezsensowną, służącą jedynie szokowaniu, narysowaną przemocą. Konwencjonalność sąsiaduje ze świadomym, ironicznym dystansem wobec opowiadanej za pomocą klisz historii (co najlepiej widać w pierwszych dwóch scenach). Zaręba jednocześnie opowiada historię przynosząca na myśl „najlepsze” dokonania EC Comics, a z drugiej strony zdaje się naśmiewać z popularnych schematów (nie tylko komiksowych) przerysowując je w groteskowy sposób. A przynajmniej takie miałem wrażenie.

Z treścią koresponduje forma. O ile pierwszy tom został w całości narysowany przez Nikodema Cabałę, przez co jest spójny, o tyle w drugim do pracy nad oprawą wizualną autor zatrudnił oddział grafików współpracujących ze Strefą Komiksu, niekoniecznie pasujących do estetyki „Mroku”. Jeśli idzie o starszego z braci Cabałów, to przy całym szacunku dla jego warsztatu, nigdy nie należał do moich ulubionych artystów, delikatnie mówiąc. Uważam jego kreskę za bardzo sztywną, pozbawionej lekkości i swobody, koniecznym w medium opartym na opowiadaniu obrazem. Boję się, że jako rysownik po mainstreamowemu realistyczny nigdy nie przeskoczy poziomu dzielącego rzemieślnika, od tych najlepszych, którzy mają to coś, czego wyuczyć się nie da. Ma się to, albo nie. Z tego powodu nigdy nie będzie grał w lidze Rosińskiego czy Polcha. Pozostaje mu rywalizacja z Kowalskim na zapleczu ekstraklasy.

Wśród artystów, którzy współtworzyli „Krwawe żniwo” z najlepszej strony pokazał się Artur Chochowski, choć estetyka „Mroku” wydawałaby się obca jego stylowi. Jeden z najbardziej niedocenianych polskich rysowników potrafił uchwycić groteskę wydarzeń i emocję poszczególnych bohaterów. Po rysunkach Zygmunta Similaka widać pośpiech, boleśnie odbijający się na jakości jego pracy, która prezentują się po prostu źle. Nie wiem czy dobrym pomysłem było pozostawienie mu sekwencji z dużą ilością samochodów do narysowania, skoro zupełnie sobie z nimi nie radzi. Poza tym nasycił scenę gangsterskich porachunków humorem, co nie do końca pasuje do konwencji (choć może takie było zamierzenie?). Nieco lepiej zaprezentował się mangujący Tomasz Kleszcz, który z rysowaniem pojazdów problemów nie ma, ale przesadza z sztucznymi, komputerowymi efektami.

Nie jestem pewien do jakiej gry zaprasza mnie Robert Zaręba. Nie wiem na ile pomyślał sobie swoje dzieło, jako postmodernistyczny kolaż, a na ile, jako pulpową opowieść na poważnie. Ja odbieram „Mrok”, jako swego rodzaju transgatunkową penetrację sfer granicznych, w których to co maksymalnie kiczowate ściera się z własną, karykaturalną parodią. W swoich poszukiwaniach Zaręba nie boi się przekraczać granic dobrego smaku, szokować i ostentacyjnie epatować brutalnością. Myślę, że utwór bardziej przypadnie do gustu akademikom pochylającym się na stanem kultury współczesnej, niż zwykłym czytelnikom. Wisienką na torcie będą oczywiście antyklerykalne wątki, przemycane przez autora tu i ówdzie, które mogą być fajnym polem do popisu dla jakiegoś mocno dekonstrukcyjnego odczytania.

#927 - The Lonely Matador

2011-12-21T09:00:00.000+01:00

„The Lonely Matador”, czyli „Samotny matador” (w teście będę używał obu wersji językowych tytułu, chociaż polski tytuł się w wydaniu nie pojawia, ponieważ tom przeznaczony jest także na eksport i można go kupić także za granicą), to komiks autorstwa brytyjskiego rysownika Jay’a Wrighta. Album został wydany przez poznańskie wydawnictwo Centrala, gdyż autor zdobył pierwsze miejsce na Ligatura Pitchnig 2011 w ramach drugiego Festiwalu Kultury Komiksowej Ligatura. Mała uwaga na marginesie: chwalić należy Centralę za promowanie i wydawanie laureatów, bo jeszcze w tym roku ma się ukazać album „Radosav. Poranna mgła” Borisa Stanicia, kolejnego finalisty Pitchnigu.

W albumie „Samotny matador” Jay opowiada alternatywną wersję życia, a właściwie starości, hiszpańskiego matadora Juana Belmonte, który faktycznie był hiszpańskim matadorem i żył w latach 1892 – 1962. Akcja komiksu dzieje się rok później, na jednym z początkowych kadrów pojawia się budzik, na którym widnieje rok 1963. Wyjściem dla snucia opowieści, jest zdanie: „Co by było, gdyby…?”. Gdyby słynny bohater areny nie popełnił samobójstwa, a po zakończeniu fenomenalnej i burzliwej kariery, odszedł na emeryturę, dożył późnej starości. Jak wówczas wyglądałoby jego życie? Z jakimi problemami życia codziennego musiałby borykać się słynny matador, bożyszcze kobiet, wielbiony przez tłumy? Czy potrafiłby sobie poradzić sam, bez walki, bez adrenaliny buzującej we krwi. Komiks, który trzymam w rękach, można uznać za swoiste ćwiczenie z wyobraźni.

Jak wygląda starość? Jak sobie można z nią radzić? Czy musi być nudna? Na te i na kilka innych, podobnych pytań, uzyskujemy odpowiedzi, gdy czytamy „Samotnego matadora”. Tydzień z życia emeryta, jest przestawiony z przymrużeniem oka, w sposób symboliczny. Wyszczególnione zdarzenia uznać należy za potencjalną egzemplifikację, a nie przedstawienie faktycznych wydarzeń, które mogły mieć miejsce w jednym tygodniu. Nie należy odczytywać zdarzeń dosłownie – poniedziałek to dzień wspomnień, mamy okazję poznać bliżej dawne życie bohatera, „wspólnie” pooglądać zdjęcia, wtorek to wyprawa do sklepu mięsnego, robienie zakupów, bo lodówka pusta, w środę bohater idzie na siłownię, w czwartek pobudka o pierwszej po południu i oglądanie telewizji przez cały dzień, w piątek poranna toaleta, a potem, aby nie wyjść z wprawy, matadorskie „ćwiczenia”, najciekawsza jest sobota, gdyż tego dnia Juana Belmonte postanawia walczyć, przebiera się i w nocy przemalowuje bilbord, umieszcza na nim napis The fight lives on. Niewiele więcej dzieje się w sferze fabularnej, można uznać, że Jay Wright medytuje nad tym, czy decyzja o samobójstwie była dobra, czy też samotne życie z dnia na dzień ma jakiś sens. A jeśli tak, to jaki?

Uważam, że album „Samotny matador”, jest komiksem przeznaczonym zasadniczo dla dziecięcego odbiorcy. O czym świadczy m.in. tegoroczne wyróżnienie tego komiksu w Macmillan Children's Book Prize, ale także wyśmienite rysunki brytyjskiego autora. Prostota i schematyczność ujęcia postaci, wręcz karykaturalność. Niezwykła symboliczność ujęć i gestów. Nieschematyczne i różnorakie kadrowanie; obok całostronicowych kadrów są plansze z wyraźnym podziałem na sekwencję następujących po sobie zdarzeń. Niezbyt zawiła fabuła, raczej do „omówienia”, a nie przeczytania. W końcu „The Lonely Matador” jest komiksem bez dialogów, a ilość słów została ograniczona do minimum. O tym, że książka Wrighta, to komiks dla dzieci świadczy jeszcze kilka innych zabiegów formalnych, a także pomysły na interaktywność tomu: dodatki w postaci dwóch plakatów, koperty ze zdjęciami, półprzezroczysta kalka, umieszczona na kadrach, na których przedstawiony jest sen bohatera. Proste, ale zarazem genialne.

#926 - Trans-Atlantyk 167

2011-12-19T19:00:00.059+01:00

W zeszłym tygodniu Mark Millar powiedział, że w 2012 roku wydarzy się coś, co całkowicie zmieni oblicze amerykańskiej branży komiksowej. Ale nie chciał powiedzieć, co to będzie – z pewnością nie będzie to cyfrowa rewolucja. O jakie wydarzenie Millarowi może chodzić? Pospekulujmy. Nie jest żadną tajemnicą, że sieć Diamonda, która jest monopolistą w zaopatrywaniu sklepów komiksów, cienko przędzie. To właśnie firma należąca do Steve`a Geppiego najbardziej ucierpi, jeśli wydawcy zdecydują się na wydanie zeszytówek tylko w wersji cyfrowej. Ale Diamonda może dobić "po prostu" malejąca sprzedaż i wydawcy szukający nowych kanałów sprzedaży, na przykład w zwyczajnych księgarniach. Trudno nawet przewidywać co mogłoby się stać z rynkiem, gdyby upadłby taki gigant. A może Millar miał na myśli postępujący exodus najlepszych twórców, którzy rezygnują z pisania super-hero pod banderą DC i Marvela, aby móc realizować swoje własne projekty i zarabiać podobne pieniądze? Właśnie – pieniądze. Nie jest chyba żadną tajemnicą, że utrzymanie takiego giganta, jak Dom Pomysłów kosztuje krocie – od biur na Manhattanie, przez wynagrodzenia dla twórców, aż po zapas kubków do kawy. A kryzys szaleje. Pomysłem na radykalne ograniczenie kosztów może być zrzucenie całej roboty przy tworzenie, wydawaniu i promowaniu komiksów na jakąś zewnętrzną firmę, a dysponowanie jedynie licencją na wykorzystanie postaci, wątków itd. Urojony pomysł? Niewiele brakowało, aby do czegoś podobnego doszło w latach osiemdziesiątych, kiedy rynkiem rządziło DC Comics. Może w roli totalnego ousourscingu sprawdziłaby się taka platforma, jak Kickstarter? I wreszcie, ostatnia sprawa – w obliczu coraz gorszych wyników wydawnictwa próbowały ratować sprzedaż masową produkcją eventów. Jeszcze za czasów „Civil War” (a więc nie tak dawno przecież) zdarzało się, że komiks będący częścią crossovera potrafił się sprzedać w dwukrotnie wyższym nakładzie, niż zazwyczaj. Niestety, taka taktyka działała tylko na krótką metę. Ostatnie wielkie wydarzenie, czyli „Fear Itself” na listach przebojów zostało wyprzedzone przez... „Flasha”. Dziś, na szumne zapowiedzi twórców i redaktorów o historii, która zmieni wszystko, nabiera się coraz mniej osób. I, pomimo impulsu danego przez „Nową 52”, coraz mniej osób będzie kupować komiksy… (tekst opracowałem na podstawie wpisu Richa Johnstone`a)

Droga do 700 numeru „The Amazing Spider-Mana” rozpocznie się już w #682 zeszycie serii pisanej przez Dana Slotta. Już w marcu 2012 roku wystartuje historia zatytułowana „End of the Earth”, której przynajmniej cztery odcinki zostaną narysowane przez Stefano Caselliego. W rolę głównego villaina wcieli się dawno nie widziany Doctor Octopus, który ma ostatnią szanse, aby wcielić swój największy plan w życie. Jeszcze w grudniu na scenie pojawi się nowa Sinister Six w składzie Chameleon, Rhino, Mysterio, Electro i Sandman, a aby ich powstrzymać Spider przygotuje nowy, specjalny kostium. W historii pojawią się również Iron Man i Avengers, a w temacie Mary Jane również coś ma się ruszyć. Slott zapewnia, że jeszcze nie pisał tak epickiej historii, jak „End of the Earth”. Najlepszym tego dowodem tego ma być fakt, że była planowana jeszcze za czasów „Brand New Day”, kiedy Steve Wacker i Tom Brevoort przez prawie rok zakazali scenarzystom korzystać z głównych wrogów Spidey`a.

Kolejnym tandemem twórców, którzy przejmą serię „Astonishing X-Men” będzie scenarzystka znana z pisania solowych przygód X-23 i Dakena Marjorie Liu oraz rysownik Mike Perkins. Swoją pracę rozpoczną wraz z 48. numerem serii i zgodnie z niepisaną tradycją „ASM” przedstawią nowy skład zespołu, który po „Schism” wziął stronę Wolverine`a. Oprócz Logana do drużyny trafi Gambit, Northstar, Iceman, Cecelia Reyes, Warbird i Karma. Zagrożeniem, z którym będą musieli się zmierzyć będzie nowe wcielenie The Marauders z Vanisherem i Chimerą w roosterze. W serii nie uświadczymy kolejnej odsłony starcia między Wolverinem, a Cyclopsem. Liu przyznaje, że chce skupić się bardziej na pokazaniu akcji, z czego bardzo cieszy się Perkins, którzy już ostrzy ołówki na zobrazowanie dynamicznych scen z Marauders i Icemenem. Redaktor x-serii Nick Lowe zaznacza, że komiks ma być przeznaczony dla dojrzałych czytelników, choć nie będzie zawierał tak brutalnych scen, aby kwalifikowały tytuł do imprintu MAX.

Do cyklu powieści graficznych pod szyldem „Season One” dołączyły kolejne tytuły. W specjalnej linii opowiadających na nowo klasyczne historie najważniejszych postaci Marvela, z jednej strony przystępnych dla nowego czytelnika, a z drugiej osadzonych w continuity dołączyły trzy albumy. Greg Pak wraz z Emmą Rios pracują nad opowieścią z Doktorem Strange`m, „Ant-Man: Season One” wyjdzie spod ręki Toma DeFalco i Horacio Dominguesa, a Hulkiem zajmą się Fred Van Lente i Tom Fowler. Wszystkie albumy ukażą się w lecie 2012 roku i wszystkie skupią się na esencji poszczególnych bohaterów. Wraz z Ant-Manem wybierze się w podróż w nieznane, Hulk pokaże jak trudno pogodzić jest tkwiącą w nim bestię z człowieczeństwem, a Doktor Straneg udzieli lekcji sztuk mistycznych. To już druga fala Season One, a jeszcze żadna z ikon Marvela, czyli ani Kapitan Ameryka, ani Thor czy Iron-Man nie doczekali się własnej publikacji...

Zmarł jeden z ostatnich twórców pamiętających amerykański Złoty Wiek, jeden z najważniejszych artystów komiksowych, przede wszystkim znany, jako współtwórca postaci Kapitana Ameryki. Joe Simon urodził się w Rochester w stanie Nowy Jork, w rodzinie żydowskiego krawca, który wyemigrował do Ameryki z Anglii osiem lat przed narodzinami swojego syna. Simon od samego początku ciągnęło do pracy w prasie – jeszcze w szkole średniej był redaktorem artystycznym szkolnej gazety. W latach trzydziestych zawitał do Nowego Jorku, gdzie pracował również dla Timely Comics. Dla protoplasty Marvela wymyślił postać uchodzącą za pierwszego superherosa – Fiery Mask. Wkrótce potem poznał Jacka Kirby`ego, swojego wieloletniego współpracownika i przyjaciela. Obaj w 1941 roku wymyślili postać Kapitan Ameryki, dzięki której przeszli do historii. Steve Rogers pojawił się na okładce „Captain America Comics” sprzedają cios samemu Adolfowi Hitlerowi. Warto pamiętać, że komiks został wydany zanim Ameryka przystąpiła do wojny, a jego autorami byli Żydzi. Obaj służyli w wojsku podczas II Wojny Światowej, a wkrótce potem ich drogi się rozeszły. Joe Simon w swojej karierze był scenarzystą, rysownikiem, wydawcą i redaktorem. Sporo miejsca zajęłoby wymienienie tytułów komiksów, nad którymi pracował. Żeby zadowolić się tylko kilkoma - oprócz Capa tworzył horrory ("Black Magic"), romanse ("Young Love"), kryminały ("Police Trap"), westerny ("Bullseye: Western Scout") czy komiksy wojenne ("Foxhole"). Miał 98 lat. Cześć jego pamięci.

Pomimo, że praca nad "Habibi" była dla Craiga Thompsona cholernie ciężka, twórca już zapowiedział, że pracuje nad kolejnymi projektami. Tak, projektami - nie jednym, nie dwoma, ale trzema nowymi komiksami, korzystając z rady udzielonej mu przez Davida B. Pierwszym z nich będzie album przeznaczony dla każdego czytelnika, niezależnie od jego wieku, w którym Thompson zamierza pobawić się materią komiksu. Przypomnieć sobie o tym, w czym zakochał się w latach młodzieńczych. Drugi projekt ma być przypominającą esej publikacją traktującą o globalnej gospodarce - jestem bardzo ciekaw jak z takim tematem poradzi sobie autor, który specjalizuje się raczej w twórczości, że tak to ujmę, introwertycznej, emocjonalnej, osobistej. I wreszcie ostatni z nich ma być publikacją przeznaczoną wyłącznie dla dojrzałych czytelników, ponieważ obecne w nim będą sceny erotyczne. W "Blankets" Thompson pokazał niewinność rodzącej się seksualności, w "Habibi" dotknął problemu seksualnej traumy, a w nowym komiksie pojawi się "seks narysowany". Cokolwiek miałoby to znaczyć.

Jason Aaron kończy swoją przygodę z „Wolverinem”. Scenarzysta zostawia Rosomaka w jubileuszowym numerze 300, który będzie finałem historii, w której Logan wybiera się do Japonii. Tam będzie musiał zmierzyć się z największą grupą superłotrów, jakiej do tej pory musiał stawić czoło. Aaron zaprezentuje również nowego Silver Samuraia, z którego ojcem Rosomak toczył wyrównane boje. To zupełnie ina postać, od kostiumu począwszy, na motywacjach i chakraterze skończywszy. 2012 rok dla jednego z najciekawszych scenarzystów będzie w pewnym sensie zakończeniem pewnego etapu jego pracy – oprócz runu w „Wolverinie” swoich (naturalnych) końców dobiegną również dwa on-goingi - „Scalped” i „PunisherMAX”.

Kolejnym po Jerry`m Robinsonie i Joe Simonie artystą komiksowym, który w ostatnim czasie odszedł od nas jest Eduarto Barreto. Rysownik znany najlepiej ze swojej pracy w DC Comics, główne nad „New Teen Titans” w latach osiemdziesiątych, zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach. Pochodzący z Urugwaju artysta miał zaledwie 57 lat. Swoją karierę rozpoczynał od współpracy z legendarnym argentyńskim komiksiarzem Hectorem Germanem Oesterheldem w latach siedemdziesiątych, dzięki czemu mógł szybko zaistnieć na rynku amerykańskim. Dla DC rysował między innymi „Supermana”, „Action Comics” czy „Martian Manhuntera”. Sławę przyniósł mu jednak run w „Tytanach”, których przejął od George`a Pereza i Jose Luisa Garcii-Lopeza. Syn Barreto, Diego, poszedł w ślady ojca i rysuje znaną serię „The Irredeemable”, podobnie, jak jego córka Andrea, która jest kolorystką. Eduarto, spoczywaj w pokoju.

Dzięki sukcesowi „Batman: Arkham City” multimedialny oddział Warner Bros. z Montrealu będzie miał ręce pełne roboty. W niedalekiej przyszłości pojawi się jeszcze więcej gier opartych na licencji DC Comics, które powstaną (być może) kosztem filmów z tej samej stajni. Oprócz deklaracji nie padły żadne zapowiedzi konkretnych tytułów, wiadomo jednak, że developerzy współpracują bardzo blisko z ludźmi z komiksowego świecznika – konkretnie z Jimem Lee i Geoffem Johnsem. Reid Schneider, szef produkcji, słusznie zauważył, że segment gier z komiksowym rodowodem jest znacznie mniej zagospodarowany i w przeciwieństwie do branży filmowej nie trzeba konkurować z Marvel Studios, które obecnie utrzymują bardzo mocną pozycję.